Doanh nghiệp thủy sản kêu khó khi áp dụng quy chuẩn nước thải

(NTD) - Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), thời gian qua, nhiều nhà máy chế biến thủy sản kêu khó khi gặp vướng mắc sau thanh tra, kiểm tra của các cơ quan quản lý nhà nước thuộc ngành môi trường khi áp dụng quy chuẩn Kỹ thuật Quốc gia QCVN 11-MT:2015/BTNMT về nước thải chế biến thủy sản. Các vi phạm chủ yếu ở các nội dung vượt ngưỡng chỉ tiêu phốt-pho (P), ni-tơ (N)..Với những bất cập và hàng loạt quy chuẩn áp đặt quá cao mà doanh nghiệp ngành thủy sản khó đạt được đã ảnh hưởng không chỉ hoạt động sản xuất nội địa mà còn là vấn đề lớn trong xuất khẩu của toàn ngành.

 

hệ-thống-xử-lý-nước-thải-thủy-sản
Doanh nghiệp thủy sản kêu khó với các quy định về nước thải thủy sản. Ảnh: Minh họa

 Là doanh nghiệp chế biến thủy sản hàng đầu Việt Nam, và mặc dù đã có sự đầu tư khá lớn khi Công ty đầu tư 2 nhà máy xử lý nước thải vào năm 2015, mỗi hệ thống 55 tỉ đồng, đại diện Công ty Thủy sản Minh Phú vẫn bức xúc khi doanh nghiệp mình dù làm đúng quy định vẫn bị phạt về dư lượng phốt pho. Vì chỉ tiêu về hạn chế hàm lượng phốt pho mới quy định vào năm 2017 này.

Ông Lê Văn Quang - Chủ tịch HĐQT Cty CP Tập đoàn thủy sản Minh Phú cho biết: "Chúng tôi đầu tư hơn 50 tỷ cho hệ thống xử lý nước thải, các chỉ tiêu đạt hết chỉ có riêng P chúng tôi không đầu tư theo công nghệ sản xuất P là vì đã phê duyệt, đánh giá tác động môi trường và chúng tôi đầu tư xử lý theo công nghệ đã được Bộ tài nguyên và môi trường phê duyệt không xét chỉ tiêu P. Nhưng đến giờ kiểm lại đưa ra chỉ tiêu P theo một tiêu chuẩn mới chúng tôi không thể nào trở tay kịp.  

Ông Quang cho biết thêm, nếu để đạt tiêu chuẩn môi trường này thì chi phí cực cao. "Theo tôi tính ra với chi phí như vậy thì chúng tôi phải bỏ ra 3.000 đồng cho 1 ký thành phẩm chi phí cho xử lý P. Một năm chúng tôi sản xuất 50 ngàn tấn thành phẩm nhân với 3.000 đồng 1 ký thì biết bao nhiêu tiền. Trong khi đó thì các nước khác, ví dụ các nước trong khu vực như là Thái Lan, Indonesia, Philipines...họ lại không có quy định chỉ tiêu P này cho nên họ không phải bỏ 1 số tiền như vậy. Mà bây giờ cạnh tranh trên thương trường là cạnh tranh bình đẳng giá VN với các nước khác nếu chỉ cần bán cao hơn 1 chút thì người ta mua của nước khác chứ ai mua của mình"

Nhiều doanh nghiệp khá lo lắng khi mà xuất hiện nhiều bất cập và không đồng nhất từ các quy chuẩn, quy định chung về xử lý nước thải thủy sản. Việc này khiến doanh nghiệp lúng túng trong việc xử lý và đầu tư, bởi hiện tại có nhiều quy chuẩn mâu thuẫn nhau, doanh nghiệp thực hiện theo cái này thì bị vi phạm cái khác.

Ông Phạm Bảo Quốc - Phó GĐ Cty Thủy sản NTSF cho hay, trên cơ sở thực tế thì nước thải thủy sản của ngành thủy sản áp dụng theo Quy chuẩn 11 như vậy dẫn đến vấn đề bất hợp lý bởi vì theo tiêu chuẩn 40 thì chỉ tiêu P chỉ có 6 trong khi theo tiêu chuẩn 11 năm 2015 thì tiêu chuẩn P của nhà máy chế biến thủy sản là 20.

Với sự bất nhất như vậy đã khiến các doanh nghiệp đang hứng chịu rất nhiều gánh nặng, nhất là các khoản chi phí đầu tư cho hệ thống xử lý nước thải, mà vấn đề là hiện nay hầu hết các DN ngành thủy sản trong nước đều là DNVVN nên rất khó đáp ứng các tiêu chuẩn cũng như đủ vốn để xây dựng các hệ thống đạt chuẩn.

Hiện nay, những DN thủy sản gặp khá nhiều khó khăn nhất là các chi phí trực tiếp cho việc thay đổi các quy chuẩn. Các DNNVV hạn chế về khả năng đáp ứng các công nghệ mới hoặc là thay đổi, thích ứng các công nghệ mới thì rất khó khăn.

Cũng theo chia sẻ từ các doanh nghiệp và chuyên gia, để đáp ứng các quy chuẩn một phần là bất khả kháng với các DN trong nước, một phần các quy chuẩn này còn cho là thiệt thòi với các DN khi vươn ra cạnh tranh với các nước khác khi mà xu thế chung ngành thủy sản đã gặp phải nhiều cạnh tranh với các nước trong khu vực cũng như những hàng rào kỹ thuật từ các nước nhập khẩu.

TS Nguyễn Quốc Việt, Chủ nhiệm khoa KTPT, Trường ĐH Kinh tế, ĐHQH Hà Nội nhận định, nếu doanh nghiệp đáp ứng được các quy định về tiêu chuẩn chất thải thủy sản thì phải tăng giá thành sản phẩm lại dẫn đến khó cạnh tranh với các nước trên thị trường quốc tế, nhiều chi phí lệ phí bủa vây sẽ ảnh hưởng đến các doanh nghiệp cạnh tranh XK. Ngoài những khó khăn vừa nêu, nhiều doanh nghiệp còn chịu các tầm kiểm tra đánh giá khác nhau và chúng ta phải tốn nhiều thời gian, tiền của để tiếp các đoàn thanh tra. Ngoài tốn hao thời gian còn ảnh hưởng lòng tin của DN đến các cơ chế quản lý.

Kim Ngọc