Cuộc đời mới cho bệnh nhi não úng thủy

(NTD) - Khoa Ngoại thần kinh Bệnh viện (BV) Nhi Đồng 2, TP.HCM vừa phẫu thuật, điều trị thành công thêm 2 bệnh nhi bị dính khớp sọ phức tạp kèm não úng thủy, đặt nhiều hy vọng mang đến cuộc đời mới tươi sáng cho các em nhỏ cũng như giúp các phụ huynh trút được nỗi buồn đau.

Nhiều bệnh nhi được thay đổi cuộc đời.

Tại BV Nhi Đồng 2, bé T. P (17 tháng tuổi) đang được điều trị do bị dính khớp trán, não úng thủy, thoát vị não chẩm. Bệnh nhi được phẫu thuật đặt dẫn lưu não thất - ổ bụng do não úng thủy sau sinh 2 tuần và mổ cắt khối thoát vị não chẩm lúc 6 tháng tuổi. Lần này, ê kíp phẫu thuật của Khoa Ngoại Thần kinh, BV Nhi Đồng 2 mổ tạo hình trán - ổ mắt để chỉnh hình dị tật dính khớp sọ trán. Hiện tại, tình trạng sưng ở vùng đầu bệnh nhi đã giảm dần sau 2 tuần phẫu thuật tạo hình. Bệnh nhi hiện đang hồi phục tốt, nhận thức và sinh hoạt bình thường.

Còn bé G.K (13 tháng tuổi) bị dính toàn bộ khớp sọ, não úng thủy. Được phẫu thuật đặt dẫn lưu não thất - ổ bụng do não úng thủy lúc 3 tháng tuổi và phẫu thuật mở rộng sọ chẩm lúc 9 tháng tuổi. Lần này, bé được tạo hình, mở rộng trán ổ mắt. Hiện bệnh nhi đang trong giai đoạn hậu phẫu, còn sưng vùng mặt nhưng đã bớt đau nhiều.

Gia đình bé G.K chia sẻ: Trong quá trình mang thai, mẹ bé đi siêu âm thai không phát hiện bất thường. Sau khi sinh, thấy con thở khó, gia đình đưa bé đến khoa nhi, bệnh viện tỉnh và sau đó chuyển vào BV Nhi Đồng 2 để điều trị khó thở và nhiễm trùng ối. Xuất viện về nhà, khoảng 3 tuần sau thì gia đình hốt hoảng khi thấy đầu bé ngày càng to ra nên đưa bé trở lại BV, nhập Khoa Ngoại thần kinh để được điều trị não úng thủy do dính khớp sọ.

Khi được bác sĩ thông báo tình hình của con, bố mẹ cháu bé là anh T.A (38 tuổi, bộ đội) và chị N.L (32 tuổi, nhân viên văn thư) như không tin vào tai mình. “Lúc đó chúng tôi rất sợ, sốc và hụt hẫng vì đứa con đầu rất khỏe mạnh. Vợ tôi khóc suốt, không biết con mình sẽ như thế nào với đoạn đời còn lại trong một hình hài như vậy. Cô ấy khóc đến nỗi gia đình sợ cô ấy bị trầm cảm, làm điều dại dột”, người chồng nhớ lại. Hàng xóm, người quen dị nghị nhưng anh chị động viên nhau, cố gắng vượt qua cú sốc tâm lý để chăm lo, chữa trị cho con. “Nhờ các bác sĩ Khoa Ngoại thần kinh BV Nhi Đồng 2 mà giờ con tôi được thay đổi hình dáng bên ngoài. Đầu của con không còn bất thường như trước nữa. Mổ xong, vận động của con dù hơi chậm so với trẻ khác nhưng nhận thức của con rất bình thường” - bố bệnh nhi chia sẻ.

BS-Can-cung-ekip-phau-thuat-dang-tien-hanh-tao-hin
BS Cần cùng ê kíp tiến hành tạo hình hộp sọ.
tao-hinh-hop-so-0
Tạo hình hộp sọ.

Cần điều trị kịp thời

Theo Ths.BS Đặng Đỗ Thanh Cần, Trưởng Khoa Ngoại thần kinh, BV Nhi Đồng 2, dính khớp sọ là một bệnh lý gây ảnh hưởng rất lớn đến chức năng thẩm mỹ, thần kinh, vận động và khả năng sống ở trẻ. Đây là dị tật tương đối ít gặp ở trẻ em. Tần suất 6/10.000 trẻ. Nguyên nhân do dính sớm các khớp sọ trong thời kỳ bào thai. Dính khớp sọ làm biến dạng hộp sọ ở trẻ. Tùy khớp nào bị dính thì hộp sọ sẽ phát triển bù trừ theo hướng song song với đường khớp đó. Kết quả đầu trẻ sẽ không đều mà bị méo mó, dị dạng theo một hướng nào đó. Thường gặp nhất là dính khớp dọc giữa làm cho đầu trẻ dài ra theo chiều trước sau, gọi là tật đầu hình thuyền. Khi dính khớp vành một bên hoặc 2 bên sẽ gây đầu bị méo về một bên hoặc bị dẹt sang hai bên. Một số loại dính khớp sọ ít gặp hơn như dính khớp trán gây tật đầu hình tam giác hay dính khớp lambda gây tật đầu dẹt ở phía sau…

Và dị tật này đôi khi kèm với nhiều dị tật khác ở vùng hàm mặt, đường hô hấp trên, ở các chi tạo thành những hội chứng bệnh rất phức tạp. Đặc biệt, dính khớp sọ thể phức tạp có thể đi kèm với tật não úng thủy trong 30-50% trường hợp, càng kéo dài thời gian điều trị, ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng thần kinh và có thể gây tử vong cho trẻ nếu không điều trị kịp thời.

Dính khớp sọ gây biến dạng hộp sọ là dạng bệnh lý đặc biệt nghiêm trọng, gây mất thẩm mỹ nặng nề, ảnh hưởng tâm lý của bệnh nhân và gia đình, làm tăng áp lực nội sọ sớm, ảnh hưởng thị lực, gây chậm phát triển tâm thần - vận động. Nguy hiểm hơn, có thể khiến bệnh nhân ngưng thở khi ngủ, suy hô hấp tiến triển, tử vong…Điều trị chủ yếu là phẫu thuật cắt bỏ các đường khớp bị dính, tạo hình lại một phần hay toàn bộ hộp sọ, giải phóng sự chèn ép tạo không gian để não bộ phát triển, cải thiện thẩm mỹ cho trẻ sớm, giúp trẻ hòa nhập cuộc sống tốt hơn. Về mặt chức năng, phẫu thuật giúp cải thiện phát triển tâm thần - vận động theo lứa tuổi, tránh tổn thương thị giác không phục hồi. Cứu sống những trẻ bị dính khớp sọ nặng, phức tạp gây tăng áp lực nội sọ sớm. Những trường hợp dính khớp sọ đơn thuần, chỉ cần 1 lần mổ tạo hình là có thể mang lại hiệu quả tốt. Trong những trường hợp dính khớp phức tạp, thường cần can thiệp nhiều giai đoạn, bắt đầu từ 3 tháng tuổi cho đến 10 tuổi. Mỗi ca phẫu thuật tạo hình thường kéo dài từ 5-8 giờ.

Benh-nhi-dan-hoi-phuc-sau-phau-thuat
Bệnh nhi hồi phục sau phẫu thuật.
Sau-phau-thuat-vung-dau-cua-be-da-tro-nen-binh-thu
Sau khi phẫu thuật, phần đầu bé không còn biến dạng như trước.

Trong những năm gần đây, với sự hỗ trợ từ các đồng nghiệp nước ngoài cũng như tâm huyết và khát vọng mang lại sự bình thường cho các cháu,

Ths.BS Đặng Đỗ Thanh Cần, Trưởng khoa Ngoại thần kinh BV Nhi Đồng 2 cùng ê kíp đã từng bước tiến hành phẫu thuật tạo hình cho bệnh nhi dị dạng sọ mặt. Bắt đầu bằng những buổi hội chẩn tại bệnh viện, những buổi sinh hoạt chuyên đề cùng các ca mổ với sự hỗ trợ trực tiếp từ các bác sĩ nước ngoài. Đến nay, Khoa Ngoại thần kinh BV Nhi Đồng 2 đã chủ động tiến hành hầu hết các phẫu thuật chỉnh hình biến dạng hộp sọ. Hiện bảo hiểm y tế cũng đã đồng ý chi trả một phần cho những thiết bị dùng trong phẫu thuật này.

Bài ảnh: Cao Tuấn

_NTD_So 455 456_In_Page_35