Người đàn bà cô đơn trong tranh Nguyễn Ngọc Đan

(NTD) - Từ ngày 1 đến 11/11 tại Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM (97A Phó Đức Chính, Q.1, TP.HCM) diễn ra triển lãm tranh cá nhân "Dải hẹp của bầu trời" của nữ họa sĩ Nguyễn Ngọc Đan. Một phòng tranh chạm đến nhiều cung bậc cảm xúc với người thưởng lãm…

Nguyễn Ngọc Đan là một họa sĩ thuộc thế hệ 8X, chị tốt nghiệp Thạc sĩ loại xuất sắc Học viện hàn lâm Quốc gia Mỹ thuật Surikov (Moscow, Nga năm 2005), và từng có thời gian 9 năm sinh sống tại Nga.

đan3 (1)
Nguyễn Ngọc Đan và tác phẩm.

 Trong mấy năm qua, Nguyễn Ngọc Đan còn được ghi nhận là một họa sĩ trẻ giàu năng lượng và hoạt động tích cực trong việc tổ chức, kết nối đưa các đoàn họa sĩ trẻ đi triển lãm tranh, trại sáng tác tranh ở nhiều nước như: Yogyakarta – Saigon (TP.HCM, 5/2015), Jogja – Saigon (Yogyakarta, Indonesia, 6/2015), Hội chợ nghệ thuật Art Mart Khajuraho International 2016 (Madhya Pradesh, Ấn Độ, 2/2016), Đối thoại đương đại (Hà Nội, 10/2016), Doyenne (Hyderabad, Ấn Độ, 3/2017), Indonesia Vietnam 2nd Fine Art Exhibition (Breeze Art Space, Jakarta, Indonesia, 9/2017), Hội tụ Hội An (Hội An, Đà Nẵng, 10/2017), Abstract Party (Limanjawi Art House, Borobudur, Indonesia, 3/2018)…Thậm chí chị còn được giới họa sĩ trẻ gọi đùa là “thủ lĩnh” của giới họa sĩ trẻ TP.HCM.

đan4
Nguyễn Ngọc Đan đang vẽ.

 Nguyễn Ngọc Đan cho biết: “Thông qua các chuyến đi triển lãm, sáng tác ở nước ngoài, các họa sĩ Việt sẽ có động lực làm việc hơn và qua đó cũng kết nối được với các đồng nghiệp ở các nước khác, từ đó việc mang tranh Việt ra thế giới dễ dàng hơn. Giới Mỹ thuật nước ngoài đánh giá cao về sự đa dạng trong phong cách của các họa sĩ trẻ Việt Nam, sự đa dạng về chất liệu hội họa như sơn dầu, lụa, sơn mài cũng là một điểm mạnh để ta ghi điểm trong mắt họ.”

Dải hẹp của bầu trời 5, 120x200cm, Nguyễn Ngọc Đan
Dải hẹp của bầu trời 5, 120x200cm - Nguyễn Ngọc Đan.

 Triển lãm “ Dải hẹp của bầu trời” là tập hợp những tác phẩm trong suốt quá trình 7 năm làm việc ( từ năm 2011 cho đến nay), như một lời tự sự của họa sĩ về những thăng trầm cuộc sống.

 Bắt đầu từ Series Desolation mang phong cách biểu hiện, vẽ trong 3 năm (2011 – 2014), cũng là khoảng thời gian u tối nhất của cuộc đời họa sĩ (thời gian này chị bị trầm cảm). Với những gam màu tối, người xem có thể cảm nhận được nỗi cô đơn cùng cực của người đàn bà, lạc lõng trong một thế giới hào nhoáng. Mỗi bức tranh là một lời tự sự của những người phụ nữ (mà tác giả cố ý không vẽ rõ khuôn mặt) – như số phận nhạt nhòa của họ: cô độc và u sầu cùng với tâm trạng bức bối trong một thế giới hiện đại. Với 12 bức tranh sơn dầu khổ lớn, hầu hết đều vẽ người đàn bà trong căn phòng vắng với những dấu hỏi về ngày mai (tác phẩm Waiting), là cái gánh quá lớn của quá khứ trĩu nặng trên vai (tác phẩm An old day), là những câu hỏi muôn thuở của con người, ta là ai, ta đang đi về đâu (tác phẩm Go away), là nỗi sợ hãi khi nhận thức những đổi thay của thời cuộc, của thế gian (tác phẩm Up and down). Hoặc là sự thảng thốt giật mình trước khắc nghiệt của thời gian (tác phẩm Ngày xuân đang qua), là những bơ vơ, lạc lõng của kẻ đứng ngoài cuộc trước vòng xoáy của cuộc đời, luôn muốn tìm một nơi chốn để có thể ẩn nấp, giấu mình (tác phẩm The hidden place)…Series tranh khiến người xem thấm thía với nỗi cô độc của những người mắc chứng trầm cảm. Đây cũng là bộ tranh từng được trưng bày tại triển lãm cá nhân đầu tiên của Nguyễn Ngọc Đan tổ chức tại Limanjawi Art House (Borobudur, Indonesia) hồi tháng 2/2015.

Dải hẹp của bầu trời 6, 120x140cm, Nguyễn Ngọc Đan
Dải hẹp của bầu trời 6, 120x140cm, Nguyễn Ngọc Đan

 Series tĩnh vật "Sự sống mong manh" lại là bước chuyển mình lớn với cách dùng màu trong trẻo, tươi sáng nhưng rất đặc biệt trong cách nhìn. Hoa và bình thủy tinh trong suốt, đủ kiểu dáng với tạo hình hiện đại, tuy được trau chuốt nhưng không hề lộ ra vẻ tỉa tót, bút pháp của hoạ sĩ vẫn tung hoành, phóng khoáng xen lẫn lơi lỏng, mơ màng. Series được thực hiện trong 2 năm, 2015 – 2016, cùng thời điểm Nguyễn Ngọc Đan bắt đầu tổ chức trung tâm giáo dục nghệ thuật cho thiếu nhi (Dan Studio tại trung tâm quận 7, TP.HCM) và nhận được nguồn cảm hứng lớn lao khi làm việc với các học trò bé nhỏ của mình. Series này từng được triển lãm cá nhân lần 2 tại TP.HCM hồi tháng 5/2016, nhận được nhiều lời khen ngợi của giới mỹ thuật và những người yêu nghệ thuật. Với series Sự sống mong manh, họa sĩ dường như đã tìm thấy được sự bình yên và sự lắng dịu tâm hồn qua vẻ đẹp của những loài hoa, những bình thủy tinh mỏng mảnh. Những tác phẩm tĩnh vật của chị trong bộ tranh này được đánh giá mang một vẻ đẹp mong manh mà mạnh mẽ nội tại, mang tính chiêm nghiệm cuộc sống để chị sống cân bằng hơn, có một cái nhìn bao dung hơn cùng một niềm kiêu hãnh ngấm ngầm.

Dải hẹp của bầu trời 7. Nguyễn Ngọc Đan. 150x200cm
Dải hẹp của bầu trời 7 - Nguyễn Ngọc Đan. 150x200cm

 Tiếp nối phong cách tạo hình hiện đại, từ 2017 đến nay, series "Dải hẹp của bầu trời" gồm 12 bức tranh lớn (có bức kích thước 200x300 cm), với biểu tượng những chiếc lồng chim, những ô cửa sổ được xây dựng trong những cấu trúc không gian khác nhau: Bầu trời bị thu hẹp giữa những mảng tường nhấp nhô khiến người xem có cảm giác tù túng, o ép muốn được giải phóng, tự do… Đặc biệt, chị sử dụng những tông màu rất “chõi” đặt cạnh nhau nhưng không hề gây khó chịu cho người xem mà nó càng làm tôn lên một tổng thể hài hòa. Có thể nói, Nguyễn Ngọc Đan đã rất thành công khi tạo nên một bút pháp biến hóa như vậy.

 Mỗi bức tranh là một câu chuyện cho ta thấy góc nhìn đầy nhân văn của Nguyễn Ngọc Đan, sự chân thành khi đối diện thế giới nội tâm của chính mình, sức sống mãnh liệt, tình yêu và sự hết lòng đối với cuộc sống xung quanh.

                                                                                                                                                                                         Hà Đình Nguyên

 

                                                                                                                                                                                           Ảnh: NVCC