Hàng loạt sai phạm ở tuyến metro đầu tiên của TP.HCM

(NTD) - Sau tin Phó ban Quản lý đường sắt đô thị TP.HCM Hoàng Như Cương bỏ việc sang Mỹ còn Trưởng ban Lê Nguyễn Minh Quang hai lần xin thôi việc lan rộng, người ta đã nghĩ đến những bất thường ở đây. Nhưng khi Thanh tra Thành phố rồi Kiểm toán công bố kết luận thì hàng loạt sai phạm ở dự án Metro Bến Thành- Suối Tiên mới bắt đầu “bung bét”.

Không như những thông tin cho rằng các bộ ngành trung ương hay cấp có thẩm quyền chậm trễ phê duyệt cấp tiền chậm làm dự án trễ tiến độ, Kiểm toán Nhà nước đã kết luận UBND TP.HCM đã “tự ý” điều chỉnh tổng mức đầu tư đội vốn từ 17 lên 47 ngàn tỷ đồng vượt thẩm quyền và chưa xin phép!

Theo Kiểm toán Nhà nước, UBND TP.HCM điều chỉnh dự án chưa tuân thủ trình tự thủ tục và chưa đúng thẩm quyền. Dự án trên điều chỉnh tổng mức đầu tư (TMĐT) lên 47.325 tỉ đồng, mức vốn đã trở thành dự án trọng điểm quốc gia (lớn hơn 35.000 tỉ đồng) theo quy định tại Nghị quyết 49/2010, dự án phải trình Quốc hội xem xét. Và theo quy định, thẩm quyền quyết định các dự án quan trọng quốc gia là Thủ tướng Chính phủ nhưng UBND TP.HCM đã “tiền trảm hậu tấu” dẫn đến hậu quả như bây giờ!

UBND TP.HCM còn quyết định phê duyệt điều chỉnh dự án khi chưa có báo cáo đánh giá hiệu quả đầu tư và chưa rõ ràng về nguồn vốn (thư của JICA chỉ xác nhận việc sẽ tính đến việc bổ sung vốn, chưa xác nhận về cho vay). Hơn nữa, quyết định phê duyệt TMĐT điều chỉnh không đúng giá trị lập. Cụ thể, giá trị TMĐT được lập với hai loại tiền, với mỗi loại tiền lại được tính toán trượt giá khác nhau (tiền đồng là 10,6%/năm, tiền yen là 2,4%/năm).

Ngạc nhiên nhất là người phê duyệt tổng mức đầu tư chính là Phó ban Hoàng Như Cương vừa sang Mỹ không phép từ hôm 9/12! Theo Kiểm toán Nhà nước, ông Hoàng Như Cương, Phó Trưởng ban Quản lý đường sắt đô thị, phê duyệt điều chỉnh dự án là trái thẩm quyền. Bởi ông chỉ là cấp phó, không có thẩm quyền điều chỉnh TMĐT và quy mô của dự án trọng điểm quốc gia.

Đây là dự án thuộc công trình quan trọng quốc gia nên Sở Kế hoạch và Đầu tư TP.HCM thực hiện thẩm định dự án để phê duyệt cũng không đúng thẩm quyền. Nội dung thẩm định không đảm bảo theo quy định, như không đánh giá TMĐT, kiểm tra tính đầy đủ, hợp lý của các khoản mục chi phí trong TMĐT...

hình ảnh
Thanh tra Thành phố rồi Kiểm toán công bố kết luận thì hàng loạt sai phạm ở dự án Metro Bến Thành- Suối Tiên mới bắt đầu “bung bét”. Hình ảnh: Tấn Lợi

Kiểm toán Nhà nước khẳng định theo quy định đơn vị thẩm tra phải do người quyết định đầu tư thuê, Bộ Giao thông vận tải có đề nghị nhưng UBND TP.HCM vẫn chỉ đạo đơn vị thẩm định sử dụng kết quả thẩm tra TMĐT của tư vấn CPG&SMRT (do JICA thuê) là không phù hợp quy định.

Trong tờ trình này, Sở Kế hoạch và Đầu tư TP.HCM đã trích dẫn những chỉ đạo của chủ tịch UBND TP.HCM khi đó là ông Lê Hoàng Quân. Theo đó, ông Quân đã giao và cho phép Sở Kế hoạch và Đầu tư TP.HCM thẩm định việc tăng TMĐT đối với dự án này. Việc làm này của ông Quân là lạm quyền, vi phạm các quy định hiện hành.

Trong kết luận, Kiểm toán Nhà nước còn chỉ rõ hàng loạt sai phạm về thẩm quyền phê duyệt, thay đổi vật tư, cách tính toán giá trị không chuẩn làm đội vốn hàng ngàn tỉ đồng ở dự án metro Bến Thành - Suối Tiên.

Thanh tra TP.HCM vừa tiến hành thanh tra và có kết luận về thực hiện gói thầu CP1a (đoạn hầm ngầm từ ga Bến Thành đến ga Nhà hát thành phố) thuộc dự án tuyến metro số 1. Kết luận Thanh tra đã chỉ ra trong quá trình thực hiện gói thầu CP1a, Ban Quản lý đường sắt đô thị TP.HCM (ĐSĐT) đã có những sai sót và vi phạm rất nghiêm trọng, như chủ đầu tư điều chỉnh thiết kế kỹ thuật mà chưa được sự đồng ý của cơ quan có thẩm quyền phê duyệt thiết kế. Sở Giao thông vận tải  đã xác nhận đường hầm metro số 1 từ ga Bến Thành đến ga Nhà hát thành phố đã có sự thay đổi về thiết kế.

Theo đó độ dày tường vây từ 2 m bị giảm xuống còn 1,5 m!?. Thay đổi này Thanh tra TP.HCM đã kết luận và Sở Giao thông vận tải đã có văn bản báo cáo UBND TP.HCM. Ban Quản lý ĐSĐT đã làm không đúng trình tự thủ tục theo quy định.

Ban Quản lý ĐSĐT báo cáo với UBND Thành phố việc thay đổi thiết kế làm lợi cho thành phố nhưng thực tế là không lợi vì chỉnh sửa lại tốn kém nhiều hơn. Thiết kế do tư vấn nước ngoài lập, các bộ ngành có ý kiến. Ban tự điều chỉnh vì cứ nghĩ thẩm quyền là của chủ đầu tư, mãi sau này UBND TP.HCM mới biết! Ngày 9/12/2018 Phó Ban Quản lý ĐSĐT Hoàng Như Cương đã bỏ sang Mỹ và thời gian qua Trưởng ban Lê Nguyễn Minh Quang đã hai lần xin thôi việc nhưng chưa được UBND TP.HCM chấp thuận.

Những sai phạm ở dự án trên ngày càng lộ rõ và giống như vụ Thủ Thiêm, lãnh đạo TP.HCM lại tiếp tục lạm quyền, ký phê duyện dự án trái thẩm quyền nên hậu quả ngày càng nặng nề. Tuyến metro đầu tiên của TP.HCM đã khó càng thêm khó và chưa biết ngày nào hoàn thành…

Phan Nguyễn