Chuyện hàng tuần: Trách nhiệm đâu chỉ của dân!

(NTD) - Ông Phan Thế Ruệ, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Thương mại, cho rằng nộp thuế môi trường với xăng dầu thêm 8.000 đ/ lít là trách nhiệm và người dân có nghĩa vụ phải đóng!? Ông ấy nói không sai bởi với bất kỳ quốc gia nào thì thuế, phí cũng là nguồn thu quan trọng nhất và đó là trách nhiệm, nghĩa vụ của công dân.

Nhưng chỉ với dân không thì chưa đủ mà còn nhiều “địa chỉ” khác phải có trách nhiệm trong cả việc tìm kiếm, tiết giảm lẫn sử dụng nguồn thu số một này…

Nếu nhìn nhận đúng, chức trách chủ tịch của ông Ruệ luôn phải là người đi đầu trong việc kêu gọi bình ổn giá xăng dầu, sao cho ích nước lợi nhà. Là ông Chủ tịch Hiệp hội xăng dầu thì nhiệm vụ trên hết là bảo vệ quyền lợi hội viên của mình, mà quyền lợi đó là cố gắng tranh luận, tranh đấu để các cơ quan Nhà nước đừng áp thuế cao, giúp giá xăng không tăng để kinh doanh thuận lợi. Nhưng ông Ruệ lại làm thay việc mà lẽ ra ông phải có vai trò ngược lại. Chẳng lẽ ông lại lần nữa khiến dư luận phải hiểu rằng nếu tăng thuế thành viên của mình có lợi hơn dân nên ông sốt sắng ủng hộ?

Việc thuế nhập khẩu giảm còn 0%, khiến Nhà nước giảm thu thuế đã chuẩn bị từ lâu; rồi ngân sách bội chi quá mức, phải tìm các nguồn để bù vào và trong đó có 8.000 đ/lít xăng đang định áp dụng. Lẽ ra ông phải chứng minh là khi xăng dầu giảm, giúp sản xuất kinh doanh thuận lợi, giúp tăng thu thuế VAT và thu nhập doanh nghiệp sẽ cao hơn. Malaysia là một bài học rất gần, họ tìm mọi cách kiềm giá xăng để thu nhiều hơn khi kinh tế phát triển do có phần của chi phí xăng dầu thấp. Vốn là một cựu quan chức cao cấp, ông nên chỉ ra những chỗ khác đang hưởng lợi chưa đúng, lãng phí hay có dấu hiệu tiêu cực… để Nhà nước cần thu thuế hay tránh thất thu nhiều khoản khác.

Dư luận có lẽ không phải quá lo lắng với mức tăng thuế 8.000 đ/ lít vì Bộ Công thương đã lên tiếng: “Nói khung thuế lên 8.000 đ/lít nhưng đấy là mức tối đa, khi điều chỉnh còn phụ thuộc vào sức chịu đựng của nền kinh tế để làm sao cho phù hợp. Khung là khung cho phép, còn điều chỉnh thế nào thì Chính phủ sẽ có tính toán cẩn thận để bảo đảm lợi ích của người dân, Nhà nước, doanh nghiệp”.

Tôi cũng tin khi mà “sức khỏe” của khối doanh nghiệp và người dân chưa tốt, thu nhập khó khăn như hiện nay thì cực khó để “nhảy” lên một lúc 8.000 đ/lít. Nhưng không chỉ hiệp hội của ông Ruệ mà hàng loạt doanh nghiệp xăng dầu cần xem lại cách kinh doanh của mình. Rất khó để người dân chấp nhận và đồng thuận khi bảo rằng cần thu thêm thuế, làm ăn vất vả mà họ luôn hồ hởi báo lãi hàng ngàn tỷ như thế.

Càng không dễ trấn an dư luận khi danh sách những dự án thất thoát ngàn tỷ cứ kéo dài mãi và tình trạng bội chi, lãng phí vẫn diễn ra tràn lan. Nếu chấn chỉnh được, chưa cần tuyệt đối, tôi tin ngân sách sẽ không khó khăn như hiện nay. Làm sao để dân dễ dàng bỏ thêm tiền túi khi những cổng chào trăm tỷ, đài này đền kia hay công trình kỷ niệm ngốn tiền thuế cứ mọc lên như trêu tức?

Có vẻ như ông Ruệ và một số quan chức chỉ quan niệm rằng cứ thu thêm là tăng nguồn thu. Nếu giảm bớt chi tiêu, hội họp, sắp xếp lại xe công, biên chế và tránh đầu tư dàn trải lãng phí như chỉ đạo của Tổng Bí thư và Thủ tướng thì chắc chắn nguồn thu quốc gia sẽ tăng lên đáng kể. Chỉ tính tổng số thua lỗ lũy kế của 10 dự án thuộc Bộ Công thương đã lên đến gần 20.000 tỷ đồng và cục nợ 60.000 tỷ đồng chưa biết giải quyết sao! Một khoản đó thôi đã gấp rưỡi con số 40.000 tỷ đồng thuế môi trường với xăng dầu mà cả nước thu được năm 2016. Nhưng trách nhiệm để xảy ra những vụ việc đau xót này của ai?

Chắc chắn không phải là dân, còn câu trả lời vẫn phải đợi đấy. Dẫn chứng trường hợp trên để chứng minh rằng tăng thu, giảm chi là trách nhiệm lớn của các cơ quan quản lý, những đơn vị thực thu rồi mới đến người dân. Một khi không quản lý tốt nguồn thu, để xảy ra nhiều chuyện tiêu cực thì việc kêu gọi hay bảo đó là trách nhiệm và nghĩa vụ của dân hoàn toàn không công bằng và thiếu sòng phẳng.

 Thiện Hiếu

 

_Bao NTD_So 332 _In_Page_03