20% rừng Amazon đang thải lượng CO2 nhiều hơn lượng hấp thụ

Theo đài BBC, một nghiên cứu trong mười năm qua đã cho thấy khoảng 20% ​​rừng Amazon ở Nam Mỹ hiện đang thải ra khí CO2 nhiều hơn khả năng hấp thụ tại chỗ của cây xanh.

Nghiên cứu do giáo sư Luciana Gatti, nhà khoa học tại Viện nghiên cứu không gian quốc gia Brazil (INPE) thực hiện trong mười năm qua. Theo đó, nhóm nghiên cứu đo lượng CO2 bằng máy bay được trang bị cảm biến trên các phần khác nhau của rừng Amazon hai tuần/lần. 20% diện tích Amazon, cụ thể là phần phía Đông - Nam của khu rừng, nơi thường xuyên bị chặt phá, dường như đã mất khả năng hấp thụ CO2. 

Thảm thực vật dày đặc của rừng Amazon từ lâu đã giúp làm mát cho cả hành tinh bằng cách hấp thụ khí CO2 từ khí quyển. Vào những năm 1980, rừng Amazon từng hấp thụ tới 2 tỷ tấn khí thải CO2 mỗi năm nhưng hiện nay con số đó có lẽ đã giảm xuống còn 1-1,2 tỷ tấn CO2. Nếu rừng Amazon tiếp tục bị "tổn thương", thế cân bằng bị phá hủy, nó có thể sẽ trở thành một ống thải carbon khổng lồ thay vì hấp thụ khí thải như mọi khi. 

1000x-1
Lá phổi xanh dần dần không còn "xanh" nữa vì những ngọn lửa dữ dội (Ảnh: Bloomberg)

Carlos Nobre, đồng tác giả nghiên cứu, bày tỏ quan ngại bởi vì kết quả này có thể cho thấy sự khởi đầu của một vấn đề nghiêm trọng khác, hơn một nửa rừng Amazon có thể chuyển từ rừng nhiệt đới thành thảo nguyên trong 30 năm tới. 

Không phải nạn phá rừng một cách trực tiếp, biến đổi khí hậu có lẽ mới là yếu tố cơ bản đe dọa toàn bộ rừng Amazon. Nhiệt độ toàn cầu gia tăng được dự đoán là sẽ làm ấm nước biển ở Đại Tây Dương, gây ra hiện tượng El Nino và tác động tới lượng mưa xuống rừng Amazon, khiến hạn hán trở nên thường xuyên và khắc nghiệt hơn. 

Trong khi các nhà khoa học tiếp tục tìm hiểu điều gì đang xảy ra với lượng carbon của rừng Amazon, thì ở Brazil đã bắt đầu có những tiến triển trong nỗ lực hạn chế phá rừng. Tuy thói quen đốt rừng để khai hoang vẫn còn khá phổ biến, nhưng nạn chặt phá rừng đã giảm được một phần tư so với năm 2004. Các nhà khoa học hy vọng cuối cùng thì con người và rừng nhiệt đới cũng có thể trở thành đồng minh của nhau.

“Brazil có cơ hội chuyển mình từ một nước có nền kinh tế mới nổi thành một quốc gia phát triển mà không cần phải phá hủy những cánh rừng” - Eric Davidson - Giám đốc trung tâm nghiên cứu Woods Hole Research Center ở Falmouth, Massachusetts (Mỹ) nói - “Đây không phải là điều mà đa số các quốc gia, kể cả nước Mỹ, làm được.” 

Hoài Viễn