Xây nhà cho công nhân đã ít lại còn khó làm

(NTD) - TP.HCM phát triển như ngày hôm nay một phần nhờ công đóng góp của người lao động nhập cư, tuy nhiên hiện các khu công nghiệp (KCN), khu chế xuất (KCX) chỉ đáp ứng một phần nhỏ về nhà ở. Còn phần lớn công nhân đều thuê phòng trọ bên ngoài để giải quyết chỗ ở, các khu nhà trọ dành cho công nhân có thu nhập thấp phần lớn đều chưa bảo đảm điều kiện sinh sống cơ bản cho công nhân.

Thiếu nhà ở cho công nhân

Theo ông Trần Công Khanh, Trưởng phòng Quản lý các KCN TP.HCM (Hepza), hiện thành phố có khoảng 280.000 công nhân đang làm việc tại 17 KCX - KCN, trong số này có khoảng 65% có nhu cầu về nhà ở. Tuy nhiên, hiện nay thành phố mới chỉ đáp ứng cho khoảng 15.000 người. Do đó, phần lớn công nhân phải thuê phòng trọ bên ngoài để giải quyết chỗ ở. Các khu nhà trọ đều chưa bảo đảm điều kiện sinh sống cơ bản cho công nhân.

Ông Phạm Chí Tâm, Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động TP.HCM cho rằng, hiện vấn đề nhà ở cho những người làm việc trong các KCN, KCX rất bức thiết. Điển hình như KCN Pou-Yuen (Q. Bình Tân) có gần 70.000 lao động nhưng không có khu nhà cho công nhân. Vì vậy người lao động phải dạt về các tỉnh lân cận để sống. Để hỗ trợ đi lại, công ty này đã bố trí 495 xe đưa đón công nhân ở tỉnh lên làm việc.

Cũng theo ông Tâm, những lao động ở tỉnh họ phải dậy từ 3h sáng để đi làm, chiều 5h mới về. Làm như vậy người lao động không nhìn thấy được mặt con. Từ đây phát sinh nhiều hệ lụy. Điều đó cho thấy, nhu cầu nhà ở cho công nhân quá bức thiết.

Trong khi đó, ông Nguyễn Văn Tình, nguyên Trưởng phòng Đầu tư, Ban Quản lý các KCN tỉnh Long An cho biết, trên địa bàn tỉnh hiện có 31 KCN với 140.000 người lao động. Trong số này chỉ có 4 KCN có quy hoạch thêm khu dân cư đi kèm, đáp ứng được 6.000 chỗ ở cho người lao động, nhiều KCN không thu hút được nhà đầu tư do không đáp ứng được chỗ lưu trú cho công nhân.

Trước thực tế đó, nhiều KCN tại Long An đang xin điều chỉnh quy hoạch, giảm bớt đất KCN 5-10% để chuyển sang làm khu dân cư. Điển hình như KCN Đức Hòa 3 được quy hoạch từ năm 1999 trên vùng đất hoang vu nên cũng không chú trọng làm khu dân cư. Tuy nhiên, khi tỉnh kêu gọi đầu tư vào đây, nhiều doanh nghiệp đến xem rồi về, không làm được vì không thu hút được lao động đến sống và làm việc khi họ không có chỗ ở. Hiện KCN này đang điều chỉnh một phần đất quy hoạch làm khu dân cư.

xaynha
Hiện thành phố có khoảng 280.000 công nhân đang làm việc tại 17 KCX - KCN, trong số này có khoảng 65% có nhu cầu về nhà ở. Tuy nhiên, hiện mới chỉ đáp ứng cho khoảng 15.000 người.
xaynha1
Thủ tục làm nhà ở cho người thu nhập thấp còn khó hơn nhà ở thương mại. Chưa kể vướng mắc lớn cản trở việc phát triển nhà ở cho công nhân là quỹ đất hiện nay dần khan hiếm.

Khó hơn làm nhà ở thương mại

Theo lãnh đạo Sở Xây dựng TP.HCM, hiện trên địa bàn thành phố có tổng cộng 34 dự án xây dựng nhà lưu trú dành cho công nhân đã hoàn thành, với 5.514 phòng, đáp ứng gần 39.400 chỗ ở. Kế hoạch từ nay đến năm 2020, thành phố tiếp tục thực hiện 19 dự án nhà ở xã hội nữa để phục vụ công nhân.

Trong khi đó, ông Trần Công Khanh cho biết, vướng mắc lớn cản trở việc phát triển nhà ở cho công nhân là quỹ đất chưa có. Vì theo quy định hiện nay, quỹ đất xây dựng nhà lưu trú phải nằm ngoài ranh KCN, nếu muốn xây nhà lưu trú cho công nhân phải đầu tư quỹ đất gần nơi làm việc. Vì vậy, thành phố phải có chiến lược phát triển quỹ đất, đồng thời có cơ chế hỗ trợ vốn cho doanh nghiệp đầu tư nhà ở cho công nhân.

Ông Nguyễn Văn Đực, Phó Tổng Giám đốc Công ty Địa ốc Đất Lành cho biết, hiện chưa có sự phân biệt rõ ràng giữa nhà ở xã hội, khu lưu trú và nhà ở thương mại, các thủ tục về xây dựng nhà lưu trú cho công nhân hiện nay quá cứng nhắc. Thủ tục làm nhà ở cho người thu nhập thấp còn khó hơn nhà ở thương mại.

“Phải có quy hoạch, phải có nhà lưu trú công nhân trong KCN, KCX và nên xây nhà cho người lao động, công nhân thuê hơn là bán cho họ bởi họ không có tiền để mua và khi về già họ sẽ về quê” - ông Đực chia sẻ thêm.

Theo giám đốc một doanh nghiệp bất động sản tại Long An, trước đây doanh nghiệp này tính làm 10.000 căn nhà ở cho công nhân tại huyện Đức Hòa nhưng do thủ tục hành chính qúa nhiêu khê nên cuối cùng chỉ làm 800 căn nhà ở cho công nhân. Chưa kể địa phương yêu cầu phải có đất sạch, rồi quy định nếu không có PCCC sẽ không được cấp giấy phép xây dựng... nhưng làm nhà ở dành cho công nhân mà PCCC đòi như nhà ở thương mại làm sao chúng tôi có khả năng đầu tư?

Nói về khó khăn khi xây dựng nhà ở cho công nhân trên địa bàn TP.HCM, ông Trần Quốc Đạt, Phó trưởng Phòng Phát triển nhà ở thuộc Sở Xây dựng TP HCM cho biết, quỹ đất hiện nay là một vấn đề khó với thành phố. Hiện quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội, nhà lưu trú cho công nhân chủ yếu do các doanh nghiệp tự nỗ lực xoay xở.

Đại diện Sở Xây dựng khẳng định luôn quan tâm, đề xuất nhiều chính sách về thuế, lãi suất, tạo lập quỹ đất để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp xây dựng nhà ở xã hội cho công nhân. Tuy nhiên, do vẫn tồn tại nhiều khó khăn về thủ tục, tài chính khiến doanh nghiệp quan tâm nhưng chưa thể tham gia được nhiều.

xaynha2
Nhiều doanh nghiệp bất động sản than phiền về thủ tục hành chính hiện nay quá nhiêu khê khiến họ gặp nhiều khó khăn trong việc làm nhà cho công nhân lao động, người thu nhập thấp.

Tấn Lợi