Ngày thơ Nguyên tiêu: Nơi lưu giữ hồn thơ Việt

(NTD) - Từ xưa đến nay, thi ca luôn được xem là món ăn tinh thần không thể thiếu của con người, là phần hồn của một dân tộc. Những đánh giá này cho thấy tầm quan trọng và sức hút của thi ca đối với đời sống thường nhật. Và không phải ngẫu nhiên, nước ta dành hẳn một ngày để tổ chức tôn vinh thi ca - Ngày thơ Việt Nam.

Ngày thơ - Ngày hội

Ngày thơ Việt Nam là hoạt động thường niên đã diễn ra 16 năm nay, được khởi xướng và điều hành bởi Hội Nhà văn Việt Nam. Trong suốt 16 năm hình thành và phát triển ấy, Ngày thơ Việt Nam đã trở thành lễ hội không thể thiếu của giới văn nghệ sĩ toàn quốc và là một hoạt động văn hóa đặc sắc khai xuân.

Nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam: “Ngày thơ Việt Nam được khơi nguồn ý tưởng từ bài thơ “Nguyên tiêu” (Rằm tháng Giêng) nổi tiếng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bài thơ thể hiện vẻ đẹp của mùa xuân và tinh thần cách mạng bất diệt, nên Nhà nước đã chọn ngày rằm tháng Giêng (Nguyên tiêu) làm Ngày thơ Việt Nam bắt đầu từ năm 2002.

Nhà thơ Phan Hoàng, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn TP.HCM chia sẻ: “Mỗi năm, Ngày thơ Việt Nam lại đổi mới, dù vẫn thống nhất trên cùng một quy chuẩn. Từ một ngày rằm tháng Giêng, các nhà tổ chức nới rộng ra thêm thành hai ngày 14 và 15 âm lịch, các hoạt động vì thế cũng nhiều thêm. Nếu như những năm đầu, ngày thơ đơn giản là cuộc hội ngộ giao lưu giữa các nhà thơ, là cuộc trình diễn thơ, là cuộc thưởng ngoạn thơ thì nhiều năm về sau, ngày thơ chính thức là ngày hội khai xuân của các văn nghệ sĩ trên nhiều lĩnh vực: Thơ, quan họ, cải lương… và thậm chí được kỳ vọng là phát pháo mở đầu cho một năm đầy ắp những thành tựu văn học nghệ thuật nước nhà.

Tuy vậy, cũng phải nhìn nhận một thực tế rằng, Ngày thơ Việt Nam những năm gần đây đang trở nên thiếu ý tưởng, “một màu”. Thêm nữa, với sự eo hẹp về nhiều mặt, Ngày thơ Việt Nam không thực sự là sân chơi thu hút nữa. Trong vòng quay kinh tế thị trường, không ít khán giả “quay lưng” với văn học nghệ thuật, thơ và Ngày thơ Việt Nam cũng ngắc ngoải theo. Ở nhiều tỉnh thành, ngày thơ đã chính thức bị xóa sổ. Đó là một thực trạng đáng buồn và là “nỗi đau” của ban tổ chức cũng như các văn nghệ sĩ.

Nhà-thơ-Hữu-Thỉnh-1
Nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ tịch Hội nhà văn TP.HCM.
ngay tho nguyen tieu - 01
Theo ông Trần Hoài Anh - nhà nghiên cứu lý luận phê bình, Trường Đại học Sư phạm TP.HCM - thơ trẻ TP.HCM đang cần được chú trọng phát triển. Hội Nhà văn Việt Nam cần quan tâm đến các ngày hội thơ để thu hút các nhà văn trẻ, làm giàu cho kho tàng văn chương nước nhà.

Lấy thơ trẻ làm trọng tâm

Với yêu cầu về những đổi thay, về những “làn gió mới” cho thi ca, những người tổ chức Ngày thơ Việt Nam hướng sân chơi về những người trẻ. “Sân thơ trẻ” khắp hai miền Nam Bắc góp phần không nhỏ vào thành công của Ngày thơ.

Sự chuyển dịch về độ tuổi, không gian sống khiến thơ Việt ngày càng được “trẻ hóa”. Chất thơ Việt bây giờ lấp lánh những sắc màu hiện đại, phản ánh cuộc sống của những người trẻ. “Những người trẻ ham đi, ham viết tạo nên một bộ mặt đặc trưng cho thi ca TP.HCM nói riêng và thi ca Việt Nam nói chung. Chính sự ham học hỏi, tìm hiểu, khám phá mình của các bạn thúc đẩy những người già chúng tôi phải luôn luôn đổi mới mình và phải học hỏi không ngừng để không bị lạc hậu” - nhà thơ Phan Hoàng chia sẻ.

Chia sẻ về vấn đề này, nhà thơ trẻ Nguyễn Trần Khải Duy cho biết: “So với những thế hệ đi trước, chúng tôi ngày nay có nhiều điều kiện hơn, được tiếp cận với nhiều thông tin hơn. Nhưng cái chúng tôi không bằng các anh các chị các chú các bác là sự trải nghiệm và trăn trở trong từng con chữ, từng dấu câu. Phải nói thật là chúng tôi còn phải học hỏi nhiều nếu muốn gánh trên vai trọng trách của thi ca Việt. ở tuổi 16, 17, Chế Lan Viên đã nổi danh với “Điêu Tàn” trong khi chúng tôi hiện tại chưa có gì. Vậy nên, mong rằng đừng đặt nặng gánh vào những người trẻ mà hãy để họ tự do sáng tạo, tự do vùng vẫy trong thế giới nghệ thuật của mình, miễn là những tác phẩm của họ phải thực sự chất lượng. Để làm được điều này, bản thân người viết trẻ cũng phải có trách nhiệm và tự trọng.”

ngay tho nguyen tieu - 03
Trong khi đó, cây bút trẻ Nguyễn Trần Khải Duy lại cho rằng: "So với những thế hệ đi trước, chúng tôi ngày nay có nhiều điều kiện hơn, được tiếp cận với nhiều thông tin hơn. Nhưng cái chúng tôi không bằng các anh các chị các chú các bác là sự trải nghiệm và trăn trở trong từng con chữ, từng dấu câu".
ngay tho nguyen tieu - 02
 Ông Phan Hoàng cho rằng, bên cạnh sự nhiệt huyết thơ trẻ Việt Nam nói chung và TP.HCM nói riêng đang có nhiều hạn chế. Đặc biệt là bị chi phối bởi guồng quay của nền kinh tế thị trường.
Nhà-thơ-Minh-Đan-1
Nhà thơ Minh Đan.

 Văn Nguyễn - Duy Khải

_NTD_So 412 __Page_42