Khi “đất vàng” thành món hàng “sang tay”!

(NTD) - Nhiều dự án thuộc các vị trí đất vàng trung tâm TP.HCM qua cả thập kỷ mua đi bán lại, sang tay không biết bao nhiêu chủ vẫn chưa thành hình đã khiến bộ mặt đô thị phát triển thiếu đồng bộ, thậm chí trông thật ngổn ngang, nhếch nhác...

Lập dự án, xin phép rồi bỏ không...

Trung tâm TP.HCM hiện có 3 khu đất vàng được dư luận đặc biệt quan tâm gồm: Số 8-12 Lê Duẩn, rộng gần 5.000m2; số 23 Lê Duẩn, rộng 3.000m2; khu đất 2 mặt tiền số 34-36 Chu Mạnh Trinh và 33 Nguyễn Du, rộng hơn 6.200m2. Tất cả đều nằm ngay trung tâm quận 1.

Cả 3 khu đất nói trên được hoạch định sẵn cho các dự án tầm cỡ, là điểm nhấn kiến trúc, cảnh quan cho TP.HCM - đô thị hiện đại và cũng là niềm tự hào bậc nhất của Việt Nam với bạn bè quốc tế. Nhưng thực tế sau hàng chục năm “bày binh bố trận”, đây vẫn là những khu đất trống, hoang phế, nhếch nhác. Không những không tạo được điểm nhấn mà ngược lại còn góp phần làm bộ mặt đô thị TP.HCM trở nên xấu xí hơn.

Khu đất 2 mặt tiền số 34-36 Chu Mạnh Trinh và 33 Nguyễn Du được quy hoạch cho dự án Tổ hợp thương mại, cao ốc văn phòng và khách sạn cho thuê từ năm 2008, hiện do Công ty TNHH TM-DV Việt Hân Sài Gòn (VHSG) làm chủ đầu tư (trước đó là Vinafood 2). Quy mô dự án lên đến 24 tầng, chiều cao công trình 288m. Theo khảo sát giá của Công ty TNHH MTV Gachvang.com, đất mặt tiền đường Chu Mạnh Trinh, phường Bến Nghé, quận 1 có giá từ 478 triệu đồng/m2, đường Nguyễn Du có giá từ 428 triệu đồng/m2. Như vậy, với diện tích hơn 6.200 m2, khu đất trên đây sẽ có giá ít nhất từ 2.700-3.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, dự án này khó có khả năng triển khai bởi đầu năm nay (5/1/2019), Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình đã chỉ đạo Thanh tra Chính phủ kết hợp 3 bộ, ngành liên quan và UBND TP.HCM tiến hành kiểm tra phản ánh sai phạm của người dân và báo chí liên quan đến dự án này. Đa phần những sai phạm này liên quan đến chuyển nhượng đất qua lại giữa các doanh nghiệp và công tác giải tỏa đền bù cho người dân chưa hợp lý dẫn đến khiếu kiện kéo dài.

Cũng tương tự dự án này, khu đất 8-12 Lê Duẩn được phê duyệt cho dự án khách sạn cao cấp, trung tâm thương mại và văn phòng cho thuê. Sau nhiều năm liên tục thay đổi chủ vẫn chưa thể triển khai. Thậm chí, cuối năm 2018 nhiều sai phạm tại dự án này đã được nêu ra khiến một số lãnh đạo TP.HCM vướng vòng lao lý, vì vậy khả năng triển khai dự án vẫn đang bỏ ngỏ.

Không vướng lùm xùm sai phạm như 2 dự án trên, khu đất số 23 Lê Duẩn được UBND TP.HCM bán đấu giá thành công cho Tập đoàn Tân Hoàng Minh từ năm 2016 và tập đoàn này cũng thông báo sẽ tiến hành xây dựng vào quý 3/2017 nhưng đến nay sắp kết thúc quý 2/2019 vẫn quây rào bỏ trống. Ngoài khu đất này, Tập đoàn Tân Hoàng Minh cũng còn một khu đất quây rào bỏ trống khác nằm trên đường Pasteur.

 

10
“Đất vàng” số 23 Lê Duẩn. (Ảnh: Vietnambiz.vn).
12
“Đất vàng” 8-12 Lê Duẩn.

... chuyển nhượng kiếm lời!?

Nếu 3 vị trí “vàng mười” trên đi đúng lộ trình định sẵn thì diện mạo đô thị TP.HCM đã khác. Nhìn lịch sử chuyển nhượng dự án giữa các doanh nghiệp khiến gần 14 triệu dân sinh sống tại TP.HCM phải ngậm ngùi, tiếc nuối và mỏi mòn chờ đợi những điểm nhấn kiến trúc độc đáo đó để có thể tự hào.

Cả 3 khu đất vàng này đều có nguồn gốc đất công sản, sau đó về tay tư nhân. Trong đó, chỉ khu đất 23 Lê Duẩn về tay Tập đoàn Tân Hoàng Minh là được đấu giá công khai, khu đất 8-12 Lê Duẩn đã bị nêu đích danh sai phạm trong chuyển đổi từ đất công sang tư nhân, khu đất còn lại vẫn đang bị thanh tra.

Những yếu tố liên quan đến sai phạm hoặc vướng mắc điều kiện pháp lý là một phần khiến các dự án chưa thể triển khai. Tuy nhiên, nguyên nhân cốt lõi khiến dự án mãi nằm trên giấy chính là lợi nhuận “sang tay” dự án quá lớn! Chỉ một cái đặt bút ký tên, doanh nghiệp đã thu về hàng trăm thậm chí hàng ngàn tỷ đồng, cho việc chuyển nhượng đất.

Đối chiếu luật đất đai và các quy định trong quản lý Nhà nước về dự án đầu tư, trường hợp đất sạch thuộc sở hữu tư nhân thì chủ sở hữu toàn quyền quyết định số phận khu đất của mình. Dù có phê duyệt dự án rồi, chủ đất không làm, hoặc không muốn làm thì cũng rất khó để ngành chức năng thúc đẩy tiến độ triển khai.

Với người làm kinh tế, trong bối cảnh thị trường khó khăn, thay vì đầu tư thêm hàng ngàn tỷ đồng để cho ra đời những công trình có điểm nhấn theo quy hoạch hoặc như đã được cấp phép, doanh nghiệp hoàn toàn có thể chuyển nhượng đất, dự án ngay cho doanh nghiệp khác để thu lợi nhuận tức thì. Thậm chí, nhiều tổ chức, cá nhân lợi dụng mối quan hệ, lập doanh nghiệp ra chỉ để xin dự án rồi bán cho đối tác khác trong hoặc ngoài nước thu lợi nhanh.

Ông H.V, người quản lý vốn đầu tư một doanh nghiệp nước ngoài vào Việt Nam nói: “Việc của doanh nghiệp là đầu tư sinh lợi nhanh, rất ít doanh nghiệp nghĩ rằng mình phải tạo cảnh quan, điểm nhấn gì cả, đó chỉ là lý thuyết. Đúng hơn, nếu tôi mua được khu đất 700 tỷ đồng, xin xong quy hoạch làm dự án đó, thì thẳng thắn mà nói ai trả tôi 1.300 tỷ đồng tôi sẽ bán. Rồi 2 năm sau lên tới 2.000-2.500 tỷ đồng họ cũng sẽ bán đi. Món lợi từ vài trăm đến hàng ngàn tỷ đồng trong thời gian ngắn là quá tuyệt với doanh nghiệp, tại sao lại từ chối. Mà đất nhanh tăng giá, thương vụ chuyển nhượng hời nhất chính nằm ở những vị trí vàng, đó là lý do người ta tranh nhau đất vàng để rồi bỏ trống”.

Cứ thế đất vàng mãi là... đất vàng để các cá nhân, tổ chức vẫy vùng kiếm trăm tỷ là chuyện thường tình. Kiểu kiếm tiền đó cũng vô tình phá vỡ quy hoạch chung, khiến bộ mặt đô thị nhếch nhác, thiếu sức bật. Muốn loại bỏ những nhếch nhác đó, có lẽ cần một lộ trình dài thay đổi từ gốc trong công tác quản lý, cấp phép, giao đất... hạn chế tối đa những doanh nghiệp “con ông, cháu cha” chỉ chăm chăm đến hàng ngàn tỷ đồng lãi, bỏ hàng đống tiền để lo lót cho ra giấy phép rồi lại chuyển nhượng cho người khác.

11
Khu đất vàng 34-36 Chu Mạnh Trinh và 33 Nguyễn Du nhìn từ trên cao. (Ảnh: Hiếu CT).

Nguyễn Hải Sâm