Chiến tranh thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc bùng nổ?

(NTD) - Các biện pháp trả đũa thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc đang diễn ra có vẻ rất căng thẳng. Nhưng dường như đó chỉ là chiêu trò thăm dò phản kháng của đối phương. Và một khi chiến tranh thương mại xảy ra, người tiêu dùng của hai nước sẽ là những nạn nhân đầu tiên lãnh hậu quả...

Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh áp thuế 25% với thép và 10% với nhôm nhập khẩu từ Trung Quốc hôm 8/3. Trung Quốc ngay lập tức tuyên bố có “phản ứng thích hợp”.

Ăn miếng trả miếng...

Nhiều tuần sau đó, ngày 2/4, Trung Quốc nói sẽ áp dụng ngay lập tức mức thuế 25% với 8 loại hàng nhập khẩu từ Hoa Kỳ, trong đó có thịt heo và tăng thuế lên 15% với 120 mặt hàng khác, trong đó trái cây.

Trung Quốc vừa đưa ra gói thuế 3 tỷ USD thì ngày hôm sau 3/4, Hoa Kỳ phản đòn với mức thuế 25% với 1.300 mặt hàng của Trung Quốc. Trị giá của gói thuế này lên tới... 50 tỷ USD nhằm trừng phạt Trung Quốc vì đã ăn cắp các bí quyết thương mại và công nghệ của Hoa Kỳ.

Ngày 4/4, Hội đồng Nhà nước Trung Quốc nói sẽ áp thuế lên đến 25% với 106 sản phẩm nhập khẩu từ Hoa Kỳ. Trung Quốc sẽ đánh thuế bổ sung với các mặt hàng như rượu, thuốc lá, thịt bò và các mặt hàng nông sản. Gói thuế mới cũng trị giá tương đương 50 tỷ USD!

Và rồi xuống thang

Thị trường chứng khoán là hàn thử biểu nhạy nhất, giá cổ phiếu trồi sụt trong nguy cơ leo thang chiến tranh thương mại Mỹ - Trung.

Tổng thống Donald Trump có vẻ là người “xuống thang” trước tiên.

Sau khi Trung Quốc tung gói thuế trả đũa 50 tỷ USD, hàng loạt thông điệp trên Twitter của Tổng thống Donald Trump trong ngày 4/4 đã ra sức trấn an dư luận về nguy cơ chiến tranh thương mại giữa hai nước.

“Chúng ta hiện không trong cuộc chiến thương mại với Trung Quốc... Hiện chúng ta đang phải gánh khoản thâm hụt thương mại (với Trung Quốc) tới 500 tỷ USD mỗi năm, với việc ăn cắp quyền sở hữu trí tuệ thêm 300 tỷ USD nữa. Chúng ta không thể để điều này tiếp tục" - Tổng thống Hoa Kỳ viết.

Trưởng cố vấn kinh tế Nhà Trắng Larry Kudlow cũng lên tiếng trấn an những quan ngại về chiến tranh thương mại giữa hai bên. Ông Kudlow nói với báo chí rằng các đe dọa của Hoa Kỳ hiện chỉ là công cụ để đàm phán. “Sẽ không có bất cứ hành động dứt khoát nào trong vài tuần tới” - ông Kudlow tuyên bố.

Trong ngày, Đại sứ Trung Quốc tại Washington Thôi Thiên Khải nhấn mạnh rằng Bắc Kinh muốn đàm phán để tránh cuộc đối đầu thương mại mà cả hai bên “được vạ má sưng”. Sau cuộc họp kéo dài một tiếng đồng hồ với quyền Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Sullivan, ông Thôi nói với các phóng viên: “Đàm phán vẫn là ưu tiên của chúng tôi nhưng cần phải có hai bên mới thực hiện được. Chúng tôi đang chờ Hoa Kỳ sẽ làm gì!”

TradeWar1
Vẻ mặt thân thiện của ông Tập và ông Trump sẽ biến mất khi đối đầu thương mại Trung Quốc - Hoa Kỳ nổ ra. (Ảnh: Reuters).

Người dân hai nước sẽ chịu thiệt

Cuộc chiến tranh thương mại giữa hai bên chưa xảy ra, nhưng khả năng bùng nổ vẫn treo lơ lửng. Và người dân hai nước sẽ là những người lãnh hậu quả trước tiên.

Người tiêu dùng tại Hoa Kỳ đã quá quen sử dụng hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc. Việc áp thuế mới sẽ làm đời sống họ chật vật hơn vì chi phí sinh hoạt gia tăng.

"Nếu thuế suất với hàng dệt may Trung Quốc tăng, chi tiêu của người dân Hoa Kỳ sẽ gia tăng. Cục Dự trữ Liên bang vì thế sẽ tăng lãi suất, nền kinh tế sẽ chậm lại và thất nghiệp leo thang” - Joseph Stiglitz, người đoạt giải Nobel Kinh tế năm 2001, hiện đang dạy tại Đại học Columbia, phân tích.

Chiến tranh thương mại leo thang, người nông dân Hoa Kỳ sẽ trở thành mục tiêu dễ bị tổn thương nhất khi nông sản của họ bị đánh thuế đến 15% khi nhập vào Trung Quốc. Các trang trại đậu nành năm ngoái đã xuất gần 13 tỷ USD hàng sang Trung Quốc.

Người tiêu dùng Trung Quốc chắc chắn cũng sẽ chịu thiệt khi các mặt hàng từ Hoa Kỳ tăng giá. Tuy nhiên, với một quốc gia được xem là “công xưởng của thế giới”, Trung Quốc có thể tự đáp ứng mọi nhu cầu của mình. Cộng thêm chủ nghĩa dân tộc, người Trung Quốc sẽ tự quay về hàng hóa “made-in-China” và tẩy chay hàng nhập khẩu Hoa Kỳ.

TradeWar3
Các siêu thị Hoa Kỳ sẽ vắng bóng dáng hàng Trung Quốc. (Ảnh: CNBC.)

Ai là “ngư ông đắc lợi”?

Cuộc đối đầu giữa hai gã khổng lồ có thể làm tổn thương cả hai và một số nước liên quan. Nhưng nó cũng mở ra cánh cửa cho nhiều nước.

Các mặt hàng như xa xỉ phẩm, trái cây hay thịt heo, thịt bò và các mặt hàng khác từ Hoa Kỳ có thể được thay thế bằng nguồn hàng mới từ châu Âu, Australia, New Zealand, Canada... Ngay cả Hàn Quốc và Nhật Bản - hai nước có hiềm khích ngoại giao và có lúc hàng hóa bị tẩy chay ở Trung Quốc - sẽ có cơ hội quay trở lại thị trường Trung Quốc.

“Chúng ta có cơ hội tăng sức mạnh cạnh tranh của mình, nhất là các mặt hàng nông sản và thịt heo. Nhưng liệu hàng hóa Việt Nam có nâng cao chất lượng và sản xuất với khối lượng lớn hơn lại là một thách thức mới. Và vận tải hàng hóa bằng xe tải đường dài từ miền Nam ra Bắc rồi ra cửa khẩu biên giới Việt - Trung lại là bài toán cần giải quyết” - một chuyên gia từ Bộ Công thương Việt Nam phân tích.

Hồ Nguyên Thảo

_NTD_So 424_In_Page_29