Cần nguồn vốn lớn cho hạ tầng giao thông Nam bộ

(NTD) - Hạ tầng giao thông khu vực Nam bộ đã và đang quá tải, đây chính là “điểm nghẽn” cho phát triển kinh tế. Dù có rất nhiều dự án về giao thông, song những dự án đó chỉ nằm trên bàn giấy vì thiếu vốn!

Đói vốn

Hội thảo “Hạ tầng giao thông khu vực Nam bộ - vấn đề và giải pháp phát triển” do Đại học Quốc gia (ĐHQG) TP.HCM phối hợp với UBND TP.HCM tổ chức tháng 6/2019 đã chỉ ra rất nhiều nguyên nhân dẫn tới tình trạng hệ thống hạ tầng giao thông của khu vực Nam bộ chậm phát triển. Nguyên nhân chính được đề cập chính là thiếu nguồn vốn.

Theo ông Dương Như Hùng, Trưởng khoa Quản lý công nghiệp, Trường Đại học Bách khoa - ĐHQG TP.HCM, hiện nay toàn bộ quy hoạch đường bộ, đường thủy, đường sắt, hàng không đã được chúng ta vạch ra chi tiết nhưng tiến độ thực hiện rất chậm do thiếu vốn.

Ông Hùng cũng cho rằng TP.HCM chính là trung tâm cũng là đầu tàu kinh tế rất phù hợp với vai trò “nhạc trưởng” để đứng ra tạo kết nối giao thông của khu vực Nam bộ. Nhưng để thực hiện tốt vai trò “nhạc trưởng”, phát huy được việc phát triển hạ tầng giao thông kết nối Đông và Tây Nam bộ, TP.HCM cũng cần phải có nguồn vốn rất lớn.

Cũng tại hội thảo, nhóm chuyên gia ĐHQG TP.HCM cung cấp số liệu nghiên cứu như sau: Theo tính toán thì nhu cầu vốn phát triển hạ tầng giao thông giai đoạn 2016-2020, toàn vùng Nam bộ cần 1 triệu tỷ đồng, trong khi thực tế chỉ đáp ứng 20%. Riêng TP.HCM cần khoảng 500 ngàn tỷ đồng nhưng chỉ cân đối được 122 ngàn tỷ đồng. Trong 122 ngàn tỷ đồng đó, số vốn bố trí thực tế chỉ được có 61 ngàn tỷ đồng. Tỷ lệ được cấp vốn chỉ còn 12%!

Ngoài ra, ông Lê Đỗ Mười, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và phát triển giao thông vận tải (Bộ Giao thông Vận tải) , thông tin chi tiết: Trong giai đoạn 2021-2030, dự kiến khu vực Tây Nam bộ có khoảng 64 dự án giao thông được triển khai cần 62.000 tỷ đồng, khu vực Đông Nam bộ có khoảng 38 dự án cần 361.000 tỷ đồng trong đó chưa bao gồm Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

0
Nhiều dự án giao thông triển khai ỳ ạch vì thiếu vốn.

Tìm vốn đâu ra?

Theo các chuyên gia về hạ tầng giao thông thì hiện nay vốn ngân sách gần như không thể đáp ứng được nhu cầu đầu tư cho giao thông. Chính vì vậy, họ đưa ra nhiều đề xuất khác nhằm tìm kiếm nguồn vốn, trong đó có thể kể đến như việc thực hiện đầu tư bằng hình thức đối tác công tư (PPP), tăng tỷ lệ ngân sách để lại cho các địa phương có mức đóng góp ngân sách lớn về Trung ương, sử dụng vốn ODA...

Ngoài ra, các chuyên gia cho rằng để tạo ra nguồn vốn, cần sớm đề nghị Thủ tướng Chính phủ ban hành nghị định hướng dẫn về việc triển khai sử dụng tài sản công theo quy định của Luật Tài sản công để thanh toán đối với các dự án theo hình thức hợp đồng xây dựng và chuyển giao (BT). Trong đó, phân cấp mạnh hơn nữa về quản lý kinh tế và quản lý ngân sách để các tỉnh trong vùng có nguồn lực đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội, thu hút đầu tư, tạo động lực phát triển.

Ông Dương Như Hùng kiến nghị: “Trong nguồn ngân sách mà TP.HCM nộp về Trung ương cần trích lại 20% để phát triển giao thông của vùng. TP.HCM cũng cần được thí điểm thu thuế bất động sản để phát triển hạ tầng giao thông vận tải, nguồn thu này sẽ giúp thành phố nâng cao năng lực phát hành trái phiếu xây dựng hạ tầng giao thông vận tải”.

Ông Lê Thanh Liêm - Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP.HCM cho biết, sẽ kiến nghị Trung ương xây dựng ban hành Luật Đầu tư đối tác công tư; bổ sung, sửa đổi Luật Đầu tư công. Qua đó, làm cơ sở thúc đẩy tiến độ triển khai các dự án đầu tư công và khuyến khích kêu gọi nguồn vốn xã hội hóa trong đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông. Bên cạnh đó, xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy chế phối hợp điều hành các vùng, liên vùng nhằm thực hiện có hiệu quả các chương trình liên kết và hợp tác phát triển kinh tế vùng giữa các bộ, ngành và địa phương.

1
Quốc lộ 51 hướng vào cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây luôn trong tình trạng kẹt xe.

Ùn tắc giao thông kìm hãm kinh tế

Theo đánh giá của nhóm nghiên cứu giao thông ĐHQG TP.HCM tình trạng ùn tắc giao thông diễn ra thường xuyên trên các tuyến đường nối từ TP.HCM về các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long là yếu tố kìm hãm sự phát triển và tăng trưởng kinh tế của toàn vùng. Hiện tỷ lệ đất dành cho giao thông chỉ đạt khoảng 9% trong khi theo quy hoạch phải đạt 20-26% đối với đô thị trung tâm, 18-23% đối với đô thị vệ tinh, 16-20% cho các thị trấn.

Nguyên Vũ