Phó Chủ tịch UBND TP.HCM chỉ định thay đổi gói thầu - Đúng hay sai?

(NTD) - Ngày 31/5/2016 vừa qua, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thị Thu đã ký văn bản khẩn số 2677/UBND-VX để thay đổi đối tượng liên danh dự thầu dự án Bệnh viện Nhi đồng TP.HCM. Công trình quan trọng này vốn dĩ đang trong giai đoạn hoàn thiện, được mọi người trông chờ để giảm tải cho các bệnh viện nhi thành phố, bỗng nhiên bị “khựng lại”, có nguy cơ đình trệ vì tranh chấp giữa các nhà thầu.

Vấn đề “khuất tất” ở đây là sự thay đổi nhà thầu được thực hiện vội vã, thay thế nhà thầu có năng lực tài chính, kinh nghiệm và quy mô vững mạnh bằng một doanh nghiệp nhỏ hơn 10 lần. Điều gì đang xảy ra tại một công trình quan trọng của quốc gia, sử dụng tiền từ ngân sách Nhà nước, từ tiền đóng thuế của người dân?

Số 2614
Công văn khẩn 2677 của bà Nguyễn Thị Thu, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM ký ngày 31/5/2016

Câu hỏi “đúng” hay “sai” trong quyết định chọn lựa nhà thầu mới đây của Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thị Thu đang được mọi người quan sát rất kỹ lưỡng. 

Bỏ qua những yếu tố “suy diễn” về động cơ thay đổi nhà thầu và bức xúc trong dư luận, cần nhìn nhận khách quan việc lãnh đạo cơ quan hành chính ra công văn thay đổi nhà thầu trong giai đoạn hiện nay, khi chưa họp đồng thuận giữa các ban, ngành cùng các doanh nghiệp tham gia đấu thầu trước đó, chưa xin ý kiến của Thủ tướng Chính phủ là hết sức nhạy cảm và nguy hiểm. 

Điều nguy hiểm lớn nhất đó là lòng tin của công chúng có thể sẽ thay đổi theo chiều hướng tiêu cực, khi mỗi chữ ký thay đổi nhà thầu có giá trị lên đến hàng trăm, ngàn tỷ đồng.

loạt bài 1
 Dự án Bệnh viện Nhi đồng TP.HCM 

Dự án trọng điểm được Thủ tướng phê duyệt

Ngày 16/1/2014, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành quyết định số 125/QĐ-TTg, phê duyệt đề án đầu tư xây mới 5 bệnh viện trên cả nước, trong đó Bệnh viện Nhi đồng TP.HCM, Bệnh viện Ung bướu TP.HCM (cơ sở 2) được nhấn mạnh là 2 dự án trọng điểm, có ý nghĩa chính trị đặc biệt quan trọng. Không chỉ góp phần giảm tải cho các bệnh viện trong thành phố mà còn nâng cao khả năng tiếp nhận và khám - chữa bệnh cho bệnh nhân các tỉnh thành khu vực phía Nam. Thủ tướng Chính phủ cũng đồng ý áp dụng cơ chế đặc thù để sớm xây dựng, hoàn thành 2 dự án này.

Ngày 6/6/2014, Văn phòng Chính phủ đã truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Hoàng Trung Hải về việc đồng ý cho UBND TP.HCM quyết định hình thức lựa chọn nhà thầu triển khai thực hiện dự án Bệnh viện Nhi đồng TP.HCM.

Trên cơ sở đó, ngày 23/6/2014, Chủ tịch UBND TP.HCM ra quyết định số 3081/QĐ-UBND Quyết định duyệt hình thức lựa chọn nhà thầu và chỉ định nhà thầu triển khai thực hiện dự án Bệnh viện Nhi đồng TP.HCM.

Để ra được quyết định cuối cùng này, trước đó, UBND TP.HCM và Thường trực Thành ủy đã chấp thuận kiến nghị của Sở Y tế TP.HCM (theo tờ trình số 8483/SYT-KHTH, ngày 24/12/2013) đồng ý chỉ định Tổng công ty Xây dựng Số 1 - TNHH MTV (CC1) thực hiện tổng thầu EPC dự án Bệnh viện Nhi đồng TP.HCM; HBC thực hiện tổng thầu EPC dự án Bệnh viện Ung bướu (cơ sở 2) và CTCP Armephaco tham gia với tư cách đơn vị cung cấp trang thiết bị y tế cho 2 dự án trên.

Vì không có năng lực, chuyên môn về trang thiết bị y tế, để được chỉ định thầu CC1 đã ký hợp đồng liên danh nhà thầu với Armephaco, có thế mạnh về trang thiết bị y tế. Armephaco sẽ cung cấp và lắp đặt các thiết bị y tế, bao gồm hệ thống các thiết bị chẩn đoán, thiết bị điều trị, hệ thống khí, xử lý nước thải… nằm trong dự án, trị giá khoảng 300 tỷ đồng. Còn CC1 chỉ thực hiện phần xây dựng công trình, cung cấp lắp đặt hệ thống M&E (không bao gồm hệ thống khí y tế và hệ thống khí sạch cho phòng mổ).

loạt bài
 Công trình dự án Bệnh viện Nhi đồng TP.HCM do CC1 làm tổng thầu

Liên danh để “thắng thầu”, sau “thắng thầu” CC1 “rút ván” !

Thế nhưng, tháng 5/2016, ngay khi bước vào giai đoạn nước rút, chuẩn bị lắp đặt các thiết bị y tế, CC1 đã “qua mặt” đồng sự và “đá” Armephaco ra khỏi liên danh nhà thầu để đưa Sagomed vào thay thế. Theo đánh giá hồ sơ năng lực của Tổng công ty Tư vấn xây dựng Việt Nam (Bộ Xây dựng) thì năng lực của Sagomed hoàn toàn “lép vế” so với Armephaco. Trong năm 2015, theo thông tin từ đơn vị tư vấn đấu thầu, Sagomed chỉ đạt lợi nhuận “vỏn vẹn” 1,1 tỷ đồng.

Việc CC1 thay đổi liên danh thầu đơn phương đã khiến dư luận bức xúc. Mọi quan điểm đều cho rằng việc CC1 đơn phương “qua cầu rút ván” đang làm “đảo lộn” mọi quy định của pháp luật, đặc biệt là các quy định pháp luật chặt chẽ về đấu thầu công trình có vốn từ ngân sách nhà nước. Bởi lẽ, các công trình được đầu tư xây dựng từ ngân sách nhà nước bắt buộc phải được thẩm định rất kỹ lưỡng về quy trình chọn lựa nhà thầu.

Trong dự án Bệnh viện Nhi đồng TP.HCM, chỉ tính riêng quy trình chọn lựa nhà thầu trước đây đã mất 18 tháng. Thế nhưng chỉ với công văn khẩn số 2677/UBND-VX, ngày 31/5/2016, do Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thị Thu ký cho phép Sagomed tham gia thực hiện phần việc của nhà thầu Armephaco đã làm toàn bộ quy trình kiểm duyệt thầu “đảo lộn”. Nếu dự án đầu tư từ nguồn vốn ngân sách nào cũng dễ dàng thay đổi nhà thầu “không minh bạch” kiểu này, thì có lẽ nguy cơ “hỗn loạn” trong đấu thầu các công trình nhà nước đang đến rất gần.

Theo phân tích của một luật gia, dưới góc độ luật pháp về đấu thầu, việc Phó Chủ tịch UBND TP.HCM ra công văn chỉ định thay đổi nhà thầu trong liên danh đã được Thường trực UBND TP.HCM quyết định trước đó (Quyết định hành chính số 3081/QĐ-UBND ngày 23/6/2014), rõ ràng là chưa đúng quy định pháp luật. “Quyết định hành chính số 3081/QĐ-UBND không thể bị phủ quyết bằng công văn 2677/UBND-VX. Trong trường hợp muốn thay đổi nhà thầu trong liên danh đã được phê chuẩn trước đó, Sở Y tế TP.HCM phải xin ý kiến của Thường trực UBND TP.HCM và chỉ có Chủ tịch UBND TP.HCM mới có thẩm quyền ra Quyết định mới thay thế cho Quyết định trước đây” - Luật gia L.C, Hội Luật gia TP.HCM phân tích.

Rất khó để lý giải cho mục đích ra đời của văn bản “dễ gây hiểu nhầm” của Phó Chủ tịch Nguyễn Thị Thu, bởi bà không thể là người “nhẹ dạ - non nghề”, vậy động cơ đằng sau công văn khẩn 2677 là gì?

loạt bài 2
 
Báo Người Tiêu Dùng ngày 10-6-2016 trang 6-7
 

Mạc Hồng Kỳ - La Giang