Làng dệt chiếu truyền thống Gia An Đông Bình Định với đặc điểm nghề nối nghề

(NTD) - Hầu hết người dân trong thôn Gia An Đông đều biết làm chiếu. Có nhà cha truyền con nối đã sáu bảy đời.

 

A1
Một góc cánh đồng cói ở thôn Gia An Đông

Thôn Gia An Đông ở xã Hoài Châu Bắc ở huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định gồm bốn xóm với 462 hộ, trong đó hơn 350 hộ làm nghề dệt chiếu cói, vừa dệt theo kiểu truyền thống, vừa trang bị máy dệt hỗ trợ. Tổng doanh thu hàng năm của làng nghề bình quân đạt từ 7-8 tỷ đồng.

A7
Công đoạn may viền chiếu cói

Dệt chiếu là công việc đòi hỏi sự khéo léo và nhất là lòng yêu nghề. Nghề dệt chiếu truyền thống của thôn được lưu giữ từ xưa đến nay, qua nhiều thế hệ. Khi dệt chiếu, từng động tác phải được kết hợp hài hòa giữa người lùa cói và ép cói. Trong các loại chiếu, chiếu bông và chiếu lảy là khó nhất, bởi nó đòi hỏi sự phân bố, bắt chữ sao cho đẹp và sắc sảo.

A3
Hiện nay tại thôn Gia An Đông có nhiều hộ vẫn dệt chiếu theo phương thức truyền thống

Cói sau khi được thu hoạch sẽ dùng để làm chiếu. Để cho ra một chiếc chiếu hoàn thiện đòi hỏi phải trải qua nhiều công đoạn, từ gặt cói, đem phơi, nhuộm màu cho tới dệt.

A2
Sợi cói nhuộm màu xong được mang đi phơi khô

Sản phẩm chiếu cói ở huyện Hoài Nhơn có hai loại là chiếu trơn và chiếu hoa. Nếu như chiếu trơn được dệt từ cói trắng, mang chút gì đó mộc mạc và bình dị, thì quy trình làm chiếu hoa lại công phu hơn nhiều.

A6
Để tăng độ bền, sau khi dệt, chiếu được đem ra phơi khô lần nữa

Người thợ làm chiếu phải nấu phẩm màu trong một thùng to rồi nhúng từng bó cói vào đó sao cho màu đều và phủ kín. Sau công đoạn nhuộm màu thì cói được đem đi phơi khô, tiếp đó mới được đem đi dệt.

A4
Sản phẩm chiếu cói của thôn Gia An Đông được thị trường chấp nhận tiêu thụ nhiều nơi trong và ngoài tỉnh

Ngày nay nhờ máy móc phát triển, người thợ đã biết dùng máy để tiết kiệm sức lao động. Với mỗi chiếc chiếu dệt máy chỉ mất khoảng 20 phút là xong. 

A5
Nhiều hộ gia đình đầu tư trang bị máy dệt nhằm nâng cao năng suất sản phẩm và tăng thu nhập

Cứ thế, chiếu Gia An Đông đã có mặt ở hầu khắp các tỉnh, thành phố miền Trung.

Bài, ảnh: Ánh Hường - Minh Ngọc - Thế Sơn