Rong chơi Tuy An, nghe gành Đá Đĩa “hát”

(NTD) - Tôi chạy xe bon bon tìm đến Tuy An, thăm gành Đá Đĩa (còn gọi là gành Đá Dĩa) khoe dáng giữa biển và trời xanh. Một thoáng xôn xao khi tôi đứng bên biển, nghe tiếng sóng ru hòa cùng thanh âm thâm trầm của đá lạo xạo dưới chân. Tôi biết rằng mình đang đứng trên vùng đất sinh ra những “thanh đá hát”…

Mua tấm bản đồ du lịch từ một cửa hàng văn phòng phẩm ở Tuy Hòa, tôi cứ lâng lâng khi nghe cô bán sách dặn dò: “Chị chạy xe du lịch Phú Yên thì nên đi chậm chậm nghen. Đường quốc lộ xe đông lắm, tôi đọc tin thấy báo đăng có vài phượt thủ bị tai nạn. Chị nhớ cẩn trọng nha!”. Lời nhắc nhở đơn giản của một người không quen đã làm trái tim tôi mềm và ngay tức thì, tôi chấm điểm cho vùng đất yên lành này là “Địa chỉ đáng đến thăm và quay trở lại rồi nè!”.

ganh1
Một góc gành Đá Đĩa.

Cảm xúc khi đến Tuy An

Gành Đá Đĩa cách Tuy Hòa hơn 30 km, nhưng tôi vừa lái xe vừa ngắm cảnh nên đi hơi lâu. Gần tới Tuy An, nhà thờ Mằng Lăng hiện ra trước mắt tôi. Tôi ghé vào thăm để chiêm ngưỡng cuốn sách bằng chữ quốc ngữ đầu tiên mang tên “Phép giảng tám ngày”. Sách do linh mục Alexandre de Rhodes biên soạn và được in vào năm 1651 tại Roma, Ý, đang nằm trang trọng trong tủ kính.

Tiếp tục khởi hành, tôi bỗng nhớ về hồi ức từng đọc trong sách sử ghi chép về vùng đất mang tên Kimi. Đó chính là dãy đất Phú Yên ngày nay, kéo dài và được bao bọc bởi hai đèo Cù Mông và đèo Cả làm ranh giới giữa Chămpa và Đại Việt. Kimi trong tiếng Chămpa có nghĩa là vùng đệm. Đây cũng là vùng đất mà người Chămpa đã sinh sống lâu đời và để lại những di sản rực rỡ như kiến trúc tháp, lăng mộ và các linh vật bằng đá trong tín ngưỡng phồn thực.

Từ xa xưa ấy, người Chămpa đã biết sử dụng đá trong việc đắp đường, chắn cát, xây trường thành, nhà cửa, tường làng, khu nuôi gia súc, be các miệng giếng. Đặc biệt, ở đây còn có “đá hát”. Khi bạn gõ vào, những thanh đá Tuy An sẽ phát ra những âm thanh trầm bổng. Từ sự kỳ diệu này, các nghệ nhân đã tạo nên sản phẩm đàn đá và lưu truyền cho hậu thế hôm nay.

Sử cũng ghi rằng năm 1611, thừa lệnh Chúa Nguyễn Hoàng, vị tướng Văn Phong đã tấn công vào thủ phủ Ayaru của Vương quốc Chămpa và toàn thắng vẻ vang. Thời gian trôi, người Việt lựa chọn xây dựng những ngôi nhà hiện đại và khu làng đá đã bị tàn phá tan hoang. Vì vậy, khi trở lại tìm kiếm các công trình xưa, tôi thấy chỉ sót vài di tích đọng lại nơi các chuồng nuôi gia súc cùng những nấm mồ buồn hoang lạnh lẽo.

ganh2
Gành Đá Đĩa nhìn từ trên cao.

Ngẩn ngơ trước gành đá độc nhất vô nhị quê Việt

Cổng chào thôn An Ninh Đông hiện ra, nơi có địa danh gành Đá Đĩa nổi tiếng và cũng là địa chỉ không thể bỏ qua khi du lịch Phú Yên. Ngắm gành Đá Đĩa sắc đen xám, tĩnh lặng bên sóng biển ào ạt, tôi thấy mình như lạc vào một công trình trò chơi lego khổng lồ mà tạo hóa dành tặng cho Tuy An.

Cách đây hàng triệu năm, nơi đây vốn là một vành đai núi lửa khổng lồ hoạt động không ngơi nghỉ. Khi dòng nham thạch chảy từ khu vực núi lửa ra đến biển, do gặp nước biển lạnh đột ngột nên chúng đông cứng, co rút lại tạo thành những cột đá lửa mang khối hình lục lăng, hoặc hình tròn có màu đen xếp chồng khít lên nhau. Điều kỳ lạ này đã tạo nên gành Đá Đĩa kỳ thú. Xét về tổng thể, gành Đá Đĩa có hình dáng của một đường cong, mang nét uốn lượn khá mềm mại nên tạo cảm hứng cho nhiều nhiếp ảnh gia.

Không chỉ có thế, kế bên gành là một làng chài nép mình bên vịnh biển cong cong như mảnh trăng non. Trong khung cảnh trời nước xanh xanh, những chiếc thuyền mỏng manh như những chiếc lá trôi bập bềnh trên bọt sóng. Xa xa, những đốm tròn đen đen của những ngư dân đang yên vị trên chiếc thuyền thúng nhỏ nhoi câu cá, bắt hàu, bắt ốc…

Trò chuyện cùng bà con, tôi mới thấy hầu hết mọi người đều không cảm nhận, hay tự hào về gành đá, tuyệt tác thiên nhiên mà họ vô tình nhìn ngắm và thưởng thức mỗi ngày.

Tôi thật sự thấy tiếc.

ganh3
Làng quê Phú Yên an bình.

Món ngon ở đầm Ô Loan

Mê mải chụp ảnh gành đá, bụng đói cồn cào, tôi quay về để ghé thăm đầm Ô Loan trong gió lộng, phi lao reo rì rào và tiếng chim xao xác.

Nằm trên võng của nhà bè ngắm Tuy An bao la. Tôi nhấm nháp món cháo hàu thơm, đĩa mực hấp cùng tô sò huyết lacoste với sả gừng ngon đến tê răng.

Hoàng hôn buông xuống, những áng mây hồng pha lẫn sắc vàng lấp lánh. Rồi mây trở nên tím sẫm dần, báo hiệu một đêm an lành sắp đến. Tôi rời Đầm Ô Loan, trở về thành phố Tuy Hòa trên con đường quốc lộ rực rỡ ánh đèn. Gió biển thổi mạnh hơn làm tôi xốc cao cổ áo.

ganh7
Món sò huyết đầm Ô Loan.

 Bài & Ảnh: Dương Thủy

 

_NTD_So 110_28