Ghép chi thể thành công đầu tiên trên thế giới lấy từ người cho sống

(NTD) - Ngày 24/2, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 công bố đã thực hiện thành công ca ghép chi thể đầu tiên ở khu vực Đông Nam Á đồng thời cũng là ca ghép chi thể đầu tiên trên thế giới lấy từ người cho sống.

Trước đó, ngày 3/1, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 tiếp nhận một ca bệnh nặng và phức tạp, bệnh nhân bị băng chuyền của máy tải gạch cuốn và đè ép trực tiếp lên tay trái từ vùng 1/3 dưới cẳng tay cho đến sát nách. Trong 3 tuần điều trị với 3 lần mổ, mặc dù các bác sĩ đã nỗ lực cứu cánh tay cho bệnh nhân nhưng vẫn xuất hiện tình trạng hoại tử vùng khuỷu tay và cơ, nhiễm trùng không cứu vãn được và đe doạ tính mạng bệnh nhân. 

Sau khi được hội chẩn nhiều lần, các bác sĩ đã thống nhất chỉ định phải cắt cụt chi thể ngang mức 1/3 trên cánh tay. Tuy nhiên, sau nhiều lần thăm khám cho bệnh nhân, các bác sĩ nhận thấy 1/3 cẳng tay dưới lại có khả năng phục hồi chức năng và có thể sử dụng để ghép cho những bệnh nhân bị cụt ở vị trí tương ứng mặc dù bàn tay của bệnh nhân cũng đã bắt đầu thay màu, thiếu dưỡng thể...

vnpbenh_nhan
Bệnh nhân may mắn được ghép chi thể là anh Phạm Văn Vương ở Hà Nội. (Ảnh: T.G/Vietnam+)

Sau khi nghe giải thích của các bác sĩ, bệnh nhân cũng như gia đình đã đồng ý và tự nguyện hiến một phần chỉ thể của mình cho bệnh nhân khác như một nghĩa cử nhân văn cao đẹp. 

Bệnh nhân may mắn được ghép chi thể là anh Phạm Văn Vương, 31 tuổi (Thanh Trì, Hà Nội). Trước đó, năm 2016, trong quá trình lao động, anh Vương bị tai nạn do máy đột dập khiến toàn bộ 1/3 dưới cẳng tay và bàn tay trái gây dập nát, biến dạng hoàn toàn.

Anh Vương đã được đưa đến Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cấp cứu. Do vết thương dập nát quá nặng nề và hoàn toàn không còn khả năng bảo tồn, các bác sỹ đã buộc phải đưa ra chỉ định cắt cụt 1/3 dưới cẳng tay trái cho anh.

Dù vết thương mỏm cụt liền sẹo kỳ đầu và anh được xuất viện sau 2 tuần điều trị, tuy nhiên nỗi đau tinh thần vì sự mất mát khi bị cụt một tay ngay từ khi vẫn còn trẻ tuổi khiến anh luôn ám ảnh. Cuộc sống của anh Vương kể từ đó gặp nhiều khó khăn.

Sau 8 giờ, ca mổ “ghép cẳng tay và bàn tay mới” từ người hiến sống cho bệnh nhân Vương được thực hiện thành công. Tất cả các cấu trúc giải phẫu đã phục hồi và bàn tay ghép đồng loại (được ghép từ người khác) được tưới máu đầy đủ giống như tay lành. Hiện nay, một tháng sau ca mổ, bệnh nhân đã có thể sử dụng bàn tay ghép để cầm nắm một số đồ vật thô.

87872614_2502655443326126_7734353544446214144_n
Các bác sĩ chúc mừng bệnh nhân - Ảnh: VGP

Theo GS.TS. Nguyễn Thế Hoàng, người trực tiếp thực hiện ca ghép chi cho bệnh nhân, cũng là một trong những người đã thực hiện ghép 2 chi đầu tiên cùng ê kíp bác sĩ người Đức cho một bệnh người Đức, ghép chi thể đồng loại (ghép bộ phận cơ thể của người khác) rất khác và khó khăn, phức tạp hơn nhiều so với ghép các bộ phận khác (như tim, phổi, gan, thận...) vì bộ phận chi thể có rất nhiều cấu trúc cơ phức tạp từ: Da, cơ (43 cơ), gân, xương, khớp, sụn khớp, mạch máu (8 mạch máu)...

Khó khăn nữa là vấn đề chống thải ghép, chống nhiễm khuẩn... ở người nhận, đặc biệt là khó khăn về kỹ thuật do khối cơ của người nhận đã bị bó buộc lâu năm nên vấn đề về mạch máu thần kinh và thải ghép càng khó khăn. Một vấn đề nữa, đây là ca ghép từ người cho sống, nên vấn đề kiểm soát nhiễm khuẩn từ bộ phận này cũng cực kỳ quan trọng.

GS.TS. Mai Hồng Bàng cho biết, đối với cấy ghép chi thể từ người khác (đồng loại) thì trên thế giới, các nước phát triển cũng mới chỉ ghép được 89 ca trong 20 năm nay vì đây là kỹ thuật rất khó và cả 89 ca này đều từ người cho chết và chưa có ca nào từ người cho sống.

“Trước kia, chúng ta cứ nghĩ đó là việc không tưởng, thậm chí hoang tưởng nhưng giờ chúng ta đã thực hiện trong thực tế và thành công”, GS.TS. Mai Hồng Bàng chia sẻ.

Đây là một trong ca ghép của Đề án khoa học Công nghệ tăng cường năng lực nghiên cứu để phát triển kỹ thuật ghép mô, bộ phận cơ thể người gửi tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, được thực hiện từ năm 2017. 

Đánh giá về ca ghép chi đồng loại này, GS.TS. Phạm Gia Khánh, Chủ tịch Hội Ghép tạng Việt Nam, chia sẻ, đây là một thành công tuyệt vời vì đó là kỹ thuật rất khó, rất phức tạp nhưng các bác sĩ của Việt Nam đã thực hiện được. 

Cao Tuấn