Tin giả và sự tổn thương tâm lý

(NTD) - Không chi trong thời điểm dịch Covid-19 bùng phát và lây lan mới có tin giả gây nhiễu trên mạng xã hội. Tin giả tức tin không có thật, tin bịa đặt hay từ xa xưa đã gọi là tin vịt và thời hiện đại gọi là fake news đã được những kẻ có chủ ý hoặc vô công rỗi nghề tung ra mỗi khi có sự kiện nào đó xảy ra, tác động đến xã hội và được mọi người quan tâm.

Fake2
Tin giả gây nhiễu mạng xã hội (Tranh của Alessandro Innocenti)

Tin giả có chủ ý thường là phục vụ cho mục đích nào đó, một âm mưu nào đó của kẻ xấu, còn tin giả “vô công rỗi nghề” dù không có mục đích xấu, chỉ nhằm gây sốc, “câu like”, tạo sự chú ý của nhiều người hướng về mình như một trò chơi để nổi tiếng trong thế giới ảo, cũng vẫn mang đến sự tác hại, nguy hiểm cho xã hội.

Đặc biệt trong lúc cả nước đang dồn hết mọi nỗ lực, sức người và sức của ra để phòng chống dịch Covid-19, từng cá nhân mỗi người trong chúng ta đều quan tâm tới diễn biến của loại dịch bệnh nguy hiểm này lan tràn ra thế giới mỗi ngày, mỗi giờ với sự lo âu, chia sẻ thì những kẻ tung tin giả lên mạng xã hội về tình hình dịch bệnh cho dù là chỉ với mục đích có vẻ như vô tư, hồn nhiên để “câu like”, tạo sự chú ý dư luận để nổi tiếng cũng đã vi phạm pháp luật, cần được xử lý tùy theo mức độ khác nhau. Nhưng ngoài xử lý của pháp luật, cái đáng quan tâm là vấn đề đạo đức của một số người tung tin giả, tin không có thật, tin bịa đặt thì phải được coi lại, nhìn nhận lại một cách nghiêm túc.

Tung tin giả vì chủ trương, âm mưu gây náo loạn xã hội, hoang mang dư luận thuộc dạng mục đích chính trị thì để pháp luật nghiêm trị. Nhưng một số nghệ sĩ có tên tuổi, thuộc hàng sao trong giới showbiz đã được cơ quan chức năng mời lên ghi nhận sự việc và xử phạt bằng tiền thật sự họ có vô tư, thiếu hiểu biết pháp luật hay chỉ đơn giãn là muốn nổi tiếng từ các fan hâm mộ, ngoài số tiền bị phạt chẳng đáng là bao so với sự “muốn nổi tiếng” của họ thì việc gì đã xảy ra về mặt đạo đức ở góc độ xã hội đã và đang có hiện tượng xuống cấp không riêng gì một số nghệ sĩ hàng sao trong giới showbiz đã bị xử phạt vừa qua?

Tin giả cũng như hàng fake thương hiệu được rao bán online hằng ngày trên mạng xã hội đã lừa gạt người tiêu dùng đang gây sự tổn thương không nhỏ trong giao dịch kinh doanh và đạo đức kinh doanh qua loại hình giao dịch online, bước phát triển của văn minh, của công nghệ thông tin không dừng lại trên toàn thế giới. Giao dịch văn minh này nếu không được chấn chính sẽ phá vỡ, làm mất lòng tin của một loại hình kinh doanh tiến bộ, kết nối tiêu dùng nhanh chóng. Tâm lý bị tổn thương khi người tiêu dùng bỏ ra một số tiền với niềm tin sẽ mua được món hàng thương hiệu khá thuận lợi, nhanh chóng mà không phải ra siêu thị, trung tâm mua sắm đã nhận về món đồ giả tệ hại thì lần sau, chẳng ai còn tin loại hình kinh doanh online này nữa. Và đây cũng là sự trả giá cho mang mua bán online nổi tiếng Tiki hay một số mạng mua bán nổi tiếng và mong muốn tạo tên tuổi mới trong làng mua bán online khác trên mạng xã hội.

Tin giả về phòng chống dịch Covid-19 do một số ngôi sao trong giới showbiz tung ra trên trang Facebook cá nhân, hay trang Fanpage của mình vừa qua cũng là một thứ hàng fake, gây mất lòng tin cho người hâm mộ, họ cũng chính người tiêu dùng sẽ quyết định sẽ mua vé nữa hay không để xem anh ca hát, xem chị diễn kịch một khi tâm lý bị tổn thương nặng nề sau khi lãnh hậu quả từ việc tin theo tin giả của các ngôi sao này tung ra với thái độ xem thường người hâm mộ, bất chấp mối giao dịch sẽ bị phá vỡ, chỉ vì những phát ngôn thiếu trách nhiệm của những người mà họ từng tin tưởng, gửi gắm tình cảm yêu thương cho một thương hiệu, thậm chí một thần tượng của riêng mình hay với nhiều người.

Qua việc xử phạt của ngành chức năng đối với một số ngôi sao trong giới showbiz vừa rồi, ngẫm lại một bài học tổn thương về mặt tâm lý đối với thuyết âm mưu tung tin giả đang tràn lan trên mạng xã hội. Cuộc sống mà cứ phải hoang mang, xáo trộn, xã hội giao dịch văn minh mà cứ phải mua hàng fake đầy trên các cửa hàng, các shop online thì sự tổn thương, mất lòng tin ấy sẽ như thế nào?

 Từ Kế Tường

1