Tại sao Bộ GTVT kiến nghị lùi thời gian áp dụng tiêu chuẩn khí thải Euro 4?

(NTD) - Theo lộ trình, từ ngày 1/1/2017, Việt Nam sẽ đưa vào áp dụng tiêu chuẩn khí thải Euro 4 đối với tất cả các loại xe ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước và nhập khẩu mới. Tuy nhiên đã gần 2 tháng trôi qua, lộ trình định sẵn vẫn chưa được triển khai, vì sao?

Ngày 23/1, báo Người Tiêu Dùng (NTD) đã có bài phản ánh về tình trạng ô nhiễm môi trường trầm trọng tại các thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM, mà nguyên nhân chủ yếu do lượng khí thải từ ô tô, xe máy là quá lớn. Tiêu chuẩn khí thải Euro 2 mà chúng ta đang áp dụng đã quá lạc hậu bởi khả năng hủy hoại môi trường của nó là rất cao.

CacDichVu3
Xe tải, xe khách sử dụng động cơ điêzen... (Ảnh: Minh họa)

Chính phủ không phải không thấy điều đó, thậm chí chúng ta đã vạch sẵn lộ trình nâng cao tiêu chuẩn khí thải ra môi trường qua các giai đoạn, nhằm cải thiện môi trường và hội nhập cùng sự phát triển của các quốc gia trong khu vực, trên thế giới. Và, năm 2017 chính là thời điểm bản lề, bước ngoặt chuyển mình từ Euro 2 lên Euro 4 đối với ô tô và Euro 3 đối với xe mô tô hai bánh, được người dân cả nước mong chờ. Nhưng rồi chúng ta lại “chậm chạp” và “chần chừ” giữa những lựa chọn.

Bộ GTVT gửi Tờ trình lên Thủ tướng Chính phủ xin được gia hạn thời điểm áp dụng tiêu chuẩn khí thải thêm 5 năm nữa, tức đến năm 2022. Đơn vị này đã đưa ra hàng loạt lý do để đi đến kiến nghị lùi thời điểm triển khai tiêu chuẩn khí thải Euro 4 theo quýêt định số 49/2011/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Tờ trình gửi Thủ tướng Chính Phủ ngày 20/1/2017, Bộ GTVT nêu rõ: Việc kiểm soát khí thải đối với với phương tiện giao thông là cần thiết để bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, cần phải có lộ trình phù hợp đảm bảo sự phát triển của sản xuất xe trong nước.

Bộ GTVT thể hiện quan điểm rằng, việc áp dụng tiêu chuẩn khí thải phải đồng bộ và song hành với tiêu chuẩn nguồn nhiên liệu. Đó cũng là lí do tại sao nhiều nước trên thế giới và khu vực đã áp dụng tiêu chuẩn khí thải cao hơn so với Việt Nam hiện tại. Xoay quanh vấn đề nguồn nhiên liệu, Bộ này cũng cho rằng việc áp dụng tiêu chuẩn Euro 4 sẽ giảm khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp ô tô trong nước với ô tô nhập khẩu.

Cụ thể, đối với các nhãn hiệu xe được sản xuất, lắp ráp trong nước hầu hết đều là các loại xe tải, xe khách sử dụng động cơ Diezen, nếu áp dụng ngay tiêu chuẩn khi thải Euro 4 từ 1/1/2017 thì các doanh nghiệp phải nhập khẩu công nghệ làm cho chi phí tăng cao, giảm khả năng cạnh tranh với xe nhập khẩu. Việc cung ứng nhiên liệu Diezen đáp ứng tiêu chuẩn Euro 4 cũng chưa sẵn sàng.

hang-loat-uu-dai-cho-cac-nha-san-xuat-o-to-trong-n
... và doanh nghiệp ô tô trong nước gặp khó trong thay đổi công nghệ sản xuất là lí do được Bộ GTVT đưa ra để xin lùi thời gian áp dụng tiêu chuẩn khí thải Euro 4. (Ảnh: Võ Nguyễn)

Trên đây là hàng loạt những lý do, cũng như khó khăn vướng mắc khiến Bộ GTVT kiến nghị lùi thời gian áp dụng tiêu chuẩn khí thải Euro 4 theo lộ trình đã định sẵn. Tuy nhiên, theo thông tin mà báo NTD tìm hiểu thì rõ ràng, tất cả các đơn vị cũng như các bên liên quan đã sẵn sàng cho sự thay đổi này.

Mặt khác, quan điểm của Bộ GTVT là cần lùi thời gian áp dụng tiêu chuẩn Euro 4 lại do chưa chuẩn bị kịp, hoặc chưa sẵn sàng với sự thay đổi mới. Thế nhưng cần phải nhấn mạnh rằng: Quyết định về lộ trình áp dụng đã được Thủ tướng ký duyệt và ban hành từ cách đây hơn 5 năm, mà theo các nhà chuyên môn, đó là một khoảng thời gian đủ lâu để hoàn thành công tác chuẩn bị, cũng như cải tiến chất lượng sản phẩm, nâng cao trang thiết bị công nghệ sản xuất cho doanh nghệp. Có hay không việc chúng ta đã quá thờ ơ với những biến đổi tiêu cực của môi trường? Có hay không những món lợi “khủng” trước mắt chèo kéo khiến chúng ta không thể tiến lên mà cứ chậm chạp, “ì ạch” mãi như vậy?

Báo NTD sẽ tiếp tục thông tin đến bạn đọc các vấn đề liên quan đến vụ việc.

Võ Nguyễn