Hạn chế thấp nhất lượng phụ gia có trong thực phẩm

(NTD) – Ngày 16/9/2019, Bộ Y tế ban hành Thông tư số 24/2019/TT-BYT quy định về quản lý và sử dụng phụ gia thực phẩm (PGTP). Thông tư 24 quy định về danh mục phụ gia thực phẩm; sử dụng, quản lý PGTP và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhiên có liên quan; chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 16/10/2019.

Theo đó, Thông tư số 24 nêu rõ nguyên tắc xây dựng danh mục PGTP được phép sử dụng. Cụ thể, bảo đảm an toàn đối với sức khỏe con người; hài hòa với tiêu chuẩn, quy định quốc tế về quản lý và sử dụng PGTP; cập nhật theo các khuyến cáo về quản lý nguy cơ đối với PGTP của cơ quan quản lý có thẩm quyền của Việt Nam, CAC, JECFA, nước ngoài.

phu-gia-thuc-pham
Các phụ gia thực phẩm (hình ảnh minh họa)

Hương liệu dùng trong thực phẩm bao gồm các hương liệu đã được JECFA đánh giá, xác định an toàn ở các lượng ăn vào dự kiến hoặc lượng ăn vào hàng ngày chấp nhận được. Các hương liệu này phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật tương ứng vẻ nhận biết và độ tỉnh khiết; tuân theo quy định tại Tiêu chuẩn Quốc gia.

Nguyên tắc áp dụng, đối với mã nhóm thực phẩm, khi một phụ gia thực phẩm được sử dụng cho một nhóm lớn, cũng được sử dụng cho các phân nhóm thuộc nhóm lớn đó, trừ khi có quy định khác; một PGTP được sử dụng trong một phân nhóm, phụ gia đó cũng được sử dụng trong các phân nhóm nhỏ hơn, hoặc các thực phẩm riêng lẻ trong phân nhóm đó, trừ khi có quy định khác.

Quy định về sử dụng phụ gia thực phẩm

Theo Thông tư 24, Bộ Y tế yêu cầu phải hạn chế mức thấp nhất lượng PGTP và việc sử dụng phụ gia phải đảm bảo không làm thay đổi bản chất của thực phẩm.

Ngoài ra, Bộ Y tế yêu cầu việc sử dụng PGTP trong thực phẩm phải bảo đảm: PGTP được phép sử dụng và đúng đối tượng thực phẩm; không vượt quá mức sử dụng tôi đa đối với một loại thực phẩm, hoặc nhóm thực phẩm; hạn chế đến mức thấp nhất lượng PGTP cần thiết để đạt được hiệu quả kỹ thuật mong muốn.

Tại Khoản 2, Điều 7, Thông tư 24 cũng nhấn mạnh chỉ sử dụng PGTP nếu việc sử dụng này đạt được hiệu quả mong muốn, nhưng không có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe con người, không lừa dối NTD và chỉ để đáp ứng một hoặc nhiều chức năng của PGTP khi không thể đạt được bằng các cách khác có hiệu quả hơn về kinh tế, công nghệ.

Đối với sản phẩm được sử dụng với mục đích đặc biệt mà PGTP như một thành phần thực phẩm (ví dụ đường ăn kiêng), không phải kiểm soát theo các quy định tại Thông tư 24; tăng cường việc duy trì chất lượng hoặc tính ôn định của thực phẩm, hoặc để cải thiện cảm quan, nhưng không làm thay đổi bản chất, hoặc chất lượng của thực phẩm nhằm lừa dối NTD; hỗ trợ trong sản xuất, vận chuyển, nhưng không nhằm che giấu ảnh hưởng do việc sử dụng các nguyên liệu kém chất lượng, hoặc thực hành sản xuất, kỹ thuật không phù hợp.

Ngoài ra, so với Thông tư cũ (số 27/2012/TT-BYT) ban hành từ năm 2012, Thông tư 24 cũng siết chặt quy định đối với việc san chia, sang chiết, nạp, đóng gói lại và phối trộn PGTP.

Trong đó, quy định: chỉ được san chia, sang chiết, nạp, đóng gói lại PGTP trong trường hợp đã được tổ chức, cá nhân sản xuất hoặc chịu trách nhiệm về sản phẩm đồng ý bằng văn bản; việc san chia, đóng gói lại này phải không được gây ra nguy cơ ảnh hưởng tới sức khỏe con người…

Quản lý phụ gia thực phẩm

Bộ Y tế quy định về quản lý PGTP hợp có công dụng mới, PGTP không thuộc trong danh mục PGTP được phép sử dụng, hoặc không đúng đối tượng sử dụng theo quy định tại Thông tư 24 phải được đăng ký bản công bố sản phẩm tại Cục ATTP trước khi đưa vào sử dụng, hoặc trước khi lưu thông trên thị trường.

Trình tự, thủ tục đăng ký bản công bồ sản phẩm thực hiện theo Điều 7 và Điều 8, Nghị định số 15/2018/NĐ-CP, ngày 2/2/2018 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật ATTP.

Việc ghi nhãn PGTP thực hiện theo Nghị định số 43/2017/NĐ-CP, ngày14/4/2017 của Chính phủ về ghi nhãn hàng hóa và các văn bản khác có liên quan.

Các trường hợp vị phạm hành chính về ATTP trong sản xuất, kinh doanh, sử dụng PGTP sẽ bị xử phạt theo quy định tại Nghị định số 115/2018/NĐ-CP, ngày 4/9/2018 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về ATTP và các văn bản khác có liên quan. Trường hợp vi phạm có tình tiết tăng nặng theo quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính thực phẩm.

Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu PGTP, phải bảo đảm theo quy định tại Thông tư 24; ngừng sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu và thông báo cho các cơ quan chức năng có liên quan khi phát hiện PGTP không bảo đảm theo quy định tại Thông tư 24; thu hồi, xử lý PGTP không bảo đảm ATTP theo quy định của pháp luật hiện hành; trường hợp đề nghị bổ sung PGTP, đối tượng thực phẩm chưa được quy định tại Thông tư 24, tổ chức, cá nhân phải cung cấp tài liệu khoa học chứng minh tính an toàn của sản phẩm đề được xem xét.

Trước đó, Cục ATTP cũng ban hành Thông điệp hưởng ứng Tháng hành động vì ATTP năm 2019, với chủ đề “Nói không với thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng, bảo vệ quyền lợi NTD”. 

Theo Cục ATTP, việc sử dụng thực phẩm kém chất lượng sẽ ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe toàn dân, đến giống nòi. Do đó, chính quyền các cấp, cơ quan chức năng cần quyết tâm ngăn chặn thực phẩm không an toàn, thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng. Xử lý nghiêm các trường hợp nhập lậu, vận chuyển, kinh doanh, chế biến thực phẩm không an toàn, thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng. 

Vì sức khỏe NTD, Cục ATTP kêu gọi, hãy sản xuất những sản phẩm chất lượng, an toàn. Tuyệt đối không sử dụng hóa chất, kháng sinh ngoài danh mục, chất cấm trong chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản. Không sử dụng cồn công nghiệp để pha và sản xuất rượu. Tuyệt đối không sử dụng phẩm màu độc hại, các chất phụ gia, hóa chất ngoài danh mục cho phép trong sản xuất, chế biến thực phẩm. Cục ATTP khuyến cáo, NTD lựa chọn thực phẩm rõ nguồn gốc xuất xứ, đồng thời thực hiện ăn chín, uống chín, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng.

Hồng Liên