Đỗ gỗ trong nước trước nguy cơ ngoại nhập

(NTD) - Đứng thứ tư thế giới về xuất khẩu gỗ và các sản phẩm từ gỗ, nhưng tại thị trường trong nước, ngành gỗ Việt Nam lại đang bị lấn át bởi hàng gỗ nhập khẩu hoặc có mẫu mã nhập khẩu từ nước ngoài.

Bỏ ngỏ thị trường trong nước

Theo Hội Mỹ nghệ và Chế biến đồ gỗ TP.HCM (Hawa), mặc dù xuất khẩu đồ gỗ của Việt Nam khá tốt nhưng tại thị trường nội địa đang vấp phải sự cạnh tranh rất quyết liệt từ các sản phẩm nước ngoài, đặc biệt là từ Trung Quốc, Đài Loan,...

Các tên tuổi lớn về bán đồ gỗ nội thất hiện nay trên thị trường nội địa chủ yếu là bán hàng nhập từ nước ngoài. Một kết quả khảo sát của Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam cho thấy, trong năm qua, đồ gỗ Việt Nam chỉ chiếm khoảng 20% doanh số trên thị trường nội địa, 80% doanh số còn lại thuộc về đồ gỗ ngoại.

20150514112001-004

Gỗ của chúng ta đi khắp năm châu nhưng lại quên đi chính sân nhà của mình

Theo một số liệu mới được công bố của Hội đồng xuất khẩu gỗ cứng Hoa Kỳ (AHEC), kim ngạch nhập khẩu gỗ cứng từ nước này vào Việt Nam chiếm đến 71%, tương đương với 238 triệu USD, chủ yếu phục vụ cho sản xuất hàng nội thất và các sản phẩm mộc.

Theo ông Võ Văn Quyền - Vụ trưởng Vụ thị trường trong nước (Bộ Công Thương), cả nước có khoảng 4.000 doanh nghiệp sản xuất kinh doanh chế biến đồ gỗ, 340 làng nghề, hàng vạn cơ sở chế biến, phần lớn tới 95% trong số đó là doanh nghiệp vừa và nhỏ. 

“Chúng ta đi khắp năm châu bốn biển, còn thị trường trong nước chỉ chưa đầy 2,5 tỷ USD. Trước đây, thị phần của các doanh nghiệp VN chỉ chiếm khoảng 20% nội địa, gần đây tăng lên tới 40%”, ông Quyền nói. 

Trong quý I/2015, giá trị xuất khẩu gỗ và các sản phẩm từ gỗ của Việt Nam đạt 1,52 tỷ USD, tăng 5,5% so với cùng kỳ năm 2014. Trong đó, tính riêng giá trị xuất khẩu các sản phẩm từ gỗ đạt 1,07 tỷ USD, tăng 9,9% so với cùng kỳ năm trước.

Thách thức lớn

Một trong những vấn đề đang gây nhiều bức xúc cho các DN gỗ hiện nay là chính sách thuế đang có lợi cho đồ gỗ ngoại nhập. Trước đây, thuế nhập khẩu đồ gỗ từ 10% trở lên thì từ đầu năm 2009, mức thuế này đã giảm chỉ còn 0%-3%, tùy mặt hàng. Đây là áp lực rất lớn đối với hàng nội địa cạnh tranh yếu thế trước áp lực hàng ngoại tràn về áp đảo (do hàng ngoại sản xuất công nghiệp, số lượng lớn nên giá thành hạ). Còn gỗ nguyên liệu từ rừng trồng trước đây cũng áp dụng mức thuế xuất khẩu hơn 10% nhưng hai năm qua giảm còn 0% nên một số DN nước ngoài thi nhau nhập khẩu làm cho giá gỗ nguyên liệu tăng cao, DN sản xuất gỗ trong nước mất đi lợi thế cạnh tranh ngay cả trên sân nhà.

Thách thức lớn tiếp theo đối với doanh nghiệp đồ gỗ trong nước từ cuối năm 2015 là việc hàng hóa nhập khẩu từ ASEAN sẽ có thuế suất 0% , chi phí hàng nhập khẩu sẽ giảm. 

Đây là thách thức đối với doanh nghiệp sản xuất nói chung và doanh nghiệp đồ gỗ nói riêng của Vệt Nam trên chính sân nhà mình. Đến khi nhận thấy đồ gỗ ngoại đang tràn ngập thị trường trong nước, ngành gỗ mới giật mình.

Còn theo ông Huỳnh Văn Hạnh, Phó Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP HCM, phần lớn người tiêu dùng chưa quen với thương hiệu đồ gỗ trong nước, chưa nhận diện được chất lượng sản phẩm. Do đó, doanh nghiệp phải có sự chuẩn bị kế hoạch dài hạn, gia tăng chất lượng, dịch vụ hỗ trợ khách hàng và phải khẳng định thương hiệu tại thị trường nội địa. Cần có chiến lược quảng bá thương hiệu, chất lượng bài bản, tạo sản phẩm chất lượng cao.

Ông Hạnh cho biết trước mắt, hàng Thái Lan, Malaysia đã tràn vào và đang khẳng định tên tuổi. Doanh nghiệp gỗ Thái Lan đang âm thầm sang nhượng lại các cửa hàng đồ gỗ kinh doanh không hiệu quả để mở rộng hệ thống phân phối của họ tại Việt Nam. Còn các nước khác trong khu vực ASEAN sẽ khó vào vì chi phí sản xuất của họ cao, chưa kể chi phí vận chuyển sẽ làm đội giá thành, khó cạnh tranh với hàng trong nước. Tuy nhiên, những nước này cũng đã có nhà máy tại Việt Nam nên họ sẽ dùng chính sản phẩm sản xuất tại Việt Nam để tiêu thụ tại chỗ.

Thị trường đồ gỗ trong nước còn rất lớn, nhiều tiềm năng với dân số gần 90 triệu người. Song, nhìn chung các DN gỗ vẫn rất lúng túng, khó khăn trong việc thâm nhập vào thị trường nội địa. Do thói quen sử dụng và điều kiện địa lý, ở thị trường miền Bắc, người tiêu dùng thường ưa chuộng những sản phẩm đồ gỗ nguyên khối lớn, trong khi người tiêu dùng miền Nam lại thích những sản phẩm từ gỗ công nghiệp, gọn nhẹ hơn. 

Tin tức mới nhất về Kinh doanh độc giả có thể đọc tại đây.

Cao Phong (TH)