Vì sao nhiều người Việt cố tình phạm luật để mua ngà voi châu Phi?

(NTD) - Cho đến nay, thú chơi ngà voi vẫn không hề có dấu hiệu mai một, nhất là trong một bộ phận người giàu Việt. Vậy vì lý do gì mà nhiều người lại sẵn sàng vi phạm pháp luật và bỏ ra hàng tỷ đồng để sở hữu cho bằng được những chiếc ngà voi ấy?

Vì đâu ngà voi có giá trị cao?

Ngà voi vốn là cặp răng nanh của voi đực. Ngà được mọc ra từ hàm trên của voi và là bộ phận trợ lực cho các động tác cuốn, hút, đẩy,.. của vòi voi. Ngà chính là một phần xương kết tinh đặc biệt của voi.

Theo phong thủy, voi được coi là linh vật có uy quyền, trong đó ngà voi sẽ mang lại sự bình an và phát triển cho gia thế, gia chủ. Voi vừa có phẩm chất con người, vừa có phẩm chất của thần linh; nên với người phương Đông, voi nói chung và ngà voi nói riêng được coi là biểu tượng chung của sự may mắn, được thờ cúng và tôn vinh. Người xưa còn cho rằng ” Lộc rừng ở nhà, quỷ ma chạy sạch “, lộc ở đây ý chỉ 4 thứ gồm ngà voi, nanh hổ, sừng tê giác và sừng hươu – nai. Với ý nghĩa này, nhiều người sưu tập ngà voi đã quan niệm ngà voi sẽ chống lại khí độc, những điều tai ương hay xấu xa có thể hại mình, từ đó đem lại sự bình an và sự phát triển cho gia thế, gia chủ.

ngà voi 2
Cặp ngà voi trong tổng thể mang nặng yếu tố tâm linh. Ảnh: Nguồn internet

Theo ông Hoàng Linh – giảng viên Khoa Lịch sử (ĐHKH Huế) thì, “từ thời vua Gia Long, nhà Nguyễn đã bắt các nước yếu hơn (chư hầu) phải cống nạp ngà voi, sừng tê giác. Có lẽ cũng để sử dụng vì lý do phong thủy như trên, đặc biệt là thể hiện sự uy quyền của mình”.

Ngoài việc dùng ngà để chế tác một số vật dụng như chén, bát, đũa, vòng đeo tay,…thì một số ít người còn dùng ngà voi trong việc chữa bệnh, trừ gió, trừ tà. Có lẽ, chính vì tin theo những quan niệm trên mà nhiều người, nhất là những người giàu có, thương gia đã không ngần ngại chi ra những số tiền rất lớn để sở hữu bằng được một cặp ngà voi, nhất là ngà voi châu Phi (to và đẹp hơn ngà voi châu Á).

Hàng cấm, giá trị cao nhưng chế tài xử phạt thì lỏng lẻo

Ngày 26/10, lực lượng chức năng đã bắt giữ 1 tấn ngà voi được cất giấu tinh vi trong 2 container tại cảng Sài Gòn. Trước đó, 2 tấn ngà voi châu Phi cũng đã bị thu giữ tại cảng Cát Lái hôm 6/10. Tại cảng Tiên Sa (Đà Nẵng), vào các ngày 10 và 21/8, lực lượng chức năng cũng đã bắt giữ số ngà voi có trọng lượng lần lượt là 1 và 2 tấn.

Theo nghiên cứu của Tổ chức Save the Elephants thì giá bán buôn ngà voi (loại từ 1 – 3kg) tại nước ta là 1.100 USD/kg, tương đương khoảng 24.500.000 đ/kg. Như vậy, 4 lô hàng bị bắt giữ trên sẽ có gía trị lên đến hàng trăm tỷ đồng.

ngà-voi
Một vụ buôn lậu ngà voi bị bắt giữ tại TP.HCM. Ảnh: Ánh Hoa

Tuy là mặt hàng bị nghiêm cấm, lại có giá trị cao, nhưng pháp luật quy định về việc xử lý người vi phạm về hành vi buôn bán ngà voi lại khá lỏng lẻo, không đủ sức răn đe, ngăn chặn. Ví dụ như, pháp luật quy định chỉ khởi tố hình sự vụ án buôn lậu khi giá trị hàng hóa tang vật từ 100 triệu đồng trở lên. Tuy nhiên, ngà voi là mặt hàng bị nghiêm cấm lưu thông trên thị trường vì mục đích thương mại thì làm sao có thể xác định được giá trị!

Mặt khác, hiện cũng chưa có văn bản nào hướng dẫn việc định giá tang vật vi phạm là hàng cấm. Chính điều này đã làm cơ quan chức năng gặp nhiều khó khăn trong việc khởi tố hình sự đối với các vụ buôn lậu ngà voi trên, và gián tiếp làm cho hoạt động buôn bán ngà voi ngày càng diễn ra nhộn nhịp hơn.

 Minh Luân