Nhà tái định cư và quyết tâm của tư lệnh ngành xây dựng TP.HCM

(NTD) - Theo báo cáo của Sở Xây dựng TP.HCM, hiện thành phố đã hoàn thiện 5 dự án tái định cư với tổng số 2.210 căn hộ, tổng diện tích sàn xây dựng 136.814 m2. Tuy nhiên, nhiều trong số căn hộ này hiện vẫn chưa có người ở, phần thì do bất cập tại những dự án, phần thì người dân tự chọn phương án nhận tiền tự lo nơi ở mới.

tai dinh cu
Dự án tái định cư Vĩnh Lộc B.

Bất cập tái định cư

Được kỳ vọng sẽ trở thành khu tái định cư lớn nhất cả nước, nhưng hiện tại, dự án Vĩnh Lộc B (huyện Bình Chánh), do Ban Quản lý đầu tư xây dựng công trình nâng cấp đô thị TP.HCM làm chủ đầu tư, lại được biết đến với lượng lớn căn hộ để trống. Công trình được khởi công vào năm 2008 và hoàn thành năm 2013 với quy mô rộng hơn 30 ha, vốn đầu tư 1.062 tỷ đồng, gồm 45 lô chung cư với gần 2.000 căn hộ và 559 nền đất dùng làm quỹ nhà tái định cư cho các dự án trọng điểm trên địa bàn TP.HCM. Mặc dù đã bàn giao nhà từ năm 2010, nhưng hiện mới có rất ít căn hộ có người ở và vài chục nền đất được xây dựng. Điều đáng nói đây là nơi bố trí tái định cư cho các dự án giải tỏa của 13/24 quận huyện của TP.HCM.

Tìm về khu nhà tái định cư Vĩnh Lộc B từ sáng sớm, khung cảnh ập vào mắt chúng tôi là những con đường sỏi đá gập ghềnh, bụi bay mù mịt, không có cổng chào, không bóng bảo vệ. Xa xa, leo lét những ánh đèn đường, bóng sáng, bóng tắt… Bên trong khu nhà tái định cư Vĩnh Lộc B, chỉ lác đác vài hộ dân sinh sống. Nhiều dãy nhà đã có hiện tượng xuống cấp. Người dân chuyển về ở cũng phản ánh nhiều về tình hình an ninh trật tự không đảm bảo.

Tương tự, khu tái định cư Bến Ba Đình, Q.8 gồm 2 khối chung cư 15 tầng, tổng số 350 căn hộ, nằm gần trung tâm Q.5 và khá gần với trung tâm thành phố... cũng đã bị bỏ trống nhiều năm nay. Chung cư 481 Bến Ba Đình ban đầu dự tính là để bán ra thị trường, nhưng sau đó dùng để bố trí tái định cư cho dự án rạch Ụ Cây giai đoạn 2. Tuy nhiên người dân giải tỏa lại không chịu về đây ở.

Trên địa bàn TP.HCM còn nhiều các dự án tái định cư khác như Khu dân cư 30,2 ha (Q.2), dự án Chung cư 243 Tân Hòa Đông (Q.6), nhưng chỉ có dự án đầu tư xây dựng 1.080 căn hộ tại khu đô thị Thủ Thiêm (Q.2) được đánh giá là khá thành công khi giải quyết dứt điểm tạm cư cho các trường hợp của Khu đô thị mới Thủ Thiêm.

tai dinh cu2
Nhiều hạng mục xuống cấp.
tai dinh cu3
Khu nhà tái định cư Bến Ba Đình, Q.8 xuống cấp.

Gặp khó nhiều khâu

Phát biểu trước báo chí xoay quanh vấn đề nhà tái định cư, ông Phạm Đăng Hồ, Phó Trưởng phòng Phát triển nhà và Trung tâm phát triển bất động sản, Sở Xây dựng TP.HCM, đã đưa ra con số 32.000 căn hộ tái định cư trên địa bàn TP.HCM để phục vụ cho công tác di dời. Tuy nhiên, theo như lý giải của ông Phạm Đăng Hồ thì bản chất của nhà tái định cư là luôn trong tình trạng có sẵn để phục vụ cho công tác di dời. Do đó, nhà tái định cư chưa bố trí được người ở là chuyện có thể hiểu được.

Trong khi đó, lãnh đạo Ban Bồi thường và giải phóng mặt bằng Q.Bình Tân chia sẻ với Báo Người Tiêu Dùng, khi nói về những khó khăn mà đơn vị này đang gặp phải tại dự án cải thiện ô nhiễm kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên là gặp khó nhiều khâu. Được biết, hiện đã bước sang năm thứ 13 nhưng câu chuyện bồi thường, tái định cư cho nhiều hộ dân vẫn chưa được giải quyết dứt điểm, gây bức xúc trong dân và khiếu nại kéo dài. Vị này cho rằng: “Kinh phí bồi thường gặp nhiều khó khăn. Quỹ đất tái định cư không đủ, Q.Bình Tân không còn dự án đất nền để bố trí. Hơn 150 hộ dân được bố trí tái định cư tại Bình Chánh không đồng ý nhận căn hộ, nền đất vì xa, cơ sở vật chất không tốt”.

Ông Trần Trọng Tuấn, Giám đốc Sở Xây dựng, cho rằng các vấn đề liên quan đến tái định cư là rất phức tạp, khó khăn. Các công trình tái định cư là công trình lớn lại liên quan trực tiếp đến cuộc sống của người dân cho nên không thể giải quyết ngày một ngày hai được.

Theo ông Tuấn, chưa kể những vướng mắc trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tổ chức di dời cho các hộ dân mà những nhà quản lý còn đau đầu làm sao để cân bằng được giữa lý và tình, bởi hàng trăm hàng ngàn hộ dân mỗi người mỗi cảnh.

Người đứng đầu ngành Xây dựng TP.HCM cho biết, từ năm 1993 đến nay, thành phố đã di dời và tổ chức lại cuộc sống cho hơn 36.000 hộ dân sống trên và ven kênh rạch. Việc giải tỏa mấy chục ngàn hộ dân này đã góp phần chỉnh trang đô thị, cải thiện cuộc sống cho người dân. Tuy nhiên, tổ chức lại cuộc sống cho 3.600 con người không phải là việc đơn giản, mà để giải quyết phải có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị với sự nỗ lực hết mình nếu không, rất khó thực hiện.

Nói về vấn đề dư thừa nhà tái định cư, ông Tuấn đánh giá, việc dư thừa chỉ mang tính tạm thời trong giai đoạn này. Mặc dù vậy, thực tế tình trạng nhà xây xong bỏ trống vẫn tràn lan tại các khu tái định cư và nhà nước hoặc chủ đầu tư sẽ phải tốn lượng kinh phí khủng để bảo trì cũng như vận hành. Đơn cử, dù không có người ở nhưng hàng năm tiền tỷ vẫn được bỏ ra để bảo trì khu tái định cư Vĩnh Lộc B, Bình Chánh.

Rõ ràng, dù gặp nhiều khó khăn nhưng những vấn đề bất cập trên thì vẫn cần phải có biệt pháp giải quyết không thể để tiền ngân sách thất thoát một cách trớ trêu như thế.

Vũ Sơn