Công ty Thạnh Mỹ Lợi đã “lấy” đất của dân như thế nào?

(NTD) - Trong quá trình đi tìm hiểu về dự án Thạnh Mỹ Lợi B của Công ty Thạnh Mỹ Lợi, chúng tôi nhận được không ít đơn thư khiếu nại của những hộ dân bất bình với cách đền bù và hành xử của chính quyền địa phương cũng như chủ đầu tư. Một trong số đó là gia đình rapper Tiến Đạt…

Bà Đỗ Thị Hằng, mẹ của Rapper Tiến Đạt cho biết gia đình bà có mảnh đất 3.426 m2 tại tờ bản đồ số 6, P. Thạnh Mỹ Lợi, Q.2, TP.HCM. Năm 2005, UBND TP.HCM triển khai làm cầu Phú Mỹ nối từ Q.7 sang Q.2 và gia đình bà đã chấp nhận giải tỏa 985 m2 để lấy đất xây cầu. Còn lại 2.441 m2, cho thuê canh tác, nuôi trồng thủy sản và đó cũng là nguồn thu chính của gia đình.

Thanh My Loi 3
Công ty Thạnh Mỹ Lợi chuẩn bị san lấp để xóa ranh những hộ còn tranh chấp đền bù.

13 năm qua, cũng như hàng trăm hộ dân khác phải nhường đất cho dự án khu dân cư Thạnh Mỹ Lợi B nên gia đình bà chỉ biết chờ và chờ. Nhưng hơn 10 năm, dự án trên thay tên đổi chủ và không ai có thể làm gì khác trên đất của mình.

Ngày 2/8/2016, UBND Q.2 ra Quyết định số 2728/QĐ-UBND về việc cưỡng chế đất. Đến ngày 30/5/2017, Ban bồi thường giải phóng mặt bằng Q.2 đã lập hồ sơ bồi thường, giao bản sao quyết định bồi thường, bản photo chiết tính giá trị bồi thường cho gia đình bà. Tuy nhiên, bà Hằng không đồng ý với giá trị bồi thường vì giá đền bù khá thấp. Không chấp nhận với giá đền bù, gia đình bà Hằng khiếu nại khắp nơi nhưng được trả lời là UBND Q.2 và Công ty Thạnh Mỹ Lợi đã làm đúng theo những quy định của pháp luật. Toàn bộ số tiền bồi thường hơn 3 tỷ đồng của bà Hằng đã được gửi vào một tài khoản đứng tên… Ban Bồi thường giải phóng Q.2 tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Công Thương (chi nhánh Thái Bình - phòng giao dịch Q.2)

Tháng 10/2017, lực lượng chức năng P. Thạnh Mỹ Lợi cùng chủ đầu tư đã tự động đem xe vào đánh sập nhà, đặt máy bơm cát vào khu đất mà không có quyết định cưỡng chế thu hồi đất. Gia đình bà Hằng hỏi giấy tờ thì họ nói để quên ở UBND phường.

Ngày 15/8/2018, chủ đầu tư cho máy đào tiến hành xúc cát san lấp phần đất và cũng không có một giấy tờ gì. Bà Hằng cho hay: “Gia đình tôi chạy xuống chứng kiến và hỏi giấy tờ thì có cán bộ P. Thạnh Mỹ Lợi nói rằng để quên giấy tờ ở phường?” Còn rapper Tiến Đạt nói rằng khi chủ đầu tư gặp thương lượng đã cho biết: “Có quyết định rồi! Thôi thì gia đình để cho tiến hành làm đi, rồi gia đình có quyền khiếu kiện”. Dù gia đình nhất quyết từ chối nhưng họ vẫn ngang nhiên san ủi để lấy mặt bằng. Tuy nhiên, toàn bộ dự án này hiện vẫn là bãi đất trống với nhiều đồn đại chuẩn bị sang nhượng hoặc chia nhỏ ra các dự án thành phần.

Đã 14 năm trôi qua, Khu dân cư Thạnh Mỹ Lợi B với những bản phối cảnh được vẽ lên hoành tráng vẫn chỉ dừng ở san lấp mặt bằng và mọi thứ như quy hoạc khu dân cư, khu cây xanh, công viên hay công trình công cộng, giải trí… đều nằm trên giấy. Việc chủ đầu tư có đủ năng lực thực hiện hay chỉ chờ thời cơ sang tên đổi chủ đã quá rõ, UBND TP.HCM cần có những động thái mạnh hơn, xử lý quyết liệt nếu Công ty Thạnh Mỹ Lợi không làm nổi thì nên thu hồi theo quy định. Không thể để một dự án hơn 170 ha có vị trí rất đắc địa, đầy tiềm năng lại chậm tiến độ, kéo dài quá lâu và mang nhiều điều tiếng như vậy

Trong một đề xuất của Sở Tài nguyên và Môi trường TPHCM, Sở này nêu rõ dự án Thạnh Mỹ Lợi của Công ty Thạnh Mỹ Lợi nêu trên có quyết định thu hồi đất, tạm giao đất được ban hành từ năm 2004 trước khi Luật Đất đai 2003 có hiệu lực thi hành.

Thanh My Loi 4
Công ty Thạnh Mỹ Lợi chuẩn bị san lấp để xóa ranh những hộ còn tranh chấp đền bù.

Tuy nhiên hiện nay (thời điểm 2013 khi Sở Tài nguyên và Môi trường có đề xuất này), pháp luật đất đai 2013 và các văn bản có hiệu lực thi hành thì việc thu hồi đất của dự án trên chỉ được thực hiện khi có kế hoạch sử dụng đất hàng năm của HĐND TP.HCM, được cơ quan có thẩm quyền có phê duyệt và phải có dự án đầu tư theo quy định. Trường hợp dự án có tổng số nhà từ 2.500 căn trở lên thì chủ đầu tư phải có tờ trình đề nghị UBND cấp tỉnh xem xét để trình Thủ tướng chấp thuận chủ trương.

Sau đó Sở Tài nguyên và Môi trường đưa ra hàng loạt các thủ tục mà chủ đầu tư phải thực hiện để UBND TP.HCM điều chỉnh quyết định thu hồi và tạm giao đất từ 2004 cho đúng các quy định hiện hành; từ đó, UBND Q.2 mới có cơ sở để thực hiện thu hồi đất, tổ chức bồi thường và giải phóng mặt bằng.

Nhưng cho đến nay, trong nhiều văn bản, kể cả quyết định cưỡng chế đất của dân để thực hiện dự án này, UBND Q.2 và cấp dưới vẫn căn cứ vào quyết định năm 2004 thu hồi và tạm giao đất cho Công ty Thạnh Mỹ Lợi để làm cơ sở pháp lý? Họ cố tình không hiểu khuyến cáo của Sở Tài nguyên và Môi trường hay bất chấp?

Có lẽ các cơ quan chức năng và UBND TP.HCM cần nhanh chóng phải có câu trả lời thỏa đáng để đúng sai rõ ràng, trắng đen minh bạch để cả người dân lẫn doanh nghiệp thực hiện dự án “tâm phục, khẩu phục” cũng như đảm bảo tính nghiêm minh của luật phát. Bên cạnh đó, cần lập lại trật tự kỷ cương trong lĩnh vực này cũng như xử lý nghiêm những sai phạm, coi thường quy định của Nhà nước.

Phan Nguyễn