Chuyên gia "mổ xẻ" điểm yếu trong an toàn thực phẩm tại Việt Nam

(NTD) - Vệ sinh an toàn thực phẩm hiện là mối lo lắng lớn đối với người tiêu dùng Việt Nam hơn bao giờ hết, nhất là trong thời điểm hiện tại.

Theo thông tin từ báo cáo của Nhóm công tác nông nghiệp VBFcó đến 5.000 người được báo cáo đã bị ngộ độc thực phẩm tại Việt Nam riêng năm 2014. 9 tháng đầu năm 2015, số người ngộ độc thực phẩm cũng lên tới 3.436. Đáng lưu ý, đây là các con số chính thức được báo cáo và ghi lại, trên thực tế, số người bị ngộ độc thực phẩm tại Việt Nam có thể lớn hơn rất nhiều.

Thực phẩm không an toàn ảnh hưởng đến uy tín xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam

Thực phẩm không an toàn không chỉ khiến người Việt Nam mắc bệnh mà còn hạn chế khả năng xuất khẩu nhiều mặt hàng và làm tổn hại uy tín của hàng Việt Nam. Từ tháng 1 đến nay, EU đã từ chối 21 sản phẩm đến từ Việt Nam, 17 sản phẩm phải ngừng xuất khẩu để làm rõ thông tin chất lượng. Năm 2014, Việt Nam cũng có tới 130 sản phẩm không được phép xuất khẩu trực tiếp vào EU; 51 lô hàng bị phát hiện chứa hóa chất, kháng sinh quá cao, tăng gấp 7 lần so năm 2013. Hàng của Việt Nam bị ngừng xuất khẩu hoặc trả lại nói chung đều bị nhiễm một số kim loại nặng, vi khuẩn, vi rút, nấm mốc hay các chất cấm khác.

chong-ngo-doc-thuc-pham
 

Đó có thể chỉ là do một nhà sản xuất hay nhà nhập khẩu không tuân thủ hoặc không ý thức nhưng danh tiếng của tất cả các sản phẩm của Việt Nam đang bị đe dọa. Người Việt Nam cũng như người nước ngoài đang mất niềm tin vào sản phẩm an toàn tại Việt Nam.

Nhận thức của người tiêu dùng về vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm đã được nâng lên rõ rệt. Các doanh nghiệp  kinh doanh và chế biến thực phẩm đã có ý thức và thấy được trách nhiệm của mình. Tuy vậy, trong quá trình triển khai thực hiện vẫn có những khâu chưa được kiểm soát tối đa.

Đa số nguồn cung ứng thực phẩm hiện nay đều từ các vùng nông thôn đưa thẳng đến chợ để tiêu thụ, trong điều kiện canh tác nhỏ và nông dân chưa có nhiều kiến thức về vệ sinh an toàn thực phẩm thì việc mất vệ sinh an toàn thực phẩm là điều dễ xảy ra.

Theo báo cáo, tại Hà Nội và TP.HCM nhiều người dân trồng rau dù biết rõ rau có thuốc trừ sâu là nguy hại nhưng vân bán cho người tiêu dùng. Do chạy theo lợi nhuận, người sản xuất và kinh daonh thực phẩm vẫn sử dụng biện pháp bảo quản, kích thích tăng trưởng. Thống kê tỷ lệ dư lượng thuốc trừ sâu trong các sản phẩm rau muống, cải, đậu tại Hà Nội, hải Phòng và TP.HCm mức thấp nhất là 15% và cao nhất là 30%.

Bài toán khó để giải quyết vấn đề an toàn thực phẩm tại Việt Nam

Trong bối cảnh hàng loạt hiệp định thương mại được ký kết và phê chuẩn, điều quan trọng là Việt Nam phải giải quyết vấn đề dư lượng và an toàn vệ sinh thực phẩm khi cuộc cạnh tranh ngày một trở nên khốc liệt hơn. Các chuyên gia cho rằng, vấn đề an toàn thực phẩm cho người dân Việt Nam chỉ có thể được giải quyết bằng một khuôn khổ pháp lý tốt, một  hệ thống theo dõi, giám sát và truy xuất sản phẩm; quyền sở hữu trí tuệ - xây dựng thương hiệu; kiểm soát và quản lý thuốc trừ sâu; thiết bị kiểm nghiệm tốt và thực thi pháp luật hiệu quả.

Các chuyên gia quốc tế còn khuyến nghị, trước mắt Việt Nam nên lập ra một cơ quan an toàn thực phẩm riêng trên cơ sở sáp nhập cơ cấu hiện tại, ví dụ như Cục an toàn thực phẩm của Trung ương và địa phương thành một cơ cấu mới. Cơ quan này sẽ có nhiệm vụ cải thiện việc quản lý và kiểm soát chất lượng an toàn thực phẩm, giảm thiểu khả năng các sản phẩm xuất khẩu bị từ chối; giảm chi phí cho doanh nghiệp, đồng thời giảm thiểu những nguy hại cho sức khỏe; hỗ trợ nhiều hơn cho thương mại công bằng và bền vững…

Từ ngày 1-7-2011 Luật An toàn thực phẩm đã chính thức có hiệu lực. Đây vốn được xem là biện pháp để bảo vệ người tiêu dùng, quản lý chặt các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm. Có điều khiến dư luận không khỏi băn khoăn khi Luật đã có, nhưng đến bây giờ người dân vẫn chưa được sử dụng thực phẩm sạch khi các chế tài liệu có đủ sức răn đe và sự quản lý Nhà nước vẫn còn có sự chồng chéo. Đặc biệt, Bộ Y tế đã soạn thảo dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm, hiện đang được lấy ý kiến người dân đã có những chế tài quy định mức xử phạt cao nhất lên đến 100 triệu đồng. Tuy nhiên, dự thảo trên vẫn còn chung chung, và yếu khi nhiều ý kiến cho rằng phải tăng mức phạt lên 200 triệu đồng.

Một điểm bất hợp lý cũng cần chỉ rõ đó là Luật An toàn thực phẩm đã giao cho 3 bộ gồm: Y tế, Công thương và Nông nghiệp – Phát triển nông thôn. Nhưng nhiều ý kiến góp ý cho rằng, tất cả phần thực phẩm thành phẩm, những thứ ăn ngay nên giao Bộ Y tế quản lý, phần còn lại chia 3 bộ chuyên ngành như Luật quy định, nếu không sẽ rất khó trong khâu quản lý.

Mọi thông tin liên quan đến Tiêu dùng, bạn đọc có thể theo dõi thêm tại đây

Thương Thương