Ảnh “bịp” sém đoạt giải thưởng

(NTD) - Một sự kiện vừa gây chấn động Hội Nhiếp ảnh TP.HCM, đó là việc một bức ảnh “mượn” tác phẩm của người khác, đã lọt đến vòng cuối cuộc thi Liên hoan ảnh nghệ thuật truyền thống TP.HCM 2019 do Hội Nhiếp ảnh TP.HCM tổ chức...

Cuộc thi Liên hoan ảnh nghệ thuật truyền thống TP.HCM 2019 do Hội Nhiếp ảnh TP.HCM tổ chức, nhằm chào mừng 74 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh Việt Nam. Cuộc thi cho phép người tham gia được quyền sử dụng ảnh cắt ghép photoshop. Tuy nhiên, tại phần quy định chung, cuộc thi cũng chỉ rõ đó phải là ảnh do chính tác giả chụp trong phạm vi đất nước Việt Nam. Tính đến thời điểm hiện tại cuộc thi đã có 471 tác giả tham dự và 3.293 tác phẩm.

Thế nhưng, bức ảnh Quê hương Việt Nam của tác giả Huỳnh Ngọc Minh (Quảng Ngãi) được chọn vào vòng triển lãm và chấm giải vào ngày 18/8 sắp tới lại lấy một ảnh gốc từ nước ngoài để ghép ý tưởng của mình. Điều này, vừa không hợp lệ vừa vi phạm về mặt bản quyền hình ảnh.

a5
Nhiếp ảnh gia Nguyễn Trang Kim Cương.

Nữ nhiếp ảnh gia Nguyễn Trang Kim Cương - người từng đoạt nhiều giải thưởng về nhiếp ảnh nghệ thuật, cho biết: “Theo tôi, nếu thực sự đam mê nhiếp ảnh thì phải quý trọng những gì thực sự là của mình, do mình sáng tạo và tự tìm tòi. Không nên vì mục đích để được vào Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam mà bất chấp tất cả, đó là đánh mất chính mình. Nghệ thuật chỉ thực sự có giá trị khi do chính mình tạo ra, không sao chép và ‘mượn’ của người khác. Tác phẩm chỉ có giá trị khi chính bạn lặn lội, tìm tòi và bấm máy, cho dù bức ảnh có đẹp bao nhiêu nhưng bạn ‘mượn’ ý tưởng từ người khác cũng trở thành vô nghĩa và ảnh hưởng đến uy tín của bản thân - một bài học mà nhiều người đã trả giá rất đắt”.

a2
Nhiếp ảnh gia Cao Kỳ Nhân.

Tối 6/8, nhiếp ảnh gia Cao Kỳ Nhân đã chia sẻ trên Facebook cá nhân, anh cho biết đã quyết định rút khỏi cuộc thi dù anh có 2 ảnh được chọn vào triển lãm xét giải. “Tôi nhận thấy ban tổ chức (BTC) và ban giám khảo (BGK) cuộc thi không tôn trọng thí sinh, những người bỏ công sức lao động nghệ thuật chân chính. Để có được một bức ảnh đẹp, người chụp ảnh rất vất vả, vừa phải bỏ nhiều công sức để canh thời điểm thích hợp, vừa phải suy nghĩ, lên ý tưởng... Chúng ta trách người gửi dự thi 1 thì nên trách BGK tới 10, không thể biện minh do quá nhiều ảnh mà BGK không thể xem xét kỹ được. Đó là trách nhiệm của họ”. Cũng theo anh, Hội Nhiếp ảnh TP.HCM đã quyết định loại tác phẩm Quê hương Việt Nam khỏi cuộc thi với lý do vi phạm bản quyền hình ảnh. Hội cũng đã thông báo chính thức trên website của cuộc thi. Mặc dù vậy, anh vẫn bảo lưu ý kiến rút khỏi cuộc thi. Anh cho biết: “Tôi đánh giá cao động thái tiếp thu của BTC nhưng tôi nghĩ việc rút lui này là cần thiết để BTC cẩn trọng hơn trong những cuộc thi sắp tới, bảo đảm tính công bằng cho các anh em nhiếp ảnh - những người thực sự lao động và cũng là uy tín cho cuộc thi”.

a4
Nhà báo Lê Ngọc.

Nhà báo Lê Ngọc (Đài tiếng nói nhân dân TP.HCM) đăng trên trang cá nhân của mình: “Có anh nhiếp ảnh gia gửi cho cái link này. Coi bộ ảnh vẫn nhớ sự xéo xắt của mình. Thoạt tiên, nhìn bức ảnh phong cảnh mình nghĩ ngay đến cây cầu này nó không có thực ở Việt Nam. Bởi lẽ, với kinh nghiệm tối ngày search nơi du lịch, chụp ảnh sống ảo của tụi teen đặng tới chụp ké, mình thấy cây cầu này chưa từng xuất hiện. Hoặc nếu cây cầu này nổi tiếng thì đã nghe các nhiếp ảnh gia rần rần rủ nhau đi chụp. Có đâu mình ên ông này biết. Ta nói, vô hội, nhóm có cái hay ở chỗ đó... Cũng may bức ảnh này bị phát hiện và tố sớm. Thời buổi 4.0, làm chuyện gian dối trong thi cử, sớm muộn cũng bị phát hiện”.

a3
Nhiếp ảnh gia Hoàng Thạch Vân.

Nhiếp ảnh gia Hoàng Thạch Vân (Phó Chủ tịch thường trực Hội Nhiếp ảnh TP.HCM) cho biết: “Thật sự Hội đồng giám khảo (HĐGK) làm việc rất công tâm và trách nhiệm. HĐGK có 5 người, chấm online trên 3.000 bức ảnh, có thể xảy ra sai sót, nhưng nếu không có ai nói gì về bức ảnh đó, thì mọi người cũng dễ nhầm lẫn là chụp ở trong nước. Bởi vì tiểu cảnh rất nhỏ, có thể nhầm lẫn trong một khu du lịch nào đó... Bức ảnh đó, mọi người chấm cứ nghĩ là một cảnh quê ở trong nước, thật sự chưa chú ý lắm vì mới chấm xong vòng loại (chấm online độc lập) để chọn 120 tác phẩm ảnh vào triển lãm. Thật sự bức ảnh chỉ đẹp chung chung thôi, chưa phải là xuất sắc lắm. Do tiêu chí chấm chọn cuộc thi này là HĐGK muốn có những ảnh mới lạ, độc đáo thậm chí chưa xuất hiện lần nào ở các cuộc thi trước... Mặt khác thể lệ cuộc liên hoan này chấp nhận tất cả các hình thức kỹ thuật (đồng nghĩa cho chắp ghép ảnh, ý tưởng...). Do đó, HĐGK có phần chủ quan và chưa nhìn ra ảnh ghép cảnh nước ngoài (tất nhiên kiến thức HĐGK cũng không thể biết hết mọi thứ...). Nhưng trong thể lệ có ghi rõ ảnh phải do chính tác giả chụp, trước và sau cuộc thi nếu phát hiện sai phạm sẽ bị loại ra khỏi cuộc thi... Cho nên khi công bố kết quả triển lãm, nhận được thông tin và xác nhận là ảnh phạm quy, BTC đã loại ngay. Vấn đề ở đây, cũng xin nói thêm: HĐGK có nhiệm vụ chấm và chọn ra những bức ảnh tốt nhất có thể trong cuộc thi... theo từng chủ đề, chứ không phải vạch lá tìm sâu... Do đó ý thức và tư cách người tham gia mới quan trọng, đó là phải hết sức trung thực và hiểu rõ thể lệ cuộc thi”.

a
Ảnh gốc có nguồn từ nước ngoài.
a1
“Quê hương Việt Nam” của Huỳnh Ngọc Minh.

Hà Đình Nguyên