Súng thần công cổ phát hiện ở Đà Nẵng có nguồn gốc từ Hà Lan

(NTD) - Sau hơn hai tháng khảo cứu, hôm qua Bảo tàng Đà Nẵng đã kết luận, khẩu súng thần công đúc bằng đồng khai quật trước đây có trên 350 năm tuổi và xuất xứ từ Hà Lan.

 

thumb_660_eefa710a-eee8-47ce-a212-60ee6bd8a91f
Khẩu súng thần công là khẩu súng chiến, súng có niên đại 350 năm 

Khẩu súng được phát hiện trong quá trình thi công kè biển Liên Chiểu đoạn Xuân Thiều - Nam Ô (phường Hòa Hiệp Nam, quận Liên Chiểu) vào cuối tháng 5/2019. 

Theo nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Trung Tiến, về tổng thể Khẩu súng thần công bằng đồng tìm thấy ở Đà Nẵng có thân hình trụ tròn không đều. Súng có chiều dài tổng thể 174,1cm; gồm hai phần là thân súng (dài 160,3cm) và chuôi súng (dài 13,8cm) với trọng lượng khoảng 200kg.

thumb_660_34196538-9b31-4857-abd9-169f1f396bdf
Súng thần công từ Hà Lan có nhiều chi tiết và hoa văn

Đường kính đáy súng giáp khối hậu là 208mm, nhỏ dần đến cổ miệng súng, rồi nở ra ở loa miệng súng với đường kính 146mm. Toàn thân súng có ba bộ phận: khoang buồng nạp thuốc súng, bầu súng và nòng súng.

Toàn thân súng có 3 bộ phận: khoang buồng nạp thuốc súng, bầu súng và nòng súng. Bên trong thân súng là khoảng âm của lòng súng hình trụ tròn đều, được bố trí theo trục chính tâm, dài từ miệng súng đến đáy bầu súng, có đường kính 60 mm…

Nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Trung Tiến cho biết súng thần công bằng đồng vừa được phát hiện tại Đà Nẵng này có xuất xứ từ Hà Lan, tuy không ghi tên xưởng đúc và năm đúc, nhưng đồng dạng trên các khía cạnh kiểu dáng, cấu tạo kỹ thuật và hoa văn trang trí với những khẩu thần công bằng đồng của Hà Lan xuất xưởng và du nhập vào Việt Nam.

thumb_660_dc7303f9-de53-4454-a3ee-412b9909d871
 
thumb_660_d08b6d60-88ba-43b2-9ada-20e7646676ee
 
thumb_660_0233d2b7-6829-4d8b-ace7-ff798569ad57
 

Theo ông Tiến, phần lớn súng thần công bằng đồng của Hà Lan tại Việt Nam là quà tặng, hay trao đổi hoặc mua bán của chúa Trịnh ở Đàng ngoài. Phần còn lại là từ những tàu Hà Lan bị đắm hay mắc cạn ở Đàng trong mà chúa Nguyễn khai thác được. Tất cả các con đường du nhập ở hai miền đều diễn ra vào những thập niên giữa thế kỷ XVII. Từ cuối thế kỷ XVII đến thế kỷ XIX, thư tịch và hồ sơ các bên liên quan không còn ghi nhận sự có mặt của súng thần công Hà Lan tại Việt Nam nữa.

"Vì thế, giống như những khẩu thần công bằng đồng xuất xứ từ Hà Lan còn lưu giữ ở Việt Nam hiện nay, khẩu thần công bằng đồng tìm thấy ở Đà Nẵng đã có tuổi đời trên dưới 350 năm", nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Trung Tiến cho hay. 

Thế Sơn - Tiêu Dao