4 thách thức cho thị trường tài chính trong năm 2020

(NTD) - Tại Việt Nam, thị trường tài chính đã chiếm tới 323% GDP năm 2019. Do quy mô đã gấp 3 lần quy mô nền kinh tế, nên nếu có bất kỳ trục trặc nào ở thị trường tài chính thì sẽ có ảnh hưởng rất lớn.

Đó là nhận định của TS. Cấn Văn Lực tại Diễn đàn Đầu tư và Phát triển Kinh doanh 2020 vừa diễn ra tại TP.HCM vào 6/1 vừa qua.

Năm 2019, thị trường tài chính phát triển tích cực hơn và lành mạnh hơn, đóng góp quan trọng trong phát triển nền kinh tế. Chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa đã có sự phối hợp nhuần nhuyễn hơn, giảm bớt phát hành trái phiếu lãng phí, lượng cung tiền ra nền kinh tế tốt, đảm bảo mức lạm phát 2,73%.

Khả năng chống chịu của nền kinh tế tốt hơn, với dự trữ ngoại hối lên tới gần 80 tỷ USD, tương đương với 3,7 tháng nhập khẩu. Đây chưa phải là một mức cao nhưng là kỷ lục từ trước tới nay. Trong những năm tới, chúng ta sẽ phấn đấu dự trữ ngoại hối tương đương 6 - 8 tháng nhập khẩu.

Đây cũng góp phần quan trọng giúp Việt Nam tiến nhanh trên bảng xếp hạng về năng lực cạnh tranh toàn cầu vừa được WEF công bố, từ hạng thứ 77 lên hạng thứ 67 trong số 141 nền kinh tế.

Bên cạnh đó, thể chế trong năm qua cũng có nhiều cải thiện, Luật Chứng khoán, Luật Kinh doanh bảo hiểm được thông qua, Ngân hàng Nhà nước có nhiều chính sách quan trọng liên quan đến lãi suất, thanh khoản, tín dụng...

Trong năm 2019, huy động vốn từ thị trường trái phiếu doanh nghiệp khá tốt, với 250.000 tỷ đồng, tăng 7% so với 2018. Dù vậy, chúng ta cần phải tạo điều kiện hơn nữa để tạo cân bằng cho thị trường tài chính do hiện nay nguồn vốn vẫn đang dựa quá nhiều vào ngân hàng.

Năm 2019, trên thị trường cổ phiếu đã huy động 314.000 tỷ đồng, tăng 13% so với năm trước.

Tín dụng tăng 13,7%, đây là mức tăng trưởng tương đối tích cực và đang được điều chỉnh giảm dần. Hiện tín dụng vẫn chiếm 135% GDP, mức tương đối cao so với quy mô nền kinh tế cũng như mức độ phát triển kinh tế.

Về chất lượng tín dụng, chất lượng các khoản vay đang tốt lên. Kết thúc năm 2019, nợ xấu nội bảng giảm về 1,89%, gộp cả nợ xấu tiềm ẩn, nợ ở VAMC nữa là khoảng 4,6%. Theo đó, kế hoạch đưa nợ xấu về dưới 3% vào năm 2020 là tương đối khả thi.

Về thị trường cổ phiếu, năm vừa rồi, cổ phiếu nhóm công nghệ và viễn thông có diễn biến tốt nhất trên sàn chứng khoán khi tăng tới 36,7%, lĩnh cực ngân hàng bảo hiểm tăng 20%, riêng nhóm công ty chứng khoán thì không thuận lợi lắm khi giảm 16,3%.

Ngân hàng số và fintech đang phát triển mạnh mẽ. Hiện có tới 94% ngân hàng đã hình thành chiến lược phát triển ngân hàng số, thanh toán qua mobile banking tăng mạnh.

Về vốn cho nền kinh tế, năm vừa rồi, tăng trưởng dòng vốn đạt 12% thì không thể nói là thiếu vốn, chỉ là một số điểm chưa hấp thụ được.

Về thách thức, ông Cấn Văn Lực cho rằng năm tới sẽ có 4 thách thức chính.

Thứ nhất, thể chế cho kinh tế số, ngân hàng số chậm quá, cơ sở dữ liệu quốc gia cũng như của mỗi doanh nghiệp còn phân tán.

Thứ hai, rủi ro bên ngoài ngày càng phức tạp, năm 2020 sẽ ảnh hưởng tới giá dầu, giá vàng, tỷ giá…

Thứ ba là vấn đề tăng vốn cho các ngân hàng, áp lực trả nợ công.

Thứ tư, là vấn đề an ninh mạng. Năm 2019, số vụ tấn công mạng đã tăng 104%, trong khi đó, chỉ có 25% doanh nghiệp nói có khả năng nhận biết rủi ro an ninh mạng. Rủi ro tài chính đang đan xen, nhưng chưa có đầu mối chung để phòng ngừa cũng như quản lý, đây là rủi ro hệ thống.

Bên cạnh đó, chúng ta sẽ quản lý nền kinh tế tài chính như thế nào trong bối cảnh đã có tới 58 ngân hàng đang nghiên cứu thành lập đồng tiền kỹ thuật số của riêng mình.

Nguyễn Như