Người lớn tuổi làm Vlog: Ủng hộ hay không?

(NTD) - Bằng việc thực hiện những món ăn có kích thước “siêu khổng lồ”, bà Tân Vlog đang là một trong những hiện tượng đình đám của cộng đồng mạng. Mượn ý tưởng của bà Tân, đã có hàng loạt các bà, các ông thực hiện các clip nấu ăn để đăng lên kênh YouTube. Trào lưu này đang nhận được khá nhiều ý kiến, có người cho rằng đây là cách tạo niềm vui của những người lớn tuổi, nhưng cũng có người lại thấy là những hành động này khá kệch cỡm.

20 ngày chinh phục nút vàng YouTube

Đầu tháng 5, bà Tân chính thức giới thiệu hình ảnh của mình với cộng đồng mạng thông qua kênh YouTube “Bà Tân Vlog”. Kênh của bà Tân chuyên về ẩm thực, từ chiên cơm, nấu lẩu, nướng gà hay làm trà sữa… tất cả đều được bà làm với kích thước “siêu khổng lồ” trong khi bà rất nhỏ người, chỉ cao 110cm và nặng 32kg.

Ngoài ra, bà Tân được mọi người yêu quý vì nét giản dị, chân chất và đặc biệt là bà có những câu nói mang thương hiệu “Bà Tân Vlog” không lẫn vào đâu được: “Cuộc đời bà đã gần 60 nồi bánh chưng mà bà chưa bao giờ nấu... to như vậy”, “Xin chào các cháu! Chào mừng các cháu trở lại với kênh của bà Tân Vlog”.

Chính bởi những sự cộng hưởng trên đã tạo nên cho bà Tân một sức hút kỳ lạ, kênh YouTube của bà đạt được 1 triệu lượt đăng ký và bà sở hữu nút vàng YouTube chỉ sau 20 ngày. Từ một phụ nữ nông dân, bà được nhiều người biết đến và thậm chí bà còn được xuất hiện trên nhiều kênh truyền hình. Hiện nay, lượt đăng ký kênh “Bà Tân Vlog” vẫn tăng vùn vụt, chưa có dấu hiệu dừng lại và bà còn có cả một đội ngũ “fan hâm mộ” hùng hậu.

vlog3
Thầy Trần Xuân Tiến.

Người “nổi tiếng” đối mặt với dư luận

Khi trở thành người “nổi tiếng”, bà Tân phải đối mặt với dư luận. Số đông ủng hộ bà, bởi vì họ cho rằng kênh của bà mang tính giải trí, ở đó họ bắt gặp được hình ảnh thân thuộc của bà, của mẹ mình. Bên cạnh đó, họ hoàn toàn ủng hộ việc một người lớn tuổi tự tin, thể hiện bản thân và làm những điều mình yêu thích.

Ở phía ngược lại, sự “thành công” quá sức tưởng tượng của bà Tân đã khiến rất nhiều người làm YouTube “tỏ thái độ”, họ đánh giá kênh của bà Tân là không có sự sáng tạo về nội dung, trong khi họ lại đầu tư rất kỹ lưỡng nhưng không được đón nhận như bà Tân. Họ cũng lên án chính sự ủng hộ “dễ dãi” này đã giúp cho bà Tân dễ dàng kiếm tiền từ YouTube.

Trên thực tế, bà Tân không thể một mình thực hiện một kênh YouTube từ nội dung cho đến quay dựng, phía sau bà còn có những “cộng sự” mà đắc lực nhất chính là hai người con trai cũng làm Vlog và có kênh riêng. Quá trình xử lý đơn tham gia “Chương trình đối tác YouTube” mất khá nhiều thời gian nên hiện nay kênh “bà Tân Vlog” vẫn phải chờ đợi khá lâu để có thể bật chức năng kiếm tiền và hiển thị quảng cáo trên các video. Mặc dù nội dung các video của bà Tân còn một số tranh cãi về chất lượng nhưng nếu bà được bật chức năng kiếm tiền thì cũng không có gì để bàn cãi bởi vì kênh của bà nội dung sạch, không bạo lực, không vi phạm đạo đức, thuần phong mỹ tục.

vlog2
Hàng loạt người lớn tuổi đua nhau làm Vlog ẩm thực.

Khi người lớn đua nhau làm YouTube

Sự xuất hiện của “bà Tân Vlog” không chỉ thổi một làn gió mới vào cộng đồng Vlog mà còn tạo nên trào lưu những người lớn tuổi làm Vlog. Sau bà Tân, mọi người vô cùng sững sờ khi từ đâu xuất hiện thêm bà Sáu, bà Tám, bà Đường, bà Mập, ông Ba... tất cả họ đều là những người lớn tuổi và làm Vlog về ẩm thực.

Câu chuyện hiện tại không còn gói gọn về bà Tân mà đã lan rộng ra cả cộng đồng Vlog. Với việc thực hiện các video nấu những món ăn khổng lồ tương tự như bà Tân của các Vlog lớn tuổi, nhiều người vẫn ủng hộ vì cho rằng đó là cách họ tự tạo ra niềm vui cho cuộc sống. Song, cũng có rất nhiều người tỏ thái độ khó chịu và đánh giá đó là kệch cỡm, thiếu đứng đắn, bắt chước ý tưởng của người khác để mua vui. Đồng thời, phê bình số đông đã quá dễ dãi trong việc đón nhận những sản phẩm văn hóa kém chất lượng.

Đánh giá về quan điểm này, thầy Trần Xuân Tiến (giảng viên Trường Đại học Văn Hiến) nêu ý kiến không phản đối. “Nhưng ở một chừng mực nhất định, cho thấy chúng ta dường như đang có phần khắt khe, thành kiến, thậm chí đi đến cực đoan, nâng tầm quan điểm. Quy chụp toàn bộ như vậy, liệu có làm tổn thương những ai là người trong cuộc?” - thầy Tiến đặt ngược lại vấn đề.

Người lớn tuổi thực hiện Vlog, nếu không quá nặng nề về khía cạnh doanh thu, hoặc nếu không có một đội ngũ ê kíp hùng hậu phía sau truyền thông quá đà, thì đó phải là những sáng tạo đáng được ghi nhận, ủng hộ.

“Chúng ta cần có sự rạch ròi trong đánh giá, nhận định. Sản phẩm giải trí nào hữu ích, vô vụ lợi? Sản phẩm nào ngụy trang, truyền thông ẩu? Khi xác định rõ ràng, phân loại rõ ràng, chúng ta sẽ có cách ứng xử hợp tình hợp lý. Cái nào hay thì ủng hộ, hoan nghênh, chia sẻ; cái nào chưa hay thì phân tích, phản biện văn minh, chỉ ra điều chưa đúng, nêu ra các giải pháp thay đổi. Có như vậy, mới không tổn thương những người sáng tạo và không dung túng cho những sản phẩm không mang lại nhiều giá trị” - thầy Tiến bày tỏ.

vlog
Bà Tân Vlog và món ăn "siêu to khổng lồ".

Chuẩn mực nào cho Vlog?

Bình luận về vấn đề chuẩn mực cho việc xây dựng một Vlog, thầy Trần Xuân Tiến cho rằng, việc xác định tiêu chuẩn cộng đồng cho các sản phẩm cộng đồng là hoàn toàn cần thiết, mang tính tất yếu, nếu không muốn gây ra những hệ lụy đáng tiếc kèm theo. Trong những bài giảng chuyên đề về kỹ năng sáng tạo trong truyền thông, thầy cũng luôn nhắc nhở sinh viên về vấn đề này:

Điều chúng ta có, điều chúng ta sáng tạo ra, cùng với nhu cầu của cộng đồng, như vậy vẫn chưa đủ cho một ý tưởng, một sản phẩm chất lượng. Nhất thiết còn cần phải có yếu tố sạch. Truyền thông sạch, sáng tạo sạch, sẽ tạo ra không gian sạch cho sức khỏe của các cư dân mạng.

“Sạch” ở đây, theo thầy Tiến, chính là hướng đến chân - thiện - mỹ. Ngoài giá trị giải trí, các sản phẩm mạng, trong đó có Vlog, phải có giá trị thẩm mỹ, giá trị giáo dục. Dung hòa những tiêu chí này, sẽ giúp các sản phẩm vừa đáp ứng nhu cầu nhất thời của cộng đồng, vừa có khả năng tồn tại theo thời gian, mà không bị vùi lấp hay lãng quên do nhạt nhẽo hay do phản cảm.

Đức Tiến