Diễn đàn ẩm thực và câu chuyện văn hóa

(NTD) - Ăn uống vốn là hoạt động gắn liền với đời sống hằng ngày của con người, từ mâm cơm gia đình, các buổi tiệc cho đến những lần tụ tập hàng quán cùng bạn bè... Bên cạnh việc hướng dẫn thực hiện hay giới thiệu những món ăn ngon, các diễn đàn ẩm thực hiện nay đã có nhiều sự thay đổi để phát triển và chú trọng vào việc xây dựng ẩm thực thành những câu chuyện văn hóa đặc sắc và chứa đựng tình người.

Các diễn đàn ẩm thực

Việt Nam là đất nước có nền văn hóa ẩm thực đa dạng và phong phú. Với sự khác nhau về địa lý, khí hậu, lối sống mà từng vùng có từng đặc điểm riêng biệt về cách chế biến lẫn hương vị. Thông thường đằng sau mỗi món ăn đều ẩn chứa một câu chuyện, một sự tích... Bởi những lẽ đó, người Việt luôn trân quý từng bữa ăn và có sự quan tâm sâu sắc đến ẩm thực.

Nắm bắt được tâm lý ấy, từ lâu, nhiều diễn đàn ẩm thực được ra đời bên cạnh những chương trình dạy ẩm thực được phát sóng trên truyền hình... với các công thức nấu ăn, bí quyết xây dựng thực đơn hoặc các bài viết về dinh dưỡng thì đối tượng được hướng đến là các bà nội trợ.

Các trang web như Foody, Địa điểm ăn uống, Lozi... ra đời và làm thay đổi hoàn toàn về câu chuyện văn hóa ẩm thực. Các trang web này chủ yếu tập trung quảng bá đến người dùng các món ăn và những địa điểm bán thức ăn ngon. Chỉ trong vòng một thời gian ngắn người sử dụng có thể tìm thấy nhiều món ăn ngon và thoải mái chọn lựa. Ngoài ra, trên các trang web đều có phần đánh giá trực tiếp về chất lượng món ăn, phục vụ, địa điểm của các quán... để tạo ra cái nhìn khách quan. Tuy nhiên, trên thực tế có rất ít người có đủ kiên nhẫn đọc hết tất cả các đánh giá, phần đông chỉ chú trọng vào các phần hình ảnh và video clip quảng cáo nên có rất nhiều trường hợp chất lượng quán ăn không được ngon như trên phần quảng cáo.

Ngày nay, xuất hiện rất nhiều nhóm, hội chuyên chia sẻ kinh nghiệm về du lịch và ẩm thực trên mạng xã hội như Facebook. Nhiều bài viết về ẩm thực của thành viên trong các nhóm này thu hút một lượng độc giả nhất định. Từ nhu cầu đó, các nhóm chuyên về ẩm thực có sự đầu tư và phát triển thu hút rất nhiều bạn trẻ tham gia và cũng có thể xem đây là một hình thức diễn đàn ẩm thực. Nếu ở các trang web, phần thông tin về quán ăn là do chính những người quản lý trang thực hiện và đăng tải thì ở các nhóm trên mạng xã hội các bài viết, thông tin, hình ảnh... sẽ do chính các thành viên của nhóm thực hiện, không chỉ tăng tính tương tác mà độ chân thật về hình ảnh và chất lượng của các món ăn được phản ánh thực tế hơn. Song, các nhóm do được xây dựng trên nền tảng của Facebook nên việc tìm kiếm thông tin có phần khó khăn hơn so với các chương trình được xây dựng trên nền tảng của một trang web.

a1
"Saigon Ùm" là diễn đàn ẩm thực đang được yêu thích hiện nay.

Văn hóa từ các nhóm, diễn đàn ẩm thực

Điều đáng nói ở các nhóm ẩm thực này không đơn thuần là chuyện về sự tiện lợi hay diễn đàn nào đáng tin cậy mà chính là sự cởi mở trong xu hướng chia sẻ về các món ăn. Bên cạnh giá cả, hương vị... thì chính cảm nhận riêng biệt của các thành viên về món ăn, về người bán... đã trở nên đặc biệt hơn. Nói đúng hơn, ẩm thực đã không còn là câu chuyện về ăn uống đơn thuần mà đã được nâng tầm lên thành một câu chuyện về văn hóa, đời sống. Chẳng hạn như, khi viết về một chiếc bánh tiêu, thay vì chỉ nói đến mùi vị hay giá cả của bánh thì các bạn ấy lại kể về câu chuyện ngày nhỏ của mình, cùng những ký ức quanh chiếc bánh... Cứ như thế nhiều câu chuyện được kể và mang đến rất nhiều cảm xúc cho người đọc. Với những chia sẻ rất đời thường, các hội nhóm ẩm thực đã giới thiệu đến với đông đảo mọi người không chỉ là những món ăn ngon mà còn mang thêm một câu chuyện ý nghĩa nhất định.

Điển hình hiện nay nhóm “Saigon Ùm” được xem là một trong những cái tên nổi bật trên mạng xã hội về ẩm thực. Nhóm này có riêng một trang web để tổng hợp thông tin vô cùng tiện lợi dành cho những ai đam mê ẩm thực nhưng hiệu quả nhất phải nói đến hoạt động của nhóm trên Facebook với gần 400.000 thành viên tham gia vô cùng sôi nổi. Các hoạt động của nhóm này đã có nhiều đóng góp tích cực và cụ thể cho đời sống giới trẻ. Thậm chí, thông qua một số bài viết, nhiều hoàn cảnh khó khăn của những người bán thức ăn đã nhanh chóng được nhiều người biết đến và giúp đỡ.

a2
Các chương trình dạy nấu ăn từng được phát sóng nhiều trên các đài truyền hình.

Phát triển là hợp lý

Sự phát triển của các nhóm, diễn đàn ẩm thực là một điều hết sức cần thiết trong nhịp sống hiện đại. Thông qua đó, mọi người có thể biết đến các món ăn ngon, các xu hướng ẩm thực đang diễn ra hằng ngày. Đồng thời, các diễn đàn là kênh tích hợp để những ai có nhu cầu có thể tìm kiếm thông tin và lựa chọn nơi bảo đảm chất lượng và phù hợp với điều kiện kinh tế.

Còn nhớ, ở Việt Nam đã từng xuất hiện nhiều trào lưu ẩm thực, từ đặc sắc như xoài lắc, khoai tây lắc... cho đến ma quái như cà phê Bồn cầu hay cà phê Âm ty... Chính vì thế cần có những diễn đàn ẩm thực để định hướng và để mọi người cùng nhau trao đổi và lựa chọn những điều tốt nhất cho chính mình và gia đình.

Ngoài ra, nhóm và diễn đàn ẩm thực cũng chính là không gian văn hóa lý tưởng để mọi người có thể cùng nhau bàn luận những chủ đề tích cực, thiết thực cho đời sống. Từ vệ sinh an toàn thực phẩm cho đến cách để có một menu thức ăn hợp lý cho nhiều nhóm người khác nhau.

Tuy nhiên, cũng cần phải lưu ý rằng đối với những nhóm, diễn đàn mà thành viên có quyền đăng tải các bài viết thì đội ngũ quản lý cần có sự kiểm chứng thông tin chặt chẽ, nhất là đối với các bài viết phê bình để tránh tình trạng “chơi xấu” nhau làm ảnh hưởng đến uy tín của những nơi kinh doanh thức ăn.

a
Hình ảnh ở các nhóm ẩm thực được trau chuốt. (Ảnh: Luxi).

Đức Tiến