“Máy bay già” sẽ gãy cánh?

(NTD) - Nhiều nhà đầu tư gọi cổ phiếu MBG là “máy bay già” vì tốc độ tăng giá chậm chạp trong nhiều năm. Tuy nhiên, sự chậm chạp này đã thay đổi hẳn trong năm 2019 khi MBG tăng giá hơn 11 lần. “Máy bay già” đã bay quá cao, quá xa rồi cũng đến thời điểm... gãy cánh gây “đớn đau” cho những nhà đầu tư “đu đỉnh” cổ phiếu này.

Tăng giá chóng mặt

Cổ phiếu MBG của CTCP Tập đoàn MBG (tiền thân là CTCP Đầu tư Phát triển Xây dựng và Thương mại Việt Nam) lên sàn niêm yết Hà Nội từ 26/11/2015 với giá 13.600 đồng/cổ phiếu, tương đương giá điều chỉnh 12.961 đồng/cổ phiếu.

Sau khi lên sàn, cổ phiếu này tăng lên 20.808 đồng/cổ phiếu rồi bất ngờ lao dốc giảm giá 90% chỉ trong một thời gian ngắn. Đến ngày 4/5/2018, MBG chỉ còn 1.935 đồng/cổ phiếu.

Mặc dù giá cổ phiếu trên thị trường chỉ 3.000-5.000 đồng/cổ phiếu nhưng Tập đoàn MBG vẫn phát hành thành công 32 triệu cổ phiếu với giá 10.000 đồng/cổ phiếu. Đó là lần bán ưu đãi 12 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu vào năm 2017 và phát hành riêng lẻ 20 triệu cổ phiếu vào năm 2018.

1

Diễn biến cổ phiếu MBG từ khi lên sàn Hà Nội vào cuối năm 2015 đến nay.

Lần phát hành cho cổ đông hiện hữu số cổ phiếu ế lên tới 82%, tương đương 9.825.151 cổ phiếu được phân phối cho 11 cá nhân chưa là cổ đông của công ty. Lần phát hành cổ phiếu riêng lẻ có 14 nhà đầu tư tham gia. Có vài cá nhân tham gia cả 2 lần phát hành này. Số cổ phiếu trên đều bị hạn chế chuyển nhượng trong vòng 1 năm kể từ ngày kết thúc đợt chào bán.

Với giá tăng 4,8 lần so với mệnh giá 10.000 đồng/cổ phiếu, nếu các “nhà đầu tư chiến lược” thực hiện lợi nhuận sẽ “bỏ túi” 1.333 tỷ đồng lãi. Tuy nhiên, ai sẽ mua cổ phiếu MBG tại mức giá 48.000 đồng/cổ phiếu khi công ty không có lợi thế cạnh tranh.

Như vậy, công ty đã phát hành riêng lẻ gần 30 triệu cổ phiếu, gấp 3,7 lần vốn điều lệ lúc doanh nghiệp vừa lên sàn. Tại sao nhiều “nhà đầu tư chiến lược” sẵn sàng mua cổ phiếu thông qua các đợt phát hành với giá 10.000 đồng/cổ phiếu để chấp nhận lỗ ngay 50-70% so với giá trên thị trường?

Tuy nhiên, sau đợt phát hành riêng lẻ năm 2018, cổ phiếu MBG bắt đầu tăng giá và nhảy vọt lên 48.000 đồng/cổ phiếu như những ngày vừa qua. Nếu tính từ đầu năm đến nay, MBG tăng giá hơn 12 lần trở thành cổ phiếu tăng giá tốt thứ nhì trên sàn chứng khoán chỉ sau sự tăng giá chóng mặt 100 lần của cổ phiếu VNX - CTCP Quảng cáo và Hội chợ Thương mại đang giao dịch trên thị trường UPCoM. Còn tính từ đáy năm 2018, MBG đã tăng hơn 24 lần trong vòng 18 tháng.

Vốn siêu ảo

Việc cổ phiếu tăng giá nhiều lần trong một thời gian ngắn - đặc biệt sau đợt phát hành cổ phiếu ưu đãi cho cổ đông hoặc phát hành riêng lẻ - không phải là chuyện hiếm trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Vấn đề là sau quá trình tăng giá mạnh mẽ đó, các “nhà đầu tư chiến lược” được mua cổ phiếu riêng lẻ đã thực hiện chốt lời thì cổ phiếu sẽ đi về đâu trong khi hoạt động của doanh nghiệp vẫn không có sự chuyển biến.

Sau khi phát hành được 12 triệu cổ phiếu vào năm 2017, công ty thu về 120 tỷ đồng. Lập tức trên báo cáo tài chính, các khoản phải trả người bán, nộp thuế, trả nợ vay giảm 38 tỷ đồng; trả trước cho người bán tăng lên 86 tỷ đồng.

MBG 1
Huy động vốn cho sản xuất kinh doanh nhưng Tập đoàn MBG lại cho "nhà đầu tư chiến lược" vay và tạm ứng.

Năm 2018, công ty phát hành 20 triệu cổ phiếu thu về 200 tỷ đồng. Ngay tức thì trên báo cáo tài chính, các khoản mục phải thu về cho vay xuất hiện khoản tăng lên 64,5 tỷ đồng. Trớ trêu thay, một số “nhà đầu tư chiến lược” vừa mua cổ phiếu phát hành riêng lẻ lại được công ty “ưu ái” cho vay lại. Bên cạnh đó là khoản tạm ứng tăng 55 tỷ đồng, trả trước cho người bán tăng 103 tỷ đồng…

Tuy nhiên, khoản tạm ứng 55 tỷ đồng không được công ty cho biết đã tạm ứng cho ai, vào việc gì. Trong quý 1/2019, công ty đã thu hồi cả gốc lẫn lãi khoản phải thu về cho vay 64,5 tỷ đồng từ các cổ đông nhưng ngay lập tức khoản tạm ứng lại tăng vọt đúng 64,5 tỷ đồng thành 119,5 tỷ đồng và được duy trì đến hết quý 3/2019.

Trong năm 2017-2018, Tập đoàn MBG đã huy động được 320 tỷ đồng, nguồn vốn tăng 4 lần nhưng lợi nhuận mang lại rất bọt bèo. Năm 2016, công ty lãi 9,4 tỷ đồng; năm 2017 chỉ có 1,9 tỷ đồng; năm 2018 là 14,3 tỷ đồng; 9 tháng đầu năm 2019, lợi nhuận chỉ đạt 6,6 tỷ đồng, giảm 46% so với cùng kỳ năm trước.

Chiêu thức tăng vốn, cấu trúc bảng cân đối kế toán, diễn biến giá cổ phiếu của Tập đoàn MBG giống như những gì đã diễn ra đối với CTCP Damac GLS (mã cổ phiếu KSH), CTCP Khoáng sản Công nghiệp Bình Thuận (KSA), CTCP Thiết bị Y tế Việt Nhật (JVC), CTCP Sara Việt Nam (SRA), CTCP Sản xuất kinh doanh Dược và Trang thiết bị Y tế Việt Mỹ (AMV), CTCP Đầu tư và Phát triển Đức Quân (FTM)…

Trong quá trình tăng giá của những cổ phiếu này để các “nhà đầu tư chiến lược” thoát hàng, một số nhà đầu tư nhỏ lẻ có thể theo sóng tìm kiếm lợi nhuận nhưng đa số sẽ bị thua lỗ lớn 80-90% sau khi chúng trở thành cổ phiếu rác trên sàn chứng khoán. MBG - “máy bay già” rồi nên cũng có ngày gãy cánh khi vốn ảo, lợi nhuận bọt bèo.

Cổ phiếu MBG từng bị thao túng giá

Ông Nguyễn Minh Toàn (ngụ Hà Nội) đã sử dụng 1 tài khoản của mình và 21 tài khoản đứng tên người khác được mở tại 3 công ty chứng khoán. Từ 26/11/2015 - 8/8/2016, ông Nguyễn Minh Toàn đã sử dụng các tài khoản này để liên tục mua, bán, tạo cung - cầu giả, thao túng cổ phiếu MBG. Với hành vi này, ông Nguyễn Minh Toàn đã bị Ủy ban Chứng khoán xử phạt 550 triệu đồng.

Cũng trong khoảng thời gian trên, một nhà đầu tư khác là ông Đặng Nhật Anh bị Ủy ban Chứng khoán phạt 92,5 triệu đồng do nhiều lần thay đổi về số lượng cổ phiếu vượt quá các ngưỡng 1% nhưng không báo cáo và không báo cáo khi không còn là cổ đông lớn.


Trí Nguyễn