Thành quả xuất siêu!

(NTD) - Còn nhiều tranh cãi và góc nhìn quanh việc Việt Nam đang xuất siêu. Nhưng nhìn từ góc nào thì thành quả này cũng nên được ghi nhận như xuất khẩu gạo hơn 20 năm về trước. Từ một nước gần như thứ gì cũng nhập, từ đầu năm đến nay, chúng ta đã xuất siêu gần 3 tỷ USD!

Theo Tổng cục Hải quan, cán cân thương mại hàng hóa của Việt Nam trong kỳ 1 tháng 8 có mức thặng dư 1,19 tỷ USD, đưa mức xuất siêu hàng hóa của cả nước từ đầu năm đến hết ngày 15/8 đạt 2,93 tỷ USD. Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn công bố trong 8 tháng qua, nông, lâm và thủy sản ước tính xuất siêu 6,04 tỷ USD, cao hơn 660 triệu USD so với cùng kỳ năm trước. Giờ đây Việt Nam không chỉ xuất khẩu nguyên liệu thô, nông sản hay những mặt hàng giá trị gia tăng thấp mà trong đó có điện thoại, đồ điện tử, linh kiện… cùng những mặt hàng thường xuất xứ ở những nước còn nền công nghiệp phát triển.

Những con số tưởng chừng khô khan ấy là thành quả của những năm tháng nỗ lực không ngừng của doanh nghiệp nội địa lẫn FDI, cơ quan quản lý, Chính phủ và từng người dân. Nếu như 3, 4 năm trước ai đó vẽ ra viễn cảnh này dễ bị xem là thiếu thực tế, mơ mộng hay hão huyền. Nhưng giờ đây, dù đóng góp của hàng gia công từ khối FDI vẫn còn khá nhiều thì 3 tỷ USD xuất siêu ấy vẫn được ghi nhận như một điều rất đáng ngợi khen. Việc chuyển mình từ một nước hàng chục năm ròng chỉ nhập siêu sang xuất siêu ở bất kỳ quốc gia nào cũng cần nhiều tiếng vỗ tay.

Một tín hiệu đáng mừng nữa là với hầu hết các hiệp định thương mại (FTA) đã ký, Việt Nam thường nhập siêu, nhưng sau khi thực hiện CPTTP thì trong 8 tháng năm 2019, Việt Nam đã chuyển từ nhập siêu sang xuất siêu! Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang 10 nước tham gia CPTTP hiện chiếm trên 15,4% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Một số thị trường đạt quy mô khá cao. Trong 27 thị trường xuất khẩu đạt trên 1 tỷ USD, thì khu vực này chiếm 6!

Vẫn biết rằng những doanh nghiệp FDI như Samsung đóng góp rất nhiều vào bức tranh tươi màu này và hàng gia công vẫn chiếm một tỷ trọng khá lớn nhưng môi trường đầu tư ở Việt Nam khó khăn, năng lực quản lý yếu và lao động tay nghề quá thấp thì liệu có chăng thành quả trên? Có thể 3 tỷ USD xuất siêu ấy có được trong bối cảnh chiến tranh thương mại Mỹ - Trung căng thẳng và nhiều nước tăng cường nhập hàng Việt Nam nhưng nếu không đạt được những tiêu chuẩn khắt khe, lựa chọn kỹ tính của khách hàng thì không thể có kết quả đó.

Đây chỉ là bước đầu, đạt được đã khó giữ và tăng cao, làm tốt hơn nữa chắc chắn sẽ khó khăn, gian nan và vất vả hơn. Một khi các hiệp định thương mại mở ra thì không riêng gì Việt Nam hưởng lợi, cơ hội chia đều cho tất cả và cạnh tranh sẽ gay gắt hơn. Nếu nội lực yếu, sức đề kháng chưa tốt và năng lực sản xuất, công nghệ cùng trình độ thấp thì viễn cảnh nhập siêu trở lại sẽ rất gần. Còn ngược lại, 3 tỷ USD chỉ là khởi đầu cho hành trình tốt đẹp và thành quả to lớn trong tương lai.

Bộ Công thương nhận định: Mặc dù đạt được kết quả tích cực, nhưng đó chỉ là bước đầu, chưa thể chủ quan. Xuất khẩu của Việt Nam sang một số thị trường còn bị giảm (với Australia giảm 373 triệu USD, Malaysia giảm 122 triệu USD); nhập khẩu từ một số thị trường tăng (Australia, Canada, Peru, Brunei); còn nhập siêu từ một số thị trường (như Malaysia, Australia, Singapore, Brunei, New Zealand). Đáng lưu ý, với Australia năm trước xuất siêu, nay nhập siêu, còn với Brunei là nhập siêu tăng. Cảnh báo trên không thừa và “ngủ quên” trên chiến thắng sẽ là một nguy cơ.

Các chuyên gia kinh tế trong và ngoài nước đánh giá xuất siêu là kết quả tích cực của việc CPTTP được thực hiện. Con số 3 tỷ USD càng có ý nghĩa khi được thể hiện ngay trong những tháng đầu tiên thực hiện hiệp định CPTTP. Thành quả ấy cho thấy các doanh nghiệp Việt Nam đã tranh thủ tốt hơn về thị trường với cơ hội thuế suất thuế nhập khẩu vào các nước này được giảm thiểu, mặt khác đây cũng là minh chứng cho việc Việt Nam vượt qua được khó khăn trong xuất khẩu nông, lâm, thủy sản khi giao thương với Trung Quốc. Con số ấy chưa phải là kỳ tích, 3 tỷ USD mới chỉ là khởi đầu nhưng có đi mới thành đường, kết quả nhỏ mới có dần thành công lớn và quan trọng nhất là Việt Nam đã làm được!

 Phan Nguyễn

1