Những món ăn nghe tên là thấy Tết

(NTD) – Năm mới đang gõ cửa từng nhà, hương vị của những món ăn ngày Tết mang không khí xuân về luôn được các gia đình lựa chọn trong bữa cơm ngày tết.

Hình ảnh con gà luộc, đĩa nem rán, bánh chưng xanh hay miếng mứt gừng, mứt bí là những món ăn quen thuộc trong tâm thức người Việt mỗi dịp Tết đến, xuân về bởi nó mang hương vị của sắc xuân đầm ấm.

Bánh tét, bánh chưng

am thuc tet 2 (Copy)
 

Trong khi người miền Bắc có bánh chưng thì miền Nam lại chuộng bánh tét. Cả hai loại bánh này tương đồng về nguyên liệu và cách nấu, chỉ khác hình dáng và lá gói (bánh tét dùng lá chuối thay vì lá dong).

Theo tục lệ xưa của người Việt Nam, Tết là những ngày nghỉ ngơi trọn vẹn, không sử dụng bếp núc nên hai loại bánh này có thể để được lâu và ăn dần. Bánh tét thường có nhân mặn với thịt mỡ, đậu xanh (giống bánh chưng) nhưng cũng có loại nhân chuối hoặc đậu đen.

Dưa hành

am thuc tet 6 (Copy)
 

Người xưa có câu “Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ / Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh”. Ẩm thực người Việt luôn coi trọng sự hài hòa, cân bằng trong hương vị, vì thế đi kèm với sự đậm đà, ngầy ngậy của bánh chưng, thịt mỡ…không thể thiếu món dưa hành thanh mát, chua cay.

Trước đây, cuộc sống còn nghèo đói, người ta chỉ cần cặp bánh chưng và hũ dưa hành là bữa ăn đã mang hương vị Tết. Giờ đây, cuộc sống đã đủ đầy nhưng không phải vì thế mà người Việt quên đi món ăn tình nghĩa ngày nào. Bên cạnh nhiều món sơn hào hải vị vẫn còn đó bát dưa hành thơm thảo do chính tay mẹ tự muối. Việc nêm nếm sẽ có sự khác nhau giữa các vùng miền: người Nam nêm đường, người Bắc nêm ớt… cốt làm sao tạo sự hài hào, vừa vặn với mâm cơm.

Giò thủ

am thuc tet 5 (Copy)
 

Nhiều năm gần đây, các loại giò rất được ưa chuộng làm quà biếu mỗi dịp xuân về. Trong số này, giò thủ (hay còn gọi là giò xào) phổ biến hơn cả và có nguồn gốc từ miền Bắc với thành phần chính là thịt tai, mũi heo xào chín, nén chặt bằng khuôn. Món này có thể để nhiều ngày mà ăn vẫn ngon, cách tốt nhất là bảo quản trong tủ lạnh.

Bạn có thể tự làm món này tại nhà với các nguyên liệu và dụng cụ trên. Riêng khuôn làm giò dễ mua trong các khu chợ hoặc phố Hàng Thiếc (nếu ở Hà Nội). Do cách làm đơn giản và ý nghĩa ngày Tết, món này cũng được bày bán trong các khu chợ người Việt ở nước ngoài.

Gà luộc
am thuc tet 4 (Copy)
 

Đêm giao thừa, nhà nào cũng chuẩn bị một con gà luộc để thắp hương, dù không phải món ăn cao cấp hay hiếm có khó tìm, tới mỗi dịp Tết, gà luộc vẫn mang dấu ấn đặc biệt với mỗi người dân.

Để được chọn dâng lên bàn thờ, gà phải là con trống, mang ý nghĩa đề cao những đức tính nhân, nghĩa, dũng, trí, tín. Đây cũng là biểu tượng “cát tường” (có nghĩa như ý, cầu được ước thấy) mỗi dịp xuân sang. Không chỉ vậy, mào gà nên có màu đỏ tươi, nhú cao đều nhau, lông mượt, nhanh nhẹn, da căng, ức đầy, chân nhỏ, hoàn hảo nhất là trọng lượng 1,5 kg.

Nem rán
am thuc tet 3 (Copy)
 

Món ăn không thể thiếu trong các mâm cỗ cúng phải kể đến nem rán. Loại truyền thống và phổ biến nhất là nhân thịt nạc băm, miến, nấm hương, giá đỗ, trứng. Tất cả trộn đều, sau đó gói trong lá nem thành từng chiếc tròn trịa, cuối cùng là chiên ngập dầu. Món này còn có thể điều chỉnh một số nguyên liệu để tăng thêm hương vị như thay giá đỗ bằng khoai tây hay bổ sung thêm cà rốt, tôm và cua bể.

Ở miền Trung, nem rán còn có tên chả cuốn, riêng Thanh Hóa gọi là chả. Còn tại miền Nam, món này được gọi là chả giò hoặc nem Sài Gòn (theo cách nói của người miền Bắc).

Ô mai, mứt Tết

am thuc tet (Copy)
 

Ngày Tết, đến thăm bất kỳ gia đình Việt nào cũng bắt gặp hình ảnh hộp bánh mứt, ô mai đặt trang trọng trên bàn uống nước. Trước là để đãi khách đến chơi nhà, sau là để cả gia đình quây quần bên nhau cùng thưởng thức. Nhiều loại bánh mứt được bày trên cùng một khay còn hàm ý mong muốn sự sum vầy, hòa hợp đoàn viên.

Ô mai cũng là một thứ quà kết tinh từ biết bao sản vật của đất trời như quả tươi trên rừng, muối mặn nơi biển cả… kết hợp với sự khéo léo của những bàn tay lao động. Quả ô mai nhỏ nhưng chứa cả vị chua, cay, mặn, ngọt… mang ý nghĩa tiễn biệt nỗi buồn và chào đón niềm vui trong khoảnh khắc giao thừa. Nhâm nhi miếng ô mai, mứt Tết cùng tách trà nóng không chỉ là thú vui đầu xuân mà còn là hình ảnh mang giá trị truyền thống của các gia đình Việt.

Mọi thông tin liên quan đến Văn hóa - đời sống, bạn đọc có thể tham khảo thêm tại đây

Huyền Cao (TH)