EU tính gia hạn Brexit tới hết quý I năm 2020 nhưng...

(NTD) - Các quan chức Liên minh Châu Âu (EU) đang tính cả khả năng gia hạn Brexit (Anh rời EU) lần nữa cho vương quốc Anh, thậm chí tới hết tháng 3/2020. Reuters đưa tin từ Nghị viện châu Âu trong giới lãnh đạo EU cho rằng, để tốt cho EU, "gia hạn Brexit thêm sáu tháng tới cuối tháng 3/2020" là một khả năng đang được nghĩ tới.

Tất nhiên, đây không phải là quan điểm công khai của EU, vì chính thức mà nói, hạn chót cho Brexit đang là 31/10/2019.

Luật Benn “chỉ đạo Johnson”

Chính thức thì điều phối viên cao cấp của Nghị viện EU về Brexit, ông Guy Verhofstadt - cựu Thủ tướng Bỉ, chỉ nói với Nghị viện EU: "Hiện có sự đồng thuận rằng, OK nhé, gia hạn cho Brexit, nếu có hướng đi rõ ràng, để đạt giải pháp nào cho tình huống hiện nay".

Ông Verhofstadt nhắc tới bế tắc và tâm lý bất định về Brexit đang diễn ra ở Anh. Katya Adler từ Brussels cho rằng, lãnh đạo EU nay tin gia hạn tiếp cho Brexit là điều rất có khả năng xảy ra. 

Dù không nêu ra thời hạn cụ thể, nhìn chung, lãnh đạo EU nay tin rằng một kỳ gia hạn tiếp cho Brexit là khả thi.Quốc hội Anh đã ra luật mang tên dân biểu Hilary Benn của đảng Lao động, gọ̣i là “Benn's Act” buộc Thủ tướng Boris Johnson phải đạt thỏa thuận Brexit với EU trước 19/10. Nếu không, ông sẽ phải xin EU cho gia hạn Brexit đến 31/1/2020.

Điều các nhà bình luận không thể dự báo được là bản thân ông Johnson, cho đến 27/9, vẫn cương quyết nói Anh chia tay EU ngày 31/10 tới đây. Ông nói "thà chết dưới hố còn hơn là xin gia hạn tiếp".

Tuy thế, luật “Benn's Act” sẽ buộc ông làm việc đó nếu không đạt thỏa thuận trong hai ngày EU họp thượng đỉnh, 17 và 18/10. Hiện không rõ ông Johnson có tìm cách "lách luật" này hay không.

Cũng không ai rõ gia hạn ba tháng từ cuối tháng 10/2019 ̣đến hết tháng 1/2020 có cho Anh đủ thời gian giải quyết các vấn đề nội bộ về Brexit hay không. Và việc cứ xin gia hạn từng đoạn ngắn một này có vẻ gây khó khăn cho EU, ít ra là theo các nguồn tin không chính thức. Thế nên Anh tiếp tục tình trạng “không rõ”.

BBrexit 2
Thủ tướng Boris Johnson và người đồng cấp Đức Angela Merkel (Ảnh: AFP)

Brexit trở nên rối tung rối mù?

Tuy thế, EU cũng không thể gia hạn quá nửa năm 2020 cho Anh ở hay ra đi, theo bài của Reuters. Lý do là Ủy ban Châu Âu (EC) mới, vốn sẽ nhậm chức từ tháng 11/2019, sẽ phải hoàn tất ngân sách cho bộ máy EU vào 5 năm tới. Ngân sách này phải được “đóng sổ” vào giữa năm 2020, với Anh đóng góp một khoản không nhỏ, 13,2 tỷ bảng vào năm 2018.

BBrexit 3
Tòa án Anh nói Thủ tướng Johnson ngưng Quốc hội là "trái luật" (Ảnh: BBC News)

Ngay trước khi lên nhậm chức Chủ tịch EC, bà Ursula von der Leyen, người Đức, đã nói:

"Tôi sẵn sàng cho việc nới thêm thời hạn nước Anh rời khỏi EU, nếu cần có thêm thời gian vì một lý do chính đáng".

Giới bình luận tin rằng từ nay đến cuối năm 2019, có ít nhất 5 khả năng về Brexit, tùy thuộc vào diễn biến trong chính trường Anh. Đó là Anh Brexit mà không đạt thỏa thuận gì; Anh phải xin gia hạn; bầu cử sớm; thay đổi chính phủ; hoặc Anh đạt một thỏa thuận nào đó.

Cùng lúc, đảng Quốc gia Scotland (SNP, 35 ghế dân biểu) nay chính thức đòi ông Johnson từ chức, và họ gợi ý SNP sẵn sàng ủng hô ông Jeremy Corbyn, lãnh tụ Công đảng, lên làm thủ tướng "ngắn hạn".

BBrexit 4
 Bà Nicola Sturgeon – Chủ tịch đảng SNP, gợi ý họ có thể ủng hộ ông Jeremy Corbyn lên làm Thủ tướng ngắn hạn để giải quyết dứt điểm Brexit (Ảnh: PA MEDIA)

Bản thân ông Corbyn đã kêu gọi ông Johnson từ nhiệm nhưng lại không đưa ra sáng kiến bỏ phiếu bất tín nhiệm với chính phủ Johnson. Hiện nắm trong tay 247 ghế dân biểu trong viện Thứ dân (Hạ viện), ông Corbyn là nhân vật duy nhất có thể "ra tay" thúc đẩy tiến trình loại bỏ chính phủ đảng Bảo thủ của ông Johnson.

Cho đến hết tuần này, các đảng đối lập ở Westminster bàn về khả năng lật đổ ông Johnson để gia hạn Brexit rồi mở bầu cử sớm. Tuy nhiên, chưa hề có một phương án nào trở thành chính thức. Mọi chuyện trước Anh Brexit trở nên rối tung rối mù.

                                                                                                     Kim Thoa

                                                                                               (Theo BBC News)

*