Nguy cơ “mất mạng” vì thuốc tiểu đường gia truyền

(NTD) - Bệnh tiểu đường thường gây ra những biến chứng ảnh hưởng nghiêm trọng đối với sức khỏe người bệnh. Trong đó, việc sử dụng thuốc điều trị tiểu đường cấp tốc, không rõ nguồn gốc do tin vào lời quảng cáo thuốc gia truyền, nhiều người bệnh đã mua và sử dụng khiến bệnh tình diễn biến nguy hiểm, thậm chí tử vong...

Tử vong vì thuốc tiểu đường “gia truyền”

Bệnh viện Thống Nhất (TP.HCM) vừa điều trị cho hai bệnh nhân nguy kịch do uống thuốc “tiểu đường hoàn” - một loại thuốc dạng viên được quảng cáo “gia truyền” do nước ngoài sản xuất. Đáng nói, cả hai bệnh nhân này có tiền sử bị bệnh tiểu đường nhiều năm, tuy nhiên bệnh nhân lại nghe theo quảng cáo mua thuốc “gia truyền” trị tiểu đường để uống, mà không đến bệnh viện thăm khám.

Trước đó, bệnh nhân V.T.B.L. (60 tuổi, ngụ quận Tân Bình) nhập viện trong tình trạng nguy kịch, các xét nghiệm cho thấy bệnh nhân bị nhiễm toan lactic rất nặng, kèm triệu chứng nhức mỏi xương khớp, đau lưng. Tại bệnh viện, bệnh nhân có dấu hiệu rơi vào trạng thái hôn mê nên được điều trị hoàn toàn bằng nội khoa để ổn định đường huyết. Sau cơn thập tử nhất sinh, sức khỏe bệnh nhân đã dần ổn định và đang được tiếp tục điều trị.

Bà L. cho biết, do thấy trên mạng internet có quảng cáo loại thuốc trị tiểu đường do Công ty Difoco sản xuất có thể điều trị được bệnh tiểu đường, nên tiến hành mua để sử dụng. Tuy nhiên, khi uống được 3 tháng bà rơi vào trạng thái nguy kịch.

Không may mắn thoát cửa “tử thần” như bà L., bệnh nhân Đ.T.S (67 tuổi) đã tử vong do bệnh tình quá nặng, trước đó bà nhập viện trong tình trạng suy hô hấp nặng kèm các triệu chứng như đau bụng, đi tiêu phân lỏng nhiều, huyết áp tụt, đường huyết tăng cao, vượt ngưỡng ... Tại đây, sau khi làm các xét nghiệm, bệnh nhân được xác định nhiễm toan lactic do chất cấm phenformin, các bác sĩ tiến hành lọc máu, nhưng bệnh nhân đã không qua khỏi. Được biết, bà S. có tiền sử bị bệnh tiểu đường từ nhiều năm nay, gần đây bà có mua về nhà sử dụng hai loại thuốc trị tiểu đường có gắn mác Trung Quốc, sau đó thì xảy ra sự việc

Nói về tình trạng này, BS. CK2 Hoàng Ngọc Ánh, Phó Khoa Hồi sức tích cực và chống độc Bệnh viện Thống Nhất cho biết, từ đầu năm đến nay khoa đã tiếp nhận 4-5 trường hợp bị toan chuyển hóa rất nặng, nguy kịch sau khi uống các loại thuốc không rõ nguồn gốc chứa chất cấm phenformin.

a1
Bệnh nhân qua cơn nguy kịch đang được điều trị tại Bệnh viện Thống Nhất.

Điều trị đúng cách để tránh mất tiền, mang họa

Theo BS. CK2 Ngô Thế Phi, Trưởng khoa Nội tiết Bệnh viện quận Thủ Đức (TP.HCM) cho biết phenformin là một loại thuốc điều trị tiểu đường thuộc nhóm biguanid. Nhóm thuốc này đã bị ngưng sử dụng từ những năm đầu 1970 với lý do: Thuốc làm gia tăng nguy cơ nhiễm acid lactid và gây tử vong. Dù trên thế giới đã ngưng sản xuất từ rất lâu, nhưng ở Việt Nam, Campuchia ... vẫn còn lưu truyền thuốc điều trị tiểu đường có thành phần này, có nguồn gốc từ Trung Quốc.

“Chúng ta dễ dàng bắt gặp trên thị trường 1 cặp gồm 2 lọ thuốc, ghi toàn chữ Trung Quốc, khi nhìn kỹ sẽ thấy 1 lọ là Glibenclamid và lọ còn lại là phenformin. Tất nhiên, vì là thuốc điều trị tiểu đường nên khi uống đường huyết sẽ giảm nhưng tác dụng phụ của phenformin thì có thể làm tử vong bất cứ lúc nào. Một trong những dấu hiệu có thể ảnh hưởng sớm đến cơ thể là những dấu hiệu của nhiễm acid lactic và gây suy thận rất sớm. Chính vì vậy, phải ngưng ngay cặp thuốc này.

Ngoài ra, để tránh các biến chứng bệnh tiểu đường, bệnh nhân phải điều trị thích hợp, kiểm soát đường huyết để sống khỏe mạnh với bệnh tiểu đường” - BS. Phi cho biết.

Theo khuyến cáo của Hội đái tháo đường Hoa Kỳ - ADA (American Diabetes Association) thực phẩm chức năng và các thuốc từ herbal (như thuốc đông y của ta) không có hiệu quả nhiều trong kiểm soát đường trên bệnh nhân tiểu đường, do vậy không được khuyến cáo sử dụng.

Ở Việt Nam, việc sử dụng các thuốc đông y cho thấy giảm được đường trong máu rất ít. Mặc khác, rất thiếu các nghiên cứu về ảnh hưởng lâu dài và tính an toàn của thuốc trên bệnh nhân đái tháo đường.

Các nghiên cứu từ ADA cho thấy các thực phẩm chức năng và thuốc gọi là đông y có tác dụng rất ít trong kiểm soát đường huyết. Chi phí bỏ ra nhiều nhưng hiệu quả không đem lại bao nhiêu. Đó là lý do tại sao các Hiệp hội tiểu đường từ các nền y tế tiên tiến trên thế giới đều không khuyến cáo sử dụng. Xét về tính an toàn: Rất nhiều thực phẩm chức năng và thuốc đông y hiện nay chưa được nghiên cứu về tính an toàn khi sử dụng lâu dài.

“Tại sao bạn sẵn sàng bỏ ra một số tiền lớn để mua một sản phẩm mà không đem lại hiệu quả mà tính an toàn của thuốc đối với cơ thể chúng ta chưa được chứng minh an toàn” - BS. Phi đặt câu hỏi. 

Bệnh tiểu đường là bệnh đặc trưng bởi đường trong máu tăng cao, trong đó có 2 nhóm đáng chú ý là bệnh tiểu đường tuýp 1: Do nguyên nhân tự miễn, thường xảy ra ở người trẻ tuổi. Do kháng thể tấn công các tế bào beta của tuyến tụy, nơi sản xuất insulin (là hormon giúp giảm đường trong máu) vì vậy mà cơ thể không đủ insulin cần thiết để kiểm soát đường trong máu. Người bệnh cần tiêm insulin hằng ngày để duy trì sự sống. Trong khi đó, bệnh tiểu đường tuýp 2 là bệnh tiểu đường thường gặp nhất. Nguyên nhân không được xác định chính xác, chỉ có các yếu tố làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh như: Lớn tuổi, thừa cân, béo phì, lối sống tĩnh tại, ít vận động, hoặc yếu tố gia đình (bố mẹ, anh chị em ruột bị tiểu đường)...

a
BS. CK2 Ngô Thế Phi, Trưởng khoa Nội tiết Bệnh viện quận Thủ Đức.

Cao Tuấn