Sổ tay: Thủ tướng Anh thoát hiểm một cách ngoạn mục

(NTD) - Sau mấy ngày căng thẳng, Thủ tướng Theresa May đã đạt được thỏa thuận sơ bộ về Brexit (Anh rời EU) với lãnh đạo EU sớm ngày 8/12 (giờ địa phương) ở Brussels. Đây là thành công vượt bậc của bà trong nỗ lực cứu chính phủ của bà thoát khỏi một sự sụp đổ. Đến 12/12, bà bắt đầu tiến trình Vương quốc Anh Brexit. Cụ thể là làm công tác hòa giải đối với một số thành viên trong nội các chống lại việc này.

Quá trình Thủ tướng May thoát hiểm như thế nào?

Bà May đã sang Brussels lúc tờ mờ sáng thứ Sáu để gặp các lãnh đạo EU lúc 6h sáng (giờ GMT) nhằm cứu vãn đàm phán có nguy cơ đổ vỡ. Hôm thứ Hai tuần này, bà đã trở về từ Brussels “tay hỏng bỏng không” vì vướng mắc quanh vấn đề biên giới Bắc Ireland. Nay, EU, gồm Cộng hòa Ireland, và Anh gồm vùng Bắc Ireland, đồng ý là sẽ không lập lại các trạm kiểm soát biên giới giữa hai miền, kể cả sau khi Anh ra khỏi EU. Giải quyết được vấn đề này thì hai bên mới có thể đi tiếp để đàm phán về thỏa thuận thương mại EU - Anh hậu Brexit.

Sau cuộc gặp của Chủ tịch Ủy ban EU Jean-Claude Juncker và Thủ tướng May, nhà đàm phán chính của EU, ông Michel Barnier, đã lên truyền hình tại Brussels tuyên bố thỏa thuận chung cuộc, sẽ hoàn tất vào tháng 10/2018 để Anh ra khỏi EU.

Khủng hoảng trong đàm phán Brexit khiến quan chức EU lo ngại chính phủ của bà May có thể tan rã và EU không biết làm sao với chính trị Anh. Vì thế, bản thân ông Juncker đã vui mừng nói vào sáng 8/12 rằng “cả hai bên đều cố gắng nhượng bộ”.

Nhóm công tác của Thủ tướng Anh đã làm việc suốt đêm thứ Năm để phi cơ chở bà May rời London lúc 4h57 thứ Sáu sang Brussels trong nỗ lực cứu vãn tình thế. Lý do là nếu hai bên không đạt thỏa thuận bằng văn bản về các nét chính của quan hệ EU - Anh hậu Brexit, các đàm phán thương mại sẽ không thể bắt đầu.

Những gì hai bên thông báo cho công chúng cho thấy EU thừa nhận “có đủ tiến bộ trong đàm phán sơ bộ” để tiến đến thảo luận chi tiết về thương mại. Nếu không đạt các thỏa thuận thương mại nào đó, Anh sẽ chỉ còn cách dùng quy chế thành viên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) trong quan hệ với EU sau khi rời khối này.

Ngoài vấn đề biên giới giữa Liên hiệp Vương quốc Anh và EU ở đảo Ireland, hai bên đồng ý bảo đảm hoàn toàn các quyền lợi cho công dân EU đã ở Anh, và công dân Anh đã ở EU.

Trước thỏa thuận vừa đạt được với EU, một âm mưu ám sát Thủ tướng May đã bị vô hiệu hóa. Ngày 6/12, giới truyền thông Anh dẫn lời người đứng đầu cơ quan an ninh nội địa MI-5 Andrew Parker cho biết lực lượng an ninh nước này đã chặn đứng một âm mưu ám sát bà May.

Theo báo chí, trong các chiến dịch truy quét ở thủ đô London và thành phố Birmingham hồi tuần trước, cảnh sát Anh đã bắt giữ hai nghi can khủng bố. Những đối tượng này đã lên kế hoạch dùng bom tự chế phá cổng vào văn phòng của Thủ tướng ở phố Downing, sau đó dùng dao tấn công Thủ tướng May. Trước đó cùng ngày, người phát ngôn của Thủ tướng Theresa May cũng thông báo rằng, trong vòng 1 năm qua, lực lượng an ninh Anh đã chặn đứng 9 âm mưu cố ám sát bà…

Với thỏa thuận vừa đạt được cùng EU về Brexit, theo các phân tích gia, nỗ lực không mệt mỏi của Thủ tướng May đã “thắp sáng ngọn lửa le lói cuối đường hầm” ngoạn mục cứu chính phủ của bà khỏi một sự sụp đổ đầy cay đắng.

EUBri2
Lãnh đạo Anh và EU kịp ăn sáng với nhau ở Brussels sau khi công bố đạt được thỏa thuận bước một về Brexit. (Ảnh: AFP).

 Lê Miên Tường

 

_NTD_So 412 __Page_30