Tổ chức APEC, Việt Nam được những gì?

(NTD) - Đối với Việt Nam, tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh APEC Đà Nẵng 2017 là sự kiện vô cùng quan trọng. Đây là khi một nước tương đối nhỏ trên thế giới lại là sân khấu trung lập cho các ông lớn - và đồng thời cũng thúc đẩy nghị trình riêng cho mình. Hội nghị cho Việt Nam cơ hội tái khẳng định chính sách ngoại giao đa phương - tức là đồng thời thúc đẩy quan hệ với nhiều nước quan trọng.

Cùng lúc, APEC cho Việt Nam một diễn đàn để quảng bá nghị trình giải phóng thương mại, dựa vào việc bảo đảm phát triển kinh tế mang tính sáng tạo, bền vững, bao gộp mọi thành phần. Điều này sẽ giúp đem lại lợi ích chính trị, kinh tế, ngoại giao đáng kể cho đất nước.

Ngoại giao đa phương

Suốt gần 30 năm qua, Việt Nam đã thi hành chính sách ngoại giao đa phương, tìm kiếm tự chủ nhờ đa dạng hóa trong quan hệ đối tác, đa phương hóa, và tập trung vào hội nhập chủ động. Việt Nam luôn nhấn mạnh nước này là bạn và đối tác đáng tin cậy của cộng đồng quốc tế.

Việt Nam dùng cơ hội lần này để đón tiếp các lãnh đạo quốc tế như Chủ tịch Tập Cận Bình, hai Tổng thống Donald Trump, Vladimir Putin và Thủ tướng Shinzo Abe. Việt Nam tìm thấy sức mạnh trong mối quan hệ đối tác sâu rộng. Việt Nam đã thiết lập quan hệ đối tác chiến lược hoặc toàn diện với 16 nước, gồm cả 5 thành viên Hội đồng Bảo an.

Tại các cuộc gặp bên lề, Việt Nam nhấn mạnh lợi ích trùng hợp với các đối tác, và giảm nhẹ những khác biệt. Khi làm vậy, Việt Nam sẽ tái khẳng định rằng nước này muốn làm sâu thêm hợp tác cả về kinh tế, quốc phòng, văn hóa, lẫn chính trị.

APECVN1
Lãnh đạo các nước dự Hội nghị Thượng đỉnh APEC Đà Nẵng 2017 (Ảnh: AFP/Ủy ban Quốc gia APEC 2017)

Lễ đón tiếp Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình

Chủ nghĩa đa phương đã đem lại lợi ích kinh tế to lớn. Việt Nam thường xuyên đạt tăng trưởng kinh tế cao, khoảng 6%, và có tỉ lệ giảm nghèo ấn tượng. Ta nhớ GDP đầu người năm 2006 mới là 4.000 USD, là năm Việt Nam tổ chức APEC lần thứ nhất. Nay đã lên gần 7.000 USD.

Tổ chức APEC có nghĩa là Việt Nam có thể chứng tỏ cho cộng đồng toàn cầu biết  rằng nước này đã thành công về ngoại giao. Nó chứng tỏ Việt Nam là bạn, đối tác đáng tin cậy của quốc tế. Tuy nhiên, APEC diễn ra trong bối cảnh thế giới ngày càng chống toàn cầu hóa, xuất hiện xu hướng bảo hộ được Tổng thống Trump bảo vệ mạnh mẽ.

Hồi tháng 11/2016, Trung ương Đảng Việt Nam thông qua Nghị quyết 06 khóa XII về hội nhập kinh tế quốc tế. Nó nêu bật những lợi ích mà hội nhập đã đem lại, nhờ tăng cường xuất khẩu, việc làm, kiến thức công nghệ và đầu tư. Nghị quyết ghi nhận hội nhập quốc tế đã giúp làm sâu thêm quan hệ đối tác với các nước, tạo ra lợi ích chung, tăng cường tự chủ kinh tế và thúc đẩy tiếng tăm của Việt Nam trên trường quốc tế.

Trước đây, các nước bị sốc khi Tổng thống Trump rút Hoa Kỳ ra khỏi Thỏa thuận Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) ngay ngày đầu tiên làm tổng thống. Tuy vậy, Hà Nội vẫn chưa nản chí. Tháng 5/2017, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc là nhà lãnh đạo Đông Nam Á đầu tiên gặp ông Trump tại Mỹ. Việt Nam cũng theo bước Nhật Bản, kêu gọi khôi phục TPP tuy thiếu Mỹ.

APECVN2
Đội quân danh dự chờ đón những nhà lãnh đạo APEC tại Đà Nẵng (Ảnh: AFP/Ủy ban Quốc gia APEC 2017)

Và kết quả tích cực đã đến  trong Hội nghị tại Đà Nẵng, 11 nước còn lại đã ký Hiệp ước mới mang tên Hợp tác Toàn diện và Cấp tiến Xuyên Thái Bình Dương (Comprehensive and Progressive Trans-Pacific Partnership – CPTPP).

Thúc đẩy thương mại tự do

Như thế, sau khi hình thành TPP-11, nó có thể vẫn thu hút Hoa Kỳ để họ tái gia nhập sau này. Nó cũng sẽ là lựa chọn khác trong lúc Trung Quốc nâng cao ảnh hưởng kinh tế, chính trị với sáng kiến "Vành đai, Con đường".

Các thành viên CPTPP cũng có thể sẽ bạo dạn hơn để đòi hỏi chính phủ Bắc Kinh có những nhượng bộ, cũng như nâng cao tiêu chuẩn của Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) giữa ASEAN và 6 đối tác.

Như thế, tổ chức APEC cho Việt Nam diễn đàn để thúc đẩy nghị trình cải tổ bên trong APEC. Việt Nam có thể chứng tỏ quyết tâm bảo đảm môi trường công bằng, minh bạch, cởi mở cho các doanh nghiệp hoạt động ở Việt Nam.

APECVN3
Tổ chức APEC 2017 đem lại nhiều lợi ích cho nước chủ nhà Việt Nam (Ảnh: AFP/Ủy ban Quốc gia APEC 2017)

Điều này sẽ giúp phản kích lại xu hướng bảo hộ, đáp trả những chỉ trích về thương mại tự do, giải quyết một số vấn đề phức tạp như biến đổi khí hậu, bất bình đẳng kinh tế, trì trệ kinh tế.

Chốt lại, tổ chức APEC 2017 đem lại nhiều lợi ích cho Việt Nam. Việt Nam có thể tái khẳng định chính sách ngoại giao đa phương, thắt chặt hợp tác cả song phương lẫn đa phương. Việt Nam có thể giúp chống lại làn sóng bảo hộ, thúc đẩy thương mại tự do dựa trên tăng trưởng sáng tạo, bao gộp và bền vững.

Tất cả những lợi ích này phù hợp với mục tiêu của Việt Nam nhằm duy trì hòa bình, ổn định để giúp phát triển kinh tế đất nước đang khởi sắc so với vùng Đông Nam Á và thế giới.

                                                                                                                                                               Tường Quyên