Quảng Nam siết chặt hoạt động khai thác cát, sỏi

(NTD)- Việc khai thác cát tràn lan phục vụ cho xây dựng đang gây áp lực lớn cho nhiều địa phương ở Quảng Nam. Để ngăn ngừa tình trạng này, tỉnh đã lập kế hoạch siết chặt hoạt động khai thác cát, sỏi tại các khu vực trọng điểm ven sông Vu Gia- Thu Bồn.

Hàng loạt doanh nghiệp sai phạm

Theo Sở Tài nguyên - Môi trường tỉnh thì hiện đã quy hoạch 184 mỏ, điểm khai thác cát, sỏi. Với tổng diện tích hơn 1.700 ha, trữ lượng khoảng 60 triệu mét khối. UBND tỉnh đã cấp phép cho 28 doanh nghiệp với 37 giấy phép khai thác cát, sỏi, chủ yếu tập trung ở sông Vu Gia - Thu Bồn.

35357234_1753007704816522_3162989469267656704_n
Hoạt động khai thác cát diễn ra rất phức tạp (ảnh H.Tân)

Ông Trương Hữu Mai, Chủ tịch UBND xã Đại Đồng (huyện Đại Lộc) cho biết, xã Đại Đồng hiện có 3 công ty được UBND tỉnh cấp phép khai thác cát sỏi, nhưng điều đáng nói là chủ mỏ chưa đảm bảo vị trí, khai thác quá độ sâu cho phép dẫn đến tình trạng sạt lở. Đề phòng sạt lở lớn, vừa qua, xã phải di dời gần 200 hộ dân ven các tuyến sông để tránh hậu quả đáng tiếc.

Theo bà Huỳnh Thị Hường - Chủ tịch UBND xã Duy Phước (huyện Duy Xuyên) do địa hình chia cắt bởi dòng Thu Bồn, lại là khu vực giáp ranh với nhiều địa phương khác có tuyến đường sông thông qua nên tình trạng khai thác cát, sỏi trái phép hết sức phức tạp. Khi địa phương phát hiện, truy bắt thì các đối tượng khai thác trái phép này chống đối rất quyết liệt để tẩu thoát, làm ảnh hưởng đến an ninh trật tự, gây bức xúc trong nhân dân.

Ông Nguyễn Văn Thọ - Phó Giám đốc Sở Tài nguyên - Môi trường (TN&MT) tỉnh Quảng Nam cho hay, hiện các doanh nghiệp khai thác cát, sỏi chủ yếu tập trung ở sông Vu Gia - Thu Bồn. Bên cạnh đó, hiện trên địa bàn tỉnh còn có 5 doanh nghiệp được UBND tỉnh cấp giấy phép thăm dò, phê duyệt trữ lượng và đang lập hồ sơ xin giấy phép khai thác; có 2 doanh nghiệp đang xin cấp giấy phép thăm dò theo kết quả trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản.

Đầu năm 2018, khi kiểm tra thực tế hoạt động khai thác cát, sỏi đối với 19 doanh nghiệp/26 giấy phép, đoàn kiểm liên ngành tỉnh đã lập 12 biên bản vi phạm hành chính, ban hành 8 quyết định xử phạt với tổng số tiền hơn 389 triệu đồng, tước quyền sử dụng giấy phép khai thác khoáng sản 2 tháng đối với 1 doanh nghiệp. 

Tăng cường giám sát bằng camera

Hoạt động khai thác cát, sỏi trái phép xảy ra chủ yếu trên sông Thu Bồn đoạn chảy qua các huyện Đại Lộc, Duy Xuyên, Điện Bàn, TP. Hội An, kế đến là sông Vu Gia, sông Yên. Không chỉ gây thất thoát tài nguyên, khai thác cát bừa bãi có nguy cơ gây xói lở bờ sông, đất sản xuất của nhân dân.

35349021_10209996108294355_3817831351793483776_n
Lắp camera để giám sát khai thác cát (ảnh H.Tân)

Để lập lại trật tự kỷ cương trong khai thác cát, sỏi lòng sông Vu Gia – Thu Bồn, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam Đinh Văn Thu giao trách nhiệm cho chủ tịch UBND các huyện và chủ tịch UBND các xã, đồng thời lấy địa bàn xã, thôn làm điểm trong đấu tranh, chống khai thác cát, sỏi trái phép.

Ông Thu nói: “Sẽ giao trách nhiệm cho các sở, ngành tiến hành quy hoạch lại số doanh nghiệp đủ điều kiện khai thác cát, sỏi trên địa bàn tỉnh để dễ quản lý và thuận tiện cho công tác đấu thầu khai thác mỏ cát. Riêng khu vực sông Vu Gia -Thu Bồn chỉ cho phép khoảng 10 doanh nghiệp khai thác, hạn chế không cấp phép mỏ mới trong thời gian tới.

Sở TN&MT tỉnh cũng đã đề nghị UBND tỉnh xem xét, tiếp tục chỉ đạo các ngành, địa phương tìm kiếm thêm các giải pháp, thực hiện hiệu quả việc kê khai, theo dõi chặt chẽ sản lượng khoáng sản thực tế, tăng cường công tác kiểm tra giám sát việc chấp hành các quy định về thời gian khai tác cát, sỏi của các doanh nghiệp. Lắp đặt hệ thống camera giám sát qua internet để đảm bảo hạn chế trình trạng khai thác trái phép, vận chuyển quá tải trọng và hành trình phương tiện giao thông để có hình thức xử lý nghiêm các đơn vị vi phạm.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Đinh Văn Thu, UBND tỉnh sẽ cương quyết đóng cửa các bến bãi tập kết cát, sỏi không có đầy đủ giấy tờ theo quy định. Tiếp tục tạm dừng cấp mới, gia hạn, chuyển nhượng giấy phép khai thác cát, sỏi…

Minh Hằng - Hoàng Tân