Phát kiến đoạt giải Nobel Y Sinh 2018 tạo ra thị trường biệt dược trị ung thư trị giá 44 tỷ USD

(NTD) – Các phát kiến của hai nhà khoa học vừa đoạt giải Nobel Y Sinh năm 2018 tạo ra đột phá mới trong việc điều trị ung thư, đồng thời mở ra thị trường chữa bệnh mới có thể tăng gấp năm lần và đạt giá trị 44 tỷ USD vào năm 2025.

TasukuHonjo
Giáo sư Tasuku Honjo trong buổi họp báo chiều 1/10 tại Đại học Kyoto, Nhật Bản. Cùng chia giải Nobel Y học năm 2018 với ông là nhà khoa học James Allison, Hoa Kỳ. (Ảnh: Nikkei Asian Review)

Hai nhà miễn dịch học Tasuku Honjo, Nhật Bản và James Allison, Hoa Kỳ cùng đoạt giải Nobel danh giá khi tạo nên nền tảng cho loại thuốc trị ung thư Opdivo phát triển.

30 năm để phát triển biệt dược mới trị ung thư

Loại thuốc mới - do hãng dược Ono Pharmaceutical của Nhật Bản và Bristol-Myers Squibb của Hoa Kỳ đồng phát triển – dự kiến sẽ mang lại cho riêng hãng dược Nhật Bản doanh số 790 triệu USD trong năm tài chính này. Giá cổ phiếu Ono Pharmaceutical đã tăng 6,9% trong buổi giao dịch sáng 2/10 và đạt 3.430 yen, mức cao nhất kể từ tháng 8/2016.

Hãng dược thường xuyên đưa các nhà nghiên cứu của hãng đến phòng thí nghiệm của Giáo sư Honjo tại Đại học Kyoto trong 30 năm qua. Trong một thông cáo chúc mừng ông Honjo đoạt giải Nobel, Ono Pharmaceutical nói “Chúng tôi thật sự may mắn cùng làm việc với ông!”.

Ông Honjo phát hiện các tế bào miễn dịch có loại protein hoạt động bề mặt có tên Programmed Death Receptor 1 hay PD-1. Các ung bướu tránh né sự phát hiện của hệ miễn dịch bằng cách sản xuất loại protein PD-L1 dính chặt vào PD-1 và vô hiệu hóa tế bào miễn dịch. Opdivo hoạt động bằng cách ngăn chặn khả năng bám vào PD-1 của PD-L1, vì thế tăng độ phản ứng của cơ thể với các tế bào ung thư.

TasukuHonjo1
Một bác sĩ ở Tokyo đang giải thích với bệnh nhân ung thư về tác dụng của Opdivo. Một lọ thuốc 100mg như trong hình trị giá 146 triệu đồng. (Ảnh: Nikkei Asian Review)

Mỗi bệnh nhân mất 6 tỷ đồng để trị ung thư trong một năm!

Opdivo đã chứng minh hiệu quả trong việc điều trị ung thư và một số bệnh nhân đã khỏi bệnh. Nhưng loại biệt dược mới hiện rất đắt, chai 100mg có giá 730.000 yen, tương đương 146 triệu đồng. Bệnh nhân điều trị ung thư có thể tốn đến 30 triệu yen, tương đương 6 tỷ đồng, cho một năm điều trị với biệt dược mới.

Ngay tại Nhật Bản, giá thuốc Opdivo quá cao cũng tạo nên e ngại là gánh nặng cho hệ thống y tế công khi dân số nước này ngày càng già đi.

Chính phủ Nhật Bản đã thực hiện một bước đi “vô tiền khoáng hậu” để giảm 50% giá thuốc vào tháng 2/2018 vừa rồi trước đợt xét duyệt giá hai năm một lần đối với ngành dược. Tờ Nikkei Asian Review nói rằng Opdivo “không chỉ tạo nên cuộc cách mạng trong ngành dược mà còn dấy lên cuộc tranh luận về giá dược phẩm và cải cách các chương trình bảo hiểm xã hội”.

Doanh thu của thị trường điều trị mới, cùng với tiền bản quyền 40 tỷ yen của thuốc Opdivo, sẽ tạo nên doanh thu dự kiến 277 tỷ yen trong năm tài chinh này (đến tháng 3/2019) của Ono Pharmaceutical. Trước đó, vốn hóa trên thị trường của Ono Pharmaceutical đã tăng gấp đôi và đạt 3 tỷ yen trong năm 2016 sau khi Opdivo được tung ra thị trường. (Tỷ giá ngày 2/10/2018: 1 yen = 200 đồng)

Bên cạnh Opdivo, có bốn loại thuốc ức chế miễn dịch khác có tính năng tương tự - bằng cách tấn công PD-1 – trên thị trường thế giới, bao gồm: Imfinzi của hãng AstraZeneca, Anh; Tecentriq của hãng F. Hoffman-La Roche, Thụy Sĩ; Keytruda của hãng Merck, Hoa Kỳ; và Bavencio của hãng Merck, Đức.

Các hãng dược khác, như Novartis International của Thụy Sĩ, cũng đang phát triển các sản phẩm tương tự.

Ricky Hồ