Dân điêu đứng vì nhà máy chế biến bột cá

(NTD) - Suốt một năm qua, người dân các thôn Trúc Lâm, Kỳ Lâm (xã Gio Quang, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị) liên tục kêu cứu về việc Nhà máy tinh bột cá Hồng Đức Vượng (Trung Quốc), KCN Quán Ngang, huyện Gio Linh, xả nước thải có mùi hôi ra môi trường nhưng vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

Mất mùa trắng vì nước thải ô nhiễm

nhà máy1
 
nhà máy
Cống chính, nơi doanh nghiệp xả thải ra môi trường.

Gio Quang là một địa phương thuần nông. Dân số ít, nhưng diện tích lúa lớn, năng suất cao khiến Gio Quang trở thành vựa lúa trọng điểm của cả tỉnh Quảng Trị. Tuy nhiên từ ngày Nhà máy tinh bột cá Hồng Đức Vượng đi vào hoạt động tại KCN Quán Ngang, cuộc sống người dân thôn quê nơi đây đã bị đảo lộn.

Anh Lê Văn Tiễn (48 tuổi, xóm Lùm Bùi, HTX Gio Quang 1) cho biết: “ Mấy mẫu lúa nhà tôi mất trắng hết, đất thì ô nhiễm nặng, giờ có gieo lại cũng không được nữa. Chúng tôi chủ yếu làm nông nghiệp nhưng giờ chẳng biết làm gì được nữa!”.

Còn chị Phan Thị Hồng (44 tuổi, trú thôn Trúc Lâm) thì cho hay: “Nước giếng nhà tôi trước đây trong lắm, giờ nó xanh rêu lại bị nặng mùi có dám sử dụng đâu. Giờ phải mua bình nước lọc về uống với sinh hoạt. Cứ hai ngày hết một bình nước lọc”.

Cái nắng miền Trung giữa mùa hè như đổ lửa, thế nhưng không khí tại Gio Quang còn trở nên ngột ngạt hơn khi cộng thêm cái mùi thối thủm do nhà máy xả ra môi trường. Nước xả thải từ nhà máy cũng đã làm cho hai hồ nước Bàu Đinh, Cồn Cường trong vắt ngày nào nhuốm một màu xanh đen đặc quánh như nước... phân lợn. Cá , gà vịt nuôi thả trên diện tích mặt nước tự nhiên (ở 2 hồ Bàu Đinh, Cồn Cường) chết hết, gần 6 ha lúa mất trắng. “Cứ theo tình hình này thì vài năm nữa sẽ hết lúa.”- Phó Chủ tịch xã Gio Quang Nguyễn Ngọc Sáng cho biết thêm.

Không chỉ ảnh hưởng đến sản xuất, nuôi trồng mà người dân tại địa phương còn cho hay, việc xả nước thải có mùi hôi từ nhà máy ra còn gây ra nhiều thứ bệnh cho người dân nơi đây như ghẻ lở, nấm, viêm xoang...

Vì sao không xử lý được?

nhà máy 2
Ao hồ mặt nước tự nhiên bị ô nhiễm nặng khiến người dân không thể nuôi trồng được.

Ông Lê Văn Thông, Chủ tịch UBND xã Gio Quang cho biết: “Doanh nghiệp Hồng Đức Vượng tại KCN Quán Ngang xả nước thải cả ngày lẫn đêm, mùi hôi thối nồng nặc, khi có gió nồm, mùi càng khó chịu. Các vũng xả thải có giòi, bọt đóng băng thành từng miếng dày, nước thì đen ngòm... Buổi tối trời nóng nực như thế này, các hộ dân ở đây buộc lòng phải di dời đi chỗ khác để ngủ nghỉ chứ không tài nào chịu thấu cái mùi ô nhiễm...”. Ô nhiễm trầm trọng bắt đầu rơi vào mùa cao điểm từ khoảng đầu tháng 2 cho đến nay. Nặng nhất là khi Nhà máy tinh bột cá Hồng Đức Vượng đi vào hoạt động sản xuất.

Doanh nghiệp gây ô nhiễm môi trường tại địa phương, nhưng cấp xã không đủ thẩm quyền để kiểm tra, xử lý. Công ty nằm trong KCN do Ban quản lý KCN quản lý. Xã chỉ làm thủ tục giải phóng mặt bằng cho Công ty Hồng Đức Vượng.

nhà máy 3
Chị Phan Thị Hồng, thôn Trúc Lâm phản ánh tình trạng ô nhiễm.

Ông Thông cho biết thêm, trước phản ánh của người dân, lãnh đạo chính quyền đã làm tờ trình gửi UBND huyện, Phòng Cảnh sát Môi trường, Phòng Tài nguyên - Môi trường huyện. UBND huyện Gio Linh đã có công văn yêu cầu nhà máy này dừng ngay hoạt động khi chưa có khu xử lý nước thải. Sau đó, doanh nghiệp thông báo đã đưa vào sử dụng khu xử lý nước thải nhưng tình hình vẫn không có gì thay đổi. Ô nhiễm ngày một nặng, mùi hôi, nước thải vẫn còn chất đen đục.

Theo ông Trần Văn Hóa, Phó Ban quản lý Khu kinh tế tỉnh Quảng Trị, hiện nay doanh nghiệp Hồng Đức Vượng đang trong giai đoạn sản xuất chạy thử, kiểm định hệ thống xử lý nước thải. Ban quản lý (BQL) có phối hợp với Sở TN-MT kiểm tra giám sát và lấy mẩu nước thử nghiệm, tuy nhiên mẩu nước thải ra không đạt với yêu cầu. BQL cũng đã có văn bản cho dừng lại, nhưng khi họ hoàn thiện lại khu xử lý thì họ đã cho tiến hành chạy thử lại hôm thứ 6 vừa rồi, giờ đang tiếp tục lấy mẩu để kiểm tra. Người dân tại địa phương suốt năm qua liên tục phản ánh việc công ty “hành hạ” người dân bằng nước thải có mùi hôi thối, ông Hóa cho biết: “BQL không nhận được đơn phản ánh nào từ phía người dân, nghe thông tin, dư luận như vậy nên BQL mới phối hợp với Sở TN-MT có ra kiểm tra thị sát”.

Thiết nghĩ, BQL Khu công nghiệp và các ngành chức năng cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát các dự án đầu tư từ khi bắt đầu cho đến khi dự án đi vào hoạt động nhằm kịp thời ngăn chặn những ảnh hưởng xấu đến môi trường. Đặc biệt, không nên cho phép các dự án chưa đủ điều kiện đi vào hoạt động cũng như các dự án ở quá gần khu dân cư và nơi sản xuất của người dân.

Dự án Nhà máy sản xuất, chế biến bột cá Hồng Đức Vượng (Trung Quốc) được BQL Khu kinh tế tỉnh Quảng Trị cấp Giấy chứng nhận đầu tư số 302043000406 ngày 12/1/2013. Địa điểm thực hiện dự án: Khu CN Quán Ngang huyện Gio Linh. Công ty bắt đầu hoạt động từ năm 2013, bắt đầu chạy thử vào tháng 5/2014. Ngành nghề kinh doanh: Sản xuất chế biến bột cá làm thức ăn gia súc, gia cầm và thủy sản. Chế biến bảo quản thủy sản và các sản phẩm từ thủy sản. Sản xuất dầu, mỡ động vật. Công suất thiết kế: 250 tấn cá tươi/ ngày. Nhà máy xây dựng trên khuôn viên rộng 30.109 m2với tổng vốn đầu tư 102,3 tỷ đồng.

 Tiến Tùng - Ngọc Tân

Ảnh: Ngọc Tân