“Miếng bánh” đất công khó nuốt, nhiều doanh nghiệp bất động sản “sống dở chết dở”

(NTD) - Có nhiều nguyên nhân khiến thị trường bất động sản tại TP.HCM trầm lắng. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng, nguyên nhân chính khiến bất động sản “nghẽn mạch” như hiện nay là do phần lớn các dự án vướng đất công khiến doanh nghiệp “ngụp lặn” trong khó khăn.

1

Nhiều dự án bất động sản hiện nay bị ngưng trệ do thủ tục hành chính kéo dài.

Dự án tê liệt vì hồ sơ bị “ngâm”

Ông Nguyễn Xuân Quang, Chủ tịch HĐQT CTCP Đầu tư Nam Long nhận định, các dự án đang bị ngưng trệ vì thủ tục hành chính kéo dài. Theo đó, tiến độ xây dựng dự án sẽ bị chậm trễ, khiến nguồn cung sản phẩm ít đi, việc này sẽ đẩy giá thành sản phẩm lên cao.

Theo ông Bùi Xuân Huy, Tổng Giám đốc CTCP Tập đoàn Đầu tư Địa ốc No va (Novaland), thủ tục pháp lý các dự án tại TP.HCM quá chậm đã làm mất đi cơ hội vàng của thành phố trước sự ngấp nghé của nhà đầu tư nước ngoài. Điều đáng lưu ý là chính khối ngoại hiện nay cũng bắt đầu lo ngại rủi ro tài chính khi hồ sơ thủ tục đất đai tại TP.HCM ngày càng kéo dài.

Còn bà Nguyễn Thị Như Loan, Chủ tịch HĐQT CTCP Quốc Cường Gia Lai than vãn, hiện công ty đang có 12 dự án bị ách tắc trên địa bàn TP.HCM với tổng quỹ đất 150ha. Đây chủ yếu là đất nông nghiệp, công ty tự đền bù giải phóng mặt bằng cho người dân, không có nguồn gốc đất công. Trong đó, có một dự án quy mô 3.000m2, đã được thành phố thuận chủ trương đầu tư từ tháng 10/2017 và đã trình Sở Xây dựng duyệt quy hoạch 1/500, xem như gần về đích.

Bà Nguyễn Thị Như Loan nhẩm tính dự án này có thể giúp công ty kiếm vài trăm tỷ đồng trang trải các chi phí, trả tiền lương cho nhân viên trong 1-2 năm và chờ đợi qua đợt cao điểm rà soát pháp lý các dự án bất động sản. Tuy nhiên, khi trình lên UBND TP.HCM để chấp thuận đầu tư, hồ sơ bị rà soát. Doanh nghiệp sau đó phải quay lại khâu đầu tiên là làm thủ tục duyệt quy hoạch 1/2000.

Từ tháng 12/2018 đến nay, Sở chưa trình hồ sơ dự án này lên UBND TP.HCM vì họ thắc mắc đất giao cho doanh nghiệp từ năm 2005 có vướng vào đất công hay không. Bà Nguyễn Thị Loan kể: "Doanh nghiệp phải đến Sở Tài chính hỏi nguồn gốc đất thì nhận được câu trả lời “quá nhiều hồ sơ sau 14 năm, trải qua 3 đời giám đốc nên không thể tìm hiểu ngay được”. Cơ quan này đề nghị muốn nhanh thì doanh nghiệp tự tìm hồ sơ.

Cũng theo bà Nguyễn Thị Loan, khi công ty xác định lai lịch khu đất từ năm 2005 không vướng vào đất công, Sở Quy hoạch Kiến trúc vẫn yêu cầu phải có văn bản chính thức từ Sở Tài chính thì mới chấp thuận. “Hồ sơ đi lòng vòng, đến tay các sở nhưng họ quan ngại, sợ sai, ngâm đó không quyết. Cuối cùng chỉ có doanh nghiệp khổ” - bà Loan nói.

Trong khi đó, ông Nguyễn Văn Đực, Phó Giám đốc Công ty TNHH Địa ốc Đất Lành chia sẻ, một dự án của công ty ông phải mất 18 tháng mới xong một thủ tục duyệt đóng bổ sung tiền sử dụng đất. Trong đó hồ sơ mất 4 tháng nằm ở Sở Tài chính, mất thêm 14 tháng ngâm tại Sở Tài nguyên Môi trường.

Với tiến độ thủ tục hành chính kéo dài như hiện nay sẽ có nhiều doanh nghiệp rút khỏi thị trường.

Gỡ vướng cho doanh nghiệp

Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA), 6 tháng đầu năm 2019, thị trường bất động sản có dấu hiệu giảm sút. Các doanh nghiệp trong ngành lo ngại trước tình trạng nhiều dự án bất động sản ách tắc, không được xem xét, giải quyết kịp thời. Chậm trễ rà soát, kiểm tra của thành phố và trung ương làm ảnh hưởng không nhỏ đến doanh nghiệp nói riêng, đến nguồn cung thị trường nói chung.

Thời gian qua TP.HCM và trung ương đã rà soát hơn 150 dự án bất động sản trên địa bàn thành phố. Trong đó có 124 dự án được chấp thuận tiếp tục khiển khai. Còn lại khoảng 30 dự án khác đang trong thời gian rà soát, thanh tra.

HoREA đề nghị thành phố và Thanh tra Chính phủ sớm xem xét để các dự án đi vào hoạt động. Riêng với 124 dự án đã thông qua thành phố nên công khai danh sách để chủ đầu tư có cơ sở làm việc với sở ngành liên quan nhằm hoàn thiện thủ tục pháp lý.

Ông Trần Vĩnh Tuyến, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, cho biết: “Thành phố đã có kết luận 183 gửi Sở Tài nguyên Môi trường về việc cho phép triển khai 124/160 dự án các cơ quan chức năng phải rà soát, thanh kiểm tra, điều tra và phải tạm dừng trước đó.

UBND TP.HCM yêu cầu Sở Tài nguyên Môi trường mời các doanh nghiệp đang triển khai 124 dự án nói trên đến thông báo cụ thể, yêu cầu các doanh nghiệp tiếp tục triển khai dự án theo quy định. Các dự án còn lại tiếp tục phải tạm dừng vì liên quan đến công tác thanh tra, điều tra của cơ quan chức năng.

Theo ông Tuyến, thành phố chia sẻ với doanh nghiệp bất động sản những khó khăn hết sức cụ thể như thủ tục kéo dài phát sinh lãi suất ngân hàng, áp lực từ khách hàng, đối tác, trong đó có cả đối tác nước ngoài. Song mọi khó khăn chậm trễ đều có nguyên nhân. Thành phố thống nhất với Thanh tra Chính phủ “sai đâu sửa ở đó, những sai phạm phải xử lý từ gốc”.

Trước phản ánh của doanh nghiệp bất động sản, ông Nguyễn Thiện Nhân, Bí thư Thành ủy TP.HCM đề nghị vẽ lại sơ đồ quy trình thủ tục hành chính trong lĩnh vực xây dựng, quy hoạch, để người dân và doanh nghiệp biết đường đi của hồ sơ và điểm tập kết cuối cùng. Cần có thời gian tối đa giải quyết hồ sơ, kể cả trường hợp ngoại lệ và phải công bố công khai việc này.

Bí thư Thành ủy TP.HCM chỉ đạo, các giám đốc sở phải biết cách xoay sở và tìm ra giải pháp cho doanh nghiệp, không thể để tình trạng nhân viên cấp dưới vì không biết xử lý hồ sơ thế nào nên ngâm hồ sơ để đó, rồi doanh nghiệp lãnh đủ!

Tấn Lợi