Muôn kiểu lừa đảo mùa dịch bệnh

(NTD) - Nhu cầu khẩu trang và nước rửa tay sát khuẩn tăng vọt trong mùa dịch Covid-19 khiến nguồn cung thiếu hụt nghiêm trọng. Tình trạng phổ biến nhất là nâng giá bán nhiều lần. Số khác thì giao khẩu trang kém chất lượng hoặc các chai nước rửa tay chỉ có 50% dung tích đã quảng cáo, chào mời trước đó. Có trường hợp yêu cầu chuyển tiền trước giao hàng sau, nhưng sau khi nhận được tiền thì khóa điện thoại, chặn Facebook người mua.

 1

Cảnh xếp hàng mua khẩu trang tại một nhà thuốc tây vào đêm khuya.

Gạt tiền, bùng hàng

Ngày 19/2, Công an TP. Hà Nội cho biết, Công an quận Cầu Giấy đã bắt giữ Nguyễn Văn Bắc (sinh năm 1989, ngụ huyện Văn Yên, Yên Bái). Theo trình báo của chị N.T.T. (ngụ P. Nghĩa Tân, Q. Cầu Giấy), chị bị một đối tượng lừa mua khẩu trang qua Facebook để chiếm đoạt 350 triệu đồng. Bằng các biện pháp nghiệp vụ, Công an quận Cầu Giấy đã xác định Nguyễn Văn Bắc chính là đối tượng mà chị T. đã tố giác.

Theo đó, qua Facebook, chị T. đã hỏi mua khẩu trang của Nguyễn Văn Bắc và đã nhận được một thùng hàng theo như trao đổi trước đó. Sau đó, chị T. đã đặt mua thêm 30 thùng khẩu trang nữa. Lần này, Bắc đã yêu cầu chị T. phải chuyển khoản trước số tiền là 350 triệu đồng. Do tin tưởng vào vào việc mua bán “thuận buồm xuôi gió” trước đó nên chị T. đã chuyển tiền cho Bắc. Tuy nhiên, sau khi nhận được tiền thì Bắc không chuyển hàng cho chị T. mà lại lấy tiền đi đánh bạc.

Trước đó ngày 18/2, Công an tỉnh Thanh Hóa đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Lê Thị Liên (ngụ X. Thọ Tân, H. Triệu Sơn, Thanh Hóa) về hành vi “lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Tại cơ quan công an, Liên khai đã lập tài khoản Facebook mang tên “Vy Lê” có địa chỉ ở Đà Nẵng, rao bán số lượng lớn khẩu trang y tế .

Ngày 8/2, chị L.T.M. (ngụ Thanh Hóa) đã liên hệ với Liên để hỏi mua khẩu trang. Sau khi thống nhất giá cả và số lượng, chị M. đã bốn lần chuyển tiền vào tài khoản của Liên tổng cộng 566.600.000 đồng để mua 600 thùng khẩu trang y tế. Sau khi chờ hoài mà không nhận được khẩu trang, chị M. đã đến cơ quan công an trình báo. Với thủ đoạn tương tự, Liên cũng đã chiếm đoạt 38,8 triệu đồng của một người ở Đà Nẵng.

Trong khi đó, Facebooker Trương Châu Hữu Danh hôm 15/2 đăng thông tin truy tìm tài khoản Phan Minh Hung vì chủ tài khoản này sau khi nhận tiền chuyển khoản từ nhóm bạn của anh đã chặn Facebook của họ. Và khi họ liên lạc theo số điện thoại được cho trước đó thì phát hiện số điện thoại đó không có thật.

Bên cạnh các trường hợp gạt tiền không giao hàng là các trường hợp giao hàng thiếu chất lượng hoặc không đủ số lượng.

Như thông tin trên tài khoản Nicky Nguyen cho biết, đã đặt mua 10 chai nước rửa tay với giá 750.000 đồng nhưng đến khi nhận hàng mở ra thì các chai chỉ đựng có một nửa chứ không đầy chai theo dung tích. Khi tài khoản này nhắn tin liên lạc lại với người bán để hỏi thì họ không trả lời mà còn chặn luôn nick của người mua hàng.

Vi phạm pháp luật và đạo đức kinh doanh

Phát biểu ý kiến về tình trạng trên, luật sư Nguyễn Đức Chánh, Giám đốc Công ty Luật DC Counsel cho biết: Hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của người khác vi phạm các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ. Đồng thời, hành vi lừa đảo này xảy ra trong lĩnh vực kinh doanh các sản phẩm nhằm bảo vệ sức khỏe con người. Vì vậy, hành vi này không chỉ vi phạm pháp luật mà còn vi phạm nghiêm trọng về mặt đạo đức. Đặc biệt, trong bối cảnh dịch bệnh viêm đường hô hấp do Covid-19 đang hoành hành, thì hành vi này càng đáng lên án và phải bị xử lý nghiêm trước pháp luật.

Để tránh bị gạt tiền hay mua hàng kém chất lượng và thiếu số lượng, luật sư Nguyễn Đức Chánh nói rằng: “Cần thận trọng với các hình thức mua bán trên mạng hiện nay”. Khi phát hiện có dấu hiệu lừa đảo, người tiêu dùng cần nhanh chóng liên hệ cơ quan chức năng để trình báo vụ việc và cung cấp đầy đủ các thông tin, tài liệu liên quan để các cơ quan này có biện pháp xử lý kịp thời.

Các sàn thương mại điện tử như Shopee, Lazada, Tiki, chotot… đã xử lý trên 30.000 gian hàng kinh doanh khẩu trang y tế, nước rửa tay khô với gần 48.000 sản phẩm vi phạm. Như vậy, cứ hơn 7 người bán thì có 1 người bán lợi dụng tình hình để tăng giá bất thường các mặt hàng cấp thiết trong mùa dịch Covid-19.

Theo báo cáo của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số thuộc Bộ Công Thương hôm 19/2, các sàn thương mại điện tử đã phối hợp tích cực với Cục Thương mại điện tử rà soát và thông báo đến các gian hàng trên mạng về “việc không lợi dụng dịch bệnh để tăng giá các sản phẩm hàng hóa phục vụ phòng dịch, gây mất ổn định thị trường”, đồng thời gỡ bỏ các sản phẩm tăng giá bất thường.

Các sàn đã rà soát tổng số 223.597 gian hàng và hơn một triệu mặt hàng, sản phẩm và đã xử lý trên 30.000 gian hàng với gần 48.000 sản phẩm vi phạm.

H.G.

Tùy thuộc vào tính chất, mức độ vi phạm… của từng trường hợp cụ thể, hành vi này có thể được xử lý theo một trong các quy định sau:

1. Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội:

Theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 15 của Nghị định 167/2013/NĐ-CP, đối với cá nhân có hành vi dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản của người khác sẽ bị phạt tiền từ 1-2 triệu đồng.

2. Xử lý theo quy định của pháp luật hình sự:

Trong trường hợp hành vi vi phạm có đủ điều kiện cấu thành tội phạm, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với tội danh “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” được quy định tại Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017. Theo đó, tùy thuộc vào hành vi, mức độ vi phạm cụ thể, người phạm tội có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm/phạt tù từ 6 tháng đến 20 năm hoặc tối đa phạt tù chung thân.

Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10-100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1-5 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Luật sư Nguyễn Đức Chánh, DC Counsel

LUYẾN THƯƠNG